جام جم/ رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه ما مشکلی با حضور و فعالیت رسمی توییتر، فیسبوک و اینستاگرام نداریم، گفت: اما این حضور نیازمند توافق و قانون است.

پایگاه خبری تحلیلی مثلث آنلاین:

سردار جلالی در گفت وگوی تفصیلی با روزنامه جام جم درباره حملات سایبری به مراکز هسته‌ای، چگونگی توسعه بستر نفوذ، زیرساخت اپلیکیشن‌های خارجی، چیستی جنگ هیبریدی در ابعاد نوین و نقش بازدارندگی و دفاعی پدافند در این زمینه سخن گفت که بخش‌های مهم آن در ادامه آمده است:

تهدیدات نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای به حداقل رسیده است

- دشمن صهیونیستی با همکاری آمریکایی‌ها یک استراتژی تهدید ترکیبی را علیه زیرساخت‌های هسته‌ای ما در نظر گرفته که شامل مجموعه‌ای از تهدیدات امنیتی، تروریستی و خرابکاری مبتنی بر قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دشمن نظیر فضای مجازی، فضای جاسوسی، نفوذ و سایر قابلیت‌های فناورانه که می‌تواند در این مسیر استفاده کند، می‌شود.

- تهدید نظامی علیه تاسیسات هسته‌ای از گذشته تاکنون مطرح بوده از همین رو ما نیز اقدامات پیشگیرانه متقابل خوبی را در این خصوص انجام داده ایم؛ احداث زیرساخت‌های هسته‌ای کشور در اعماق زمین از جمله این موارد است وایجاد امنیت نسبی از جمله فواید آن است.

- در حال حاضر بخش عمده‌ای از مجموعه‌ها در فضای امن زیرزمینی هستند و با این اقدام تهدیدات نظامی علیه این تأسیسات به حداقل رسیده است. واقعیت این است که درگیری بین تهدید و دفاع همواره وجود دارد و ما این مسیر را تا رسیدن به نقطه اوج دنبال می‌کنیم.

دولت قبل در برخورد با عناصر آژانس تا حد زیادی ساده اندیشی می‌کرد

- متاسفانه به دلیل برخی اشکالاتی که در ساختار و وضعیت ما وجود داشت، مشکلاتی در زمینه تهدیدات جاسوسی و نفوذ داشتیم که دلیل عمده آن نیز مربوط به حضور عناصر خارجی (بازرسان آژانس) در شبکه‌ها می‌شد که با فیلمبرداری‌های ثابت و تلاش‌هایی که انجام می‌دادند، امکان نفوذ برایشان فراهم بود.

- متأسفانه دولت قبل در برخورد با عناصر آژانس تا حد زیادی ساده اندیشی می‌کرد و به منظور همکاری‌های بهتر و بیشتر با آژانس، دسترسی آنها را سهل می‌کرد و همین مسأله عامل مهمی برای شناسایی حوزه‌های امنیتی بود.

- این اقدام در حالی صورت می‌گرفت که این میزان همکاری در دستگاه‌های مرتبط با حوزه هسته‌ای سایر کشورها دیده نمی‌شود و من موضعگیری رئیس جدید سازمان انرژی هسته‌ای و حساسیت ایشان نسبت به‌ تهدیدات هسته‌ای را که منجر به اعمال ملاحظات در دسترسی اعضای آژانس شده است بسیار سنجیده و دقیق می‌دانم.

دولت روحانی بودجه عملیاتی سازمان پدافند غیرعامل را صفر کرد

- در دولت گذشته موفق نشدیم هیچ پیشنهادی حتی بودجه را به مجلس ببریم؛ دولت تدبیر و امید بودجه عملیاتی سازمان را که می‌توانستیم با اتکا به آن برنامه‌ها و طرح‌هایی را در حوزه‌هایی که احساس خطر می‌کنیم، اجرا کنیم، صفر کرد و تلاش‌های ما در کمیسیون امنیت‌ملی و سایر کمیسیون‌ها درخصوص اختصاص ردیف اعتباری برای این ‌نوع اقدامات بی‌نتیجه ماند.

- حتی سفارش رهبر معظم انقلاب درخصوص پیش‌بینی لایحه قانونی هم به سرانجام نرسید و طرح مجلس گذشته در این زمینه آن‌قدر در صف ماند تا به مجلس جدید رسید و تا پای دستور آمد و باوجود این‌که با توافق همه کمیسیون‌های مربوطه تنظیم شده بود از دستور کار خارج شد؛ بنابراین رویه کار ما این است نسبت به اتفاقاتی که می‌افتد در چارچوب قانون پاسخگو هستیم و امیدوارم مجلس هم دراین‌خصوص پاسخگو باشد که چرا باوجود تاکیدات رهبر معظم انقلاب این موضوع از دستور کار خارج‌شده و بلاتکلیف ماند.

- بااین‌وجود پیش‌نویس طرح ما در مجلس و کمیسیون امنیت‌ملی است و بخشی از مسیر را طی کرده‌ایم و در صدد پیگیری هماهنگی‌های لازم هستیم.

روحانی اعتقادی به جنگ سایبری نداشت

- دولت گذشته عمدتا راجع به تهدید، تحلیل سیاسی داشت به جای این‌که موضوع را بپذیرد و باور نداشت که رویکردهای سازمان پدافند غیرعامل به عنوان یک نهاد حاکمیتی مستقل از دولت می‌تواند کمک کننده باشد لذا اقدام جدی درخصوص همکاری مشترک انجام نمی‌داد که این موضوع بیشتر در حوزه هسته‌ای صدق می‌کرد البته مسؤولان اجرایی حوزه‌های دیگر دولت همکاری خوبی با سازمان داشتند.

- سازمان پدافند غیرعامل طرح دفاع سایبری کشور را به شورای‌عالی فضای‌مجازی برد در حالی که بنا بر ادعای رئیس دولت گذشته در فضای‌سایبری اصلا جنگ نداریم و این ادبیات متعلق به فضای فیزیکی است.

- طبیعتا هیچ مساله‌ای با انکار حل نمی‌شود آن هم در شرایطی که کل دنیا واقعیت جنگ سایبری را پذیرفته‌اند. قابل ذکر است که متاسفانه این نادیده گرفتن، تبعات منفی را برای کشور به دنبال داشت.

مادامی که زیرساخت اپلیکیشن‌ها خارجی باشد وقوع اتفاقات طبیعی است

- جنگ ‌سایبری که در شبکه‌های ‌اجتماعی هست ازجمله مدل‌های رایج در این عرصه است و شبکه‌های ‌اجتماعی به‌عنوان بستر سازماندهی، جهت‌دهی افکار عمومی و هدایت آنها به سمت اغتشاشات، آشوب‌ها و درگیری‌ها ایفای نقش می‌کنند و پلتفرم‌ها نقش اساسی را در این نوع جنگ‌ها عهده‌دار هستند.

- در جنگ شبکه ‌اجتماعی باید بستر و نقش مردم در این شبکه و مدل اثرگذاری آنها بر افکارعمومی را مورد مطالعه قرار دهیم تا متوجه راهبری و هدایت آنها در این عرصه شویم. البته این شناخت بسیار سنگین است و ما توانسته‌ایم تا حد زیادی نسبت به آن آشنا شویم.

- به نظر می‌رسد مادامی که زیرساخت اپلیکیشن‌ها خارجی باشد وقوع این اتفاقات طبیعی است و متاسفانه در همین مساله آبان ‌۹۸ اپلیکیشن‌ها نیز یک‌سری فراخوان‌ها را منتشر می‌کردند.

نقش مهم زیرساخت در فضای حکمرانی سایبر

- نقش زیرساخت در فضای حکمرانی سایبر بسیار مهم است و با وجود بحث و جدل‌های فراوان که در فضای ‌مجازی صورت گرفت شاهد این بودیم که تلگرام‌طلایی یک‌شبه تعطیل و همه داده‌های مردم که در سیستم به ثبت رسیده بود دود شد و از بین رفت زیرا تسلط صاحب پلتفرم بر موضوع محتوا باعث شده بود تا حکمرانی در اختیارش باشد.

- اعمال حکمرانی آمریکایی‌ها در اپ‌استور (App Store) و فروشگاه‌های نرم‌افزاری خودشان باعث محدودیت و محرومیت اپلیکیشن‌های ایرانی شده. مساله قابل‌توجه این است که این اعمال حاکمیت همواره جدی‌تر و سختگیرانه‌تر می‌شود.

- راهبرد عملیاتی در این زمینه را می‌توان به ساماندهی برنامه‌های اساسی و زیربنایی در این عرصه معطوف کرد به‌طوری‌که نظام حکمرانی سایبری کشور، شبکه ملی اطلاعات و مسؤولان درخصوص مساله اهمیت زیرساخت‌های مرتبط با شبکه ‌اجتماعی و فضای ‌مجازی به یک باور مشترک رسیدند زیرا اگر گروهی اصل موضوع را جدی تلقی نکرده و دچار بازی‌های سیاسی، فرافکنی و کار ژورنالیستی شوند از کار زیربنایی و اساسی عقب‌مانده و درنهایت زمینه‌های آسیب‌رسانی به کشور فراهم می‌شود.

مشکلی با فعالیت رسمی توییتر، فیسبوک و اینستاگرام نداریم

- همه ما می‌دانیم کشور در این حوزه نیازمند جمع‌بندی و تصویب قانون است تا بتوان فضای مجازی با این وسعت و اثرگذاری را هدایت کرد. این آنارشیست بودن بهترین محمل برای خارجی‌هاست تا آزادانه در این خصوص فعالیت کنند.

- ما مشکلی با حضور و فعالیت رسمی توییتر، فیسبوک و اینستاگرام نداریم اما این حضور نیازمند توافق و قانون است.

- در دولت قبل از وزیر خواستیم برنامه‌ای برای تعامل با طرف‌های خارجی تدوین و با آنها به توافق برسد. این بی‌نمایندگی و بی‌مسؤولیتی به نفع سامانه‌های خارجی است؛ چراکه یک جمعیت بی‌متولی و بی‌قانون ۸۰میلیونی را در اختیار دارد و هر طور که مایل است با آنها رفتار می‌کند.

دولت قبل هشدار‌های ما را در مورد ویروس کرونا نادیده گرفت

- ما سال ۹۶ مانوری در حوزه پدافند زیستی در فرودگاه امام‌خمینی(ره) انجام دادیم که حتی اسم آن هم مقابله با کروناویروس‌ها بود. فیلم، عکس و گزارش‌های مرتبط با آن موجود است. تصاویر آشنایی که قبل از کرونا هیچ فردی آنها را باور نمی‌کرد.

- هشدار رسمی به دو سال قبل از وقوع انتشار ویروس برمی‌گردد. همه این اقدامات به دلیل مطالعات و جمع‌بندی‌های ما بود اما متاسفانه دولت هشدار‌های ما را نادیده گرفت درصورتی‌که می‌توانستیم اقدامات خیلی خوبی را سازماندهی کنیم اما این کار را نکردند بعد هم که پیشنهاد قرنطینه را نپذیرفتند تا مانع توسعه بیماری شویم.

- دکتر روحانی نگاه خاصی به سازمان پدافند داشت و رفتارش در قبال ما تدافعی بود تا حدی که ما را از ستاد کرونا حذف کرد اما ما کماکان وظایف‌مان را در این حوزه انجام دادیم.

- ما زمانی ۱۴ دستور عملیات پیشگیرانه صادر و اعلام کردیم که ویروس در حال شیوع است و با این راهکارها می‌توان از گسترده شدن آن جلوگیری کرد اما دولت جدی نگرفت. همین مطالب را طی نامه‌ای به سردار باقری اطلاع دادم و ایشان مراتب را به نیروهای مسلح ابلاغ کرد و آنها اقدامات لازم جهت آمادگی را انجام دادند اما در بخش کشوری به دلیل فقدان نظریه دفاعی هیچ اتفاق سازنده‌ای نیفتاد.