فواید و مضرات انواع شیرین کننده های مصنوعی

شیرین کننده های مصنوعی جزء افزودنی های غذایی پرکاربرد در صنایع غذایی هستند. جایگزینی شیرین کننده های مصنوعی در رژیم غذایی فواید زیادی برای کنترل وزن و سلامت دهان و دندان دارد. علیرغم افسانه هایی که در مورد این محصولات وجود دارد، شیرین کننده های مصنوعی در صورت مصرف متعادل کاملا بی خطر هستند و اثرات مضر قندها بر سلامتی را کاهش می دهند.

صنایع غذایی این روزها از وجود افزودنی های مختلف بهره مند است که به اشکال مختلف به بهبود طعم، ظاهر و ماندگاری غذاها کمک می کنند. از بین افزودنی های پرکاربرد می توان به اسید سیتریک و شیرین کننده های مصنوعی اشاره کرد که برای اهداف مختلف در صنایع غذایی استفاده می شوند. اسید سیتریک و شیرین کننده های مصنوعی مغذی نیستند اما کاربرد گسترده ای دارند.

شیرین کننده های مصنوعی در همه چیز از افزودنی های غذایی گرفته تا شیرین کننده های رومیزی استفاده می شوند. هنگامی به عنوان یک افزودنی غذایی استفاده می شوند، طعم شیرینی به غذاها می بخشند بدون اینکه کالری یا قند بیشتری به آنها اضافه کنند.

هنگامی که آنها به عنوان یک شیرین کننده رومیزی استفاده می شوند، به شکل بسته ها، پودرها یا مایعاتی ظاهر می شوند که مصرف کنندگان به راحتی آنها را به غذا و نوشیدنی های خود اضافه می کنند. این شیرین کننده ها معمولا حاوی یک عامل حجیم کننده نیز هستند زیرا شیرین کننده های مصنوعی بسیار شیرین تر از شکر هستند.

برخلاف قندهای الکلی که از منابع طبیعی به دست می ‌آیند، شیرین‌ کننده‌های مصنوعی نوعی جایگزین قند مصنوعی هستند که از ترکیب مواد مختلف در آزمایشگاه تولید می‌ شوند. قندهای الکلی معمولاً مقداری کالری به غذا کمک می کنند. ولی شیرین‌ کننده‌های مصنوعی، غیرمغذی یا کم‌ کالری در نظر گرفته می‌ شوند، زیرا به غذا کالری وارد نمی ‌کنند.

قندهای مصنوعی برای استفاده در غذاهایی با کالری کاهش یافته بسیار محبوب هستند. غذاهای کم کالری که اغلب از این شیرین کننده ها استفاده می کنند شامل نوشابه های رژیمی، نوشیدنی های بدون قند، بستنی های کم کالری و محصولات رژیمی مشابه هستند.

مهمترین تفاوت بین شیرین کننده های مصنوعی و سایر جایگزین های قند، میزان مورد نیاز آنها است. اکثر قندهای مصنوعی شیرین کننده هایی با شدت بالا هستند، به این معنی که آنها چندین برابر شیرین تر از شکر هستند. برای رسیدن به میزان شیرینی مطلوب، در مقایسه با شکر، به مقادیر بسیار کمتری از این شیرین کننده ها نیاز دارید. قندهای الکلی نسبت به شکر شیرینی کمتری دارند و برای رسیدن به شیرینی مطلوب به مقادیر بیشتری نیاز خواهید داشت.

مطالعات متعدد بی خطر بودن این شیرین کننده ها را تایید می کند. به لطف صدها مطالعه در مورد حمایت از شیرین کننده های غیر مغذی مختلف، سازمان غذا و دارو این محصولات را برای استفاده در بسیاری از غذاها تایید کرده است. با این حال، شیرین ‌کننده‌ هایی مانند آدوانتام و نئوتام برای استفاده در محصولات گوشتی و طیور تأیید نشده‌ اند.

از آنجایی که شیرین کننده های مصنوعی هیچ کالری به مواد غذایی اضافه نمی کنند، می توانند برای کنترل وزن یا کاهش وزن مفید باشند. این شیرین کننده ها با وجود طعم شیرین باعث چاقی نمی شوند و برعکس شیرین کننده های کم کالری شاخص توده بدن، توده چربی، دور کمر و وزن بدن را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند.

انتخاب محصولاتی که به طور مصنوعی شیرین شده اند به جای محصولات حاوی قند طبیعی گزینه ای برای مصرف کنندگان فراهم می کند تا کل کالری دریافتی خود را کاهش دهند بنابراین به کنترل وزن کمک می کنند. مانند سایر افزودنی های رژیمی، مصرف کنندگان هنگام استفاده از آنها بهترین فواید را دریافت می کنند اگر به مقدار متعادل آنها را مصرف کنند.

یکی دیگر از مزایای مصرف شیرین کننده های مصنوعی پیشگیری از پوسیدگی دندان ها است. باکتری های دهان از قندها تغذیه می کنند که منجر به پوسیدگی و حفره دندانی می شود. جایگزینی غذاهای شیرین با غذاهایی که شیرین کننده های غیر مغذی دارند، می تواند به سلامت دهان و دندان کمک کند. وقتی شیرین کننده های بدون کالری به تنهایی استفاده شوند، پوسیدگی زا نیستند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) از محصولاتی با این برچسب می‌ خواهد که قند نداشته باشند و 30 دقیقه پس از مصرف،  PH دهان را روی 5.7 یا بالاتر نگه دارند.

در حالی که این شیرین کننده ها دارای خواص غیر پوسیدگی زا هستند، مواد حجیم مورد استفاده همراه با آنها مانند دکستروز و مالتودکسترین ممکن است در ایجاد حفره دهانی نقش داشته باشند. شیرین کننده های که اغلب در تهیه خمیردندان استفاده می شوند شامل ساخارین، سوکرالوز و آسه سولفام پتاسیم است. این شیرین کننده ها طعم مطبوعی به خمیردندان می دهند و درصد کمی از محتویات آن را تشکیل می دهند.

قندهای مصنوعی به افراد مبتلا به دیابت کمک می کنند مصرف کربوهیدرات خود را کنترل کنند. شکر یک کربوهیدرات است، اما شیرین کننده های غیر مغذی می توانند به دیابتی ها کمک کنند تا مصرف کل کربوهیدرات خود را تنها زمانی کاهش دهند که شیرین کننده غیر مغذی با یک عامل حجیم مخلوط نشده باشد.

از آنجایی که شیرین کننده های مصنوعی کربوهیدرات ندارند، بر سطح گلوکز خون تأثیری نخواهند داشت. غذاهای حاوی این جایگزین‌ های قند به دیابتی‌ ها اجازه می دهند تا از طعم ‌های شیرین لذت ببرند، بدون اینکه سطح قند خون آنها افزایش یابد. لطفاً توجه داشته باشید مالتودکسترین و دکستروز، عوامل حجیم کننده محبوب برای شیرین کننده های با شدت بالا جزء کربوهیدرات ها هستند!

شیرین کننده های مصنوعی رایج

شیرین کننده های مصنوعی رایج عبارتند از: ساخارین، سوکرالوز، آسپارتام، سوکرالوز، نئوتام و آسه سولفام پتاسیم. هر کدام از آنها نقاط قوت متفاوتی دارند و وقتی استفاده می شوند ویژگی های متفاوتی به غذاها می دهند. درک تفاوت بین آنها انتخاب مناسب برای محصولات خاص را آسان تر می کند.

قدیمی ترین شیرین کننده غیر مغذی ساخارین است. این شیرین‌ کننده که در قرن نوزدهم کشف شد، تا زمان تایید آسپارتام توسط FDA در سال 1981، تنها شیرین ‌کننده‌ای بود که در قرن بیستم در بازار وجود داشت. اگرچه ساخارین بین سال‌ های 1912 تا جنگ جهانی دوم به عنوان یک افزودنی به غذاهای فرآوری ‌شده ممنوع شد اما همچنان به عنوان یک افزودنی غذایی محبوب استفاده می شود.

در مقایسه با شکر، ساخارین بین 200 تا 300 برابر شیرین تر است بنابراین مقادیر ناچیزی از آن شیرینی مورد نیاز را ارائه می دهد. ساخارین به عنوان قدیمی ترین شیرین کننده غیر مغذی، قیمت کمتری نسبت به سایر شیرین کننده های این دسته دارد، اما ممکن است طعم تلخی در دهان باقی بگذارد.

FDA این شیرین کننده را برای استفاده در غذاهای فرآوری شده، نوشیدنی ها، مخلوط ها، آب میوه ها و غیره تایید کرده است. با این حال، در پخت و پز یا کاربردهای با حرارت بالا عملکرد خوبی ندارد.

در سال 1998، FDA سوکرالوز را برای استفاده در 15 نوع غذا تایید کرد و سال بعد، به عنوان یک شیرین کننده همه منظوره تأیید شد. برای تأیید این محصول FDA  مجبور شد 110 مطالعه در مورد سوکرالوز را بررسی کند و کارایی و ایمنی آن را برای استفاده انسانی ثابت کند.

مانند ساخارین، سوکرالوز شیرینی 600 برابر شکر، ارائه می دهد. در حالی که سایر شیرین کننده های مصنوعی هنگام گرم شدن، توانایی طعم دهی خود را از دست می دهند اما سوکرالوز در برابر حرارت پایدار است. از آنجایی که می تواند در برابر دمای پخت مقاومت کند، سوکرالوز در محصولات پخته شده ای که نیاز به طعم دهنده شیرین دارند، به خوبی عمل می کند. این شیرین کننده غیر مغذی در دسرهای منجمد کم کالری، بستنی ها، نوشیدنی ها، محصولات پخته شده و آدامس ها نیز استفاده می شود.

دومین شیرین کننده مصنوعی قدیمی مورد استفاده، آسپارتام است که تاییدیه FDA را در سال 1981 برای استفاده در برخی غذاها و به عنوان یک شیرین کننده رومیزی دریافت کرد. این ترکیب در سال 1996 به عنوان یک شیرین کننده عمومی مورد تایید قرار گرفت. آسپارتام برای دستیابی و حفظ تاییدیه FDA در بیش از 100 مطالعه بی خطر بودن خود را ثابت کرده است.

از نظر فنی، آسپارتام یک شیرین کننده مغذی است، اما از آنجایی که 220 برابر شیرین تر از ساکارز است، مقادیر کمی از آن مورد نیاز است که کالری ناچیزی خواهد داشت. کالری آسپارتام ناشی از دو اسید آمینه فنیل آلانین و اسید آسپارتیک است.

توجه داشته باشید که به دلیل استفاده از فنیل آلانین در آسپارتام، مبتلایان به اختلال ژنتیکی نادر فنیل کتونوری نمی توانند محصولات حاوی این شیرین کننده را مصرف کنند. بنابراین هر چیزی که حاوی آسپارتام باشد باید به افراد مبتلا به PKU هشدار داده شود که این محصول را مصرف نکنند.

امروزه آسپارتام یکی از محبوب ترین شیرین کننده هایی است که 6000 محصول آن را در فرمولاسیون خود دارند. با این حال تحت تاثیر گرما تجزیه می شود و در محصولات پخته شده یا سایر کاربردهایی که نیاز به پختن دارند، به خوبی کار نمی کند.

یکی از جدیدترین شیرین کننده ها ادونتام است که در سال 2014 تاییدیه FDA را به دست آورد. سی و هفت مطالعه ایمنی و اثربخشی آن را در مواد غذایی نشان داده اند. این مطالعات بررسی کردند که آیا ادوانتام  باعث سرطان، مشکلات در سیستم تولید مثل و رشد، مشکلات سیستم ایمنی یا اختلالات سیستم عصبی می شود یا خیر. پس از بررسی اطلاعات، FDA هیچ مشکل بهداشتی قابل توجهی پیدا نکرد که مانع از تأیید آدوانتام برای استفاده به عنوان یک شیرین کننده در غذاها، به جز گوشت و مرغ شود.

برخلاف آسپارتام و ساخارین، آدوانتام شیرینی خود را طی پخت و پز حفظ می کند که به آن امکان استفاده گسترده تر را می دهد. این ماده دارای غلظت بالا و بالاترین شدت شیرینی در بین سایر شیرین کننده های مصنوعی است زیرا 20000 برابر شیرین تر از ساکارز است.

نئوتام بیش از یک دهه قبل از ادوانتام  در سال 2002 مورد تایید قرار گرفت. بیش از 113 مطالعه حیوانی و انسانی روی این شیرین کننده به پذیرش آن کمک کرد.

مانند سوکرالوز و آدوانتام، نئوتام تحت حرارت پایدار است و برای پخت و پز مفید است. همچنین شدت بسیار بالایی دارد، بین 7000 تا 13000 برابر شیرین تر از شکر است. علیرغم پایداری آن تحت تاثیر گرما، این شیرین کننده معمولاً جزء نوشیدنی های رژیمی و محصولات لبنی کم کالری است. ولی به دلیل طعم قوی، محبوبیت سایر شیرین کننده ها مانند سوکرالوز را به دست نیاورده است.

مدت کوتاهی پس از تایید آسپارتام FDA استفاده از آسه سولفام پتاسیم را در غذاها در سال 1988 مجاز دانست. در سال 2003، سازمان غذا و داروی آمریکا تاییدیه کاربرد این شیرین کننده را به یک افزودنی غذایی همه منظوره افزایش داد.

این شیرین کننده می تواند به عنوان یک نگهدارنده نیز عمل کند. تولید کنندگان معمولا از این ماده در نوشیدنی های رژیمی استفاده می کنند، به خصوص آنهایی که طعمی شبیه نوشابه های معمولی دارند. اغلب باید آن را با سایر شیرین کننده ها ترکیب کرد تا تلخی خفیف آن پنهان شود و شیرینی غذا یا نوشیدنی افزایش یابد. با قدرت شیرین کنندگی تنها 200 برابر بیشتر از شکر آسه سولفام پتاسیم از نظر شدت شیرینی با آسپارتام مقایسه می شود.

شایعات در رابطه با قندهای مصنوعی

در رابطه با نگرانی های مطرح شده در مورد قندهای مصنوعی بهتر است بدانید در حالی که بی خطری جایگزین‌های قند غیرمغذی از طریق ده‌ ها مطالعه ثابت شده‌ است هنوز هم افسانه‌ های متعددی پیرامون آن‌ها وجود دارد. این افسانه ها ممکن است برخی از افراد را از استفاده از این شیرین کننده ها باز دارد یا آنها را از خرید منصرف کند.

لازم به ذکر است که شیرین کننده هایی مانند آسپارتام، ساخارین و سوکرالوز باعث سرطان نمی شوند و دلیل بحث هایی که در مورد آنها وجود دارد به چند مطالعه دهه 1970 بر روی موش ها برمی گردد.

دانشمندان در سال 1878 به طور تصادفی ساخارین را کشف کردند. از آن زمان، مردم از این شیرین کننده به عنوان جایگزینی برای شکر استفاده کردند. با این حال، به دلیل یک مطالعه بر روی موش ها در کانادا در دهه 1970، برخی شایع کردند که ساخارین با سرطان مثانه مرتبط است.

اعتراض عمومی FDA را بر آن داشت تا از تأیید ساخارین خودداری کند. بعدها دانشمندان دریافتند که موش‌های نر فاکتور خاصی در بدن خود دارند که احتمال ابتلای آنها به سرطان مثانه را افزایش می ‌دهد. انسان ها این فاکتور را ندارند، به همین دلیل است که محصولات ساخارین دیگر برچسب هشدار ندارند و شما می توانید آنها را به راحتی خریداری نمایید. در سال 2000، گزارش سم شناسی ملی ایالات متحده در مورد مواد سرطان زا، ساخارین را از لیست مواد سرطان زا حذف کرد.

در سال 1981، در همان سالی که ساخارین در فهرست مواد سرطان زا قرار گرفت FDA آسپارتام را برای استفاده تایید کرد. در سال 2006، یک مطالعه ارتباط بین مصرف بیش از حد آسپارتام و سرطان خون و لنفوم را در موش‌ها نشان داد. با این حال، هنگامی که FDA این مطالعه را بررسی کرد، چندین ایراد در آن پیدا کرد که به آسپارتام اجازه می‌ دهد تا تایید خود را برای استفاده حفظ کند. مطالعات بعدی هیچ ارتباطی بین مصرف آسپارتام و سرطان هایی مانند تومورهای مغزی، لنفوم یا لوسمی پیدا نکردند.

سوکرالوز همچنین به دلیل ارتباط احتمالی با سرطان مورد انتقاد قرار گرفته است. یک مطالعه در سال 2016 مصرف بالای سوکرالوز را با سرطان مرتبط کرد، اما تحقیقات FDA به این نتیجه رسید که این تحقیق مشکلات قابل توجهی در گزارش خود دارد.

FDA  همچنین 110 مطالعه ایمنی را برای تأیید بی خطر بودن سوکرالوز منتشر کرد. با در نظر گرفتن شواهد بسیار زیادFDA  نتایج مطالعه منفرد و ضعیف سال 2016 را کنار گذاشت و تاییدیه سوکرالوز را حفظ کرد.

یکی از بحث های موجود در مورد آسپارتام، توانایی آن در تجزیه به فرمالدئید در بدن است. این افسانه تا حدی حقیقت دارد، اما این تصور که فرمالدئید می تواند مضر باشد یا می تواند باعث سرطان شود، نادرست است.

هنگامی که آسپارتام در بدن تجزیه می شود، یک محصول جانبی به نام متانول ایجاد می کند. این محصول فرعی در طول زمان فرمالدئید ایجاد می کند اما بدن از این محصول ثانویه برای ساخت پروتئین های ضروری استفاده می کند.

هنگامی که بدن به اندازه نیاز خود از فرمالدئید استفاده کرد، مازاد آن به اسید فرمیک تبدیل می شود که از طریق ادرار از بدن خارج می شود. در اکثر افراد بدن 1000 برابر بیشتر از آن چیزی که فرد می تواند از طریق محصولات حاوی آسپارتام مصرف کند، فرمالدئید تولید می کند.

یکی دیگر از موضوعات قابل بحث در مورد شیرین کننده های غیرمغذی این است که مردم علائم مبهمی مانند سردرد، افسردگی، سرگیجه و تحریک‌ پذیری را به مصرف شیرین‌ کننده‌های مصنوعی مانند آسپارتام ارتباط می دهند. در تلاش برای یافتن ارتباط علمی بین این مشکلات و شیرین کننده های مصنوعی، محققان با چندین مطالعه به این موضوع پرداختند.

در حالی که این مطالعات علائم ذکر شده را به استفاده از شیرین کننده های مصنوعی مرتبط می دانند دانشمندان بعداً آنها را به دلیل روش شناسی یا گزارش نامناسب باطل کردند. و تاکنون هیچ مطالعه تایید شده ای آسپارتام را با این مشکلات مرتبط نکرده است.

همچنین زمانی که صحبت از افسردگی و مشکلات حافظه می شود، آسپارتام با این شرایط ارتباطی ندارد. در چندین مطالعه مشخص شد کسانی که از آسپارتام استفاده کردند، در آزمایشات بعدی هیچ گونه ناتوانی شناختی نشان ندادند. برای کسانی که در حال حاضر با افسردگی دست و پنجه نرم می کنند، ممکن است حساسیت به آسپارتام افزایش یابد اما برای افراد غیر افسرده، استفاده از آسپارتام علائم افسردگی را افزایش نمی دهد.

برای اینکه FDA محصولات را برای استفاده در غذاها یا داروها تأیید کند، مطالعات متعددی باید از ایمنی آن محصول حمایت کند. مطالعات سرطان زایی از جمله گزارش‌های ایمنی هستند که توسط FDA مورد بررسی قرار می ‌گیرند و اگر مطالعات علمی معتبر از اینکه یک ماده باعث سرطان یا هر خطر دیگری برای سلامتی می ‌شود، حمایت کند، FDA به آن ماده تاییدیه نمی ‌دهد.

همین مطالعات نشان دادند که قندهای مصنوعی در صورت استفاده صحیح باعث افزایش وزن نمی شود. استفاده صحیح از شیرین کننده های مصنوعی مستلزم عدم جایگزینی کالری حذف شده با انتخاب های غذایی ناسالم است. اگر فرد نیاز به کاهش کل قندها و کالری در رژیم غذایی خود داشته باشد، نوشیدن نوشابه رژیمی به فرد اجازه نمی دهد یک تکه کیک بزرگ مصرف کند.

در یک مطالعه بر روی 163 زن چاق، آنهایی که آسپارتام مصرف کردند، پس از یک دوره کاهش وزن اولیه، در مقایسه با کسانی که فقط رژیم کاهش وزن را دنبال کردند، وزن کمتری داشتند. این مطالعه به این نتیجه رسید که آسپارتام می تواند به کاهش وزن کمک کند زمانی که به عنوان بخشی از یک برنامه کنترل وزن چند مولفه ای استفاده شود.

مطالعه دیگری ارتباط بین نوشیدن نوشیدنی های حاوی شیرین کننده های غیرمغذی، کاهش گرسنگی و کاهش وزن قابل توجه را نشان داد. این مطالعه گرسنگی و کاهش وزن را در افرادی که از رژیم لاغری پیروی می‌ کردند در حالی که آب یا نوشیدنی‌ های شیرین شده با ترکیبات غیر مغذی می‌ نوشیدند را مقایسه کرد. آنهایی که در گروه دوم بودند، در مقایسه با کسانی که آب می ‌نوشیدند، وزن بیشتری از دست دادند و احساس گرسنگی کمتری داشتند.

اگرچه درست است که شیرین کننده های مصنوعی مانند شکر شیرینی مطلوبی ارائه می دهند اما در بدن یکسان عمل نمی کنند. شکر یک کربوهیدرات است و بدن کربوهیدرات ‌ها را با استفاده از کالری‌ هایی که ارائه می ‌دهند، تبدیل به انرژی می‌ کند. قند زیاد در رژیم غذایی باعث افزایش تری گلیسیرید، افزایش وزن و تغذیه نامناسب می شود. بدن از شیرین کننده های غیر مغذی برای تولید انرژی استفاده نمی کند. از آنجایی که بدن انرژی را به شکل کالری از این جایگزین های شیرین دریافت نمی کند، مشکلات ذاتی مصرف قند با شیرین کننده های مصنوعی رخ نمی دهد.

این مواد مشابه شکر نیستند و در صورت مصرف متعادل می توانند جایگزین سالم تری باشند. انجمن قلب آمریکا از استفاده متعادل شیرین کننده های غیر مغذی برای کاهش کل مصرف قندهای اضافی در رژیم غذایی حمایت می کند.