چینی‌ها به ما پشت نکردند

چرا باید فکر کنیم چین قصد بازگرداندن بدهی خود را به ایران ندارد؟! اینکه گفته می‌شود قرار نیست چین بدهی‌های خود را به ایران بازگرداند، حرف درستی نیست چون منطق اقتصادی ندارد.
البته وضعیت میزان بدهی چین به ایران موضوعی است که تنها وزارت اقتصاد و بانک مرکزی نسبت به آن آگاهی دارند اما آنچه‌ من می‌دانم این است که میزان این بدهی رقمی‌ حدود 18 میلیارد یورو است که طی قراردادی به‌عنوان ضمانت فایناس‌هایی که چین برای پروژه‌های ایران داده، استفاده می‌شده است. اما به موضوع مازاد‌ تراز تجاری و نفتی که به چین فروخته‌ایم و در ازای آن کالا وارد نکرده‌ایم، تنها بانک مرکزی آگاهی دارد.
اخــــتلال‌ها و سردرگمی‌های به‌وجود آمده در این موضوع که اخیرا ایجاد شده است، به برخی مصاحبه‌های غیر‌کارشناسی برمی‌گردد. واقعیت این است که دارایی‌های ایران در خارج از کشور رقمی ‌حدود 120 تا 130 میلیارد دلار است. بخشی از این پول سهم صندوق توسعه بوده و بخشی دیگری از آن به وزارت نفت اختصاص دارد که معادل 5/14 درصد است.
در واقع اگر به‌طور متوسط 19 درصد سهم صندوق توسعه باشد حدود پنج تا شش میلیارد سهم صندوق توسعه از این پول می‌شود و حدود 30 میلیارد نیز سهم وزارت نفت است، همچنین بخش دیگر این پول‌ها مربوط به ذخایر ارزی است که بین 60 تا 70 میلیارد بوده و ایران به محض جدی‌تر شدن تحریم‌ها از بانک‌های غربی خارج کرد.
آنچه باقی می‌ماند، رقمی ‌حدود 30 تا 35 میلیارد دلار بدهی چینی‌ها به ایران است که در برخی صحبت‌ها درباره آن مبنی‌بر خودداری از بازگشت این پول‌ها به کشور به خوبی بیان نشده است. باتوجه به اینکه مسیر بازگشت پول‌ها به حساب‌ها کاملا مشخص است، بنابراین امکان عدم بازگشت این پول از کشور چین وجود ندارد.
موضوع دیگر هم این است که روابط ما با چین از نظر سیاسی و اقتصادی استراتژیک است. در جریان تحریم‌ها تنها کشوری که کمک زیادی در مبادلات مالی یا تامین کالاها و خرید نفت انجام داده، کشور چین بوده است؛ کشوری که بیش از 50 درصد نفت تولیدی ایران را طی دو سه سال گذشته خریداری کرد.
با این اوصاف می‌توان گفت، از سوی چینی‌ها مشکلی برای انتقال بهای نفت فروخته‌شده ایران وجود ندارد و این موضوع سوء‌برداشت رسانه‌ غربی است که اخیرا از توافق جدید نفتی بین ایران و چین یاد کرده است. چنین خبری اساسا صحت ندارد.
این خبر را نه یک رسانه چینی، بلکه یک خبرگزاری غربی منتشر کرده است؛ خبری که از ابتدا بر پایه یک اشتباه شکل گرفت. انتقال پول نفت ایران در چین هیچ مشکلی ندارد. آن مقداری که به چین نفت می‌فروشیم می‌توانیم پولش را به صورت کالا بیاوریم و اگر امکان نقل و انتقال مالی وجود داشت می‌توانستیم پولش را مستقیم از چین بیاوریم و چینی‌ها هیچ منعی در دادن پول به ما ندارند.
سیستم رسمی بانکی در دنیا نداریم. ‌اینکه نتوانستیم پول نفتی را که به چین می‌فروشیم به کشور بیاوریم به این دلیل نبوده که چینی‌ها این پول را نمی‌‌دهند، بلکه به این دلیل بوده است که در چرخه جهانی بانکی، جایی نداریم و از ناحیه چینی‌ها در این زمینه هیچ سختگیری وجود نداشته است.
بخشی از پولی که ما در چین داریم، به شکل کالا و بخش دیگر به شکل خدمات به کشور وارد می‌شود و مشکل خاصی برای نفتی که به چین می‌فروشیم نداریم. اتفاقا مشکل ما در همان کشور‌های ثالث مثل کره و ژاپن است که به آنها نفت می‌فروشیم و آنها حتی به ما کالا هم نمی‌دهند. ما مجاز هستیم تنها از هند، ترکیه و چین کالا بیاوریم.