9علت ترکیدن کمپرسور کولر گازی + (علائم و نحوه پیشگیری)
پایگاه خبری تحلیلی مثلث آنلاین:

کمپرسور کولر گازی وظیفه فشرده‌سازی و به گردش درآوردن گاز مبرد را بر عهده دارد. با این حال، تحت شرایط خاصی که معمولاً ترکیبی از خطاهای انسانی، نقص‌های فنی و عدم رعایت اصول ایمنی است، این قطعه حیاتی می‌تواند دچار افزایش فشار و دمای بحرانی شده و منفجر شود. در این مقاله به بررسی تخصصی دلایل انفجار موتور کولر گازی و راه پیشیگیری آن میپردازیم.

 

  1. استفاده از اکسیژن برای نشت‌یابی (خطای انسانی کشنده)

یکی از رایج‌ترین و مرگبارترین دلایل ترکیدن کمپرسور، استفاده تکنسین‌های ناآگاه از گاز اکسیژن فشرده برای نشت‌یابی سیستم است. درون کمپرسور همواره مقداری روغن تبرید وجود دارد. ترکیب اکسیژن خالص تحت فشار با هیدروکربن‌های موجود در روغن، پدیده‌ای به نام «احتراق دیزلی» را ایجاد می‌کند.

  1. فشار بیش از حد در خط دهش

اگر گاز مبرد فشرده شده توسط کمپرسور نتواند به راحتی در مدار حرکت کند، فشار در خط دهش به سرعت بالا می‌رود. این افزایش فشار تا جایی ادامه می‌یابد که ضعیف‌ترین نقطه سیستم (معمولاً ترمینال‌های برق کمپرسور یا درزهای جوش پوسته) توان تحمل را از دست داده و منفجر می‌شود یا ترمینال‌ها به بیرون پرتاب می‌شوند.گرفتگی در قطعاتی که وظیفه افت فشار را دارند، مانند لوله مویی یا شیر انبساط باعث حبس شدن گاز در مسیر رفت می‌شود.

نکتهبررسی گرفتگی لوله‌های مسی در مدار تبرید، مستلزم باز کردن شیرهای سرویس دستگاه است. برای جلوگیری از خروج ناگهانی گاز مبرد و بروز سوختگی سرمایی شدید، این کار باید منحصراً توسط تکنسین مجاز مرکز تعمیر کولر گازی در تهران انجام شود.

علائم هشداردهنده:

  • افت شدید سرمایش محیط.

  • آمپر کشیدن بیش از حد نرمال موتور (مشهود در آمپرمتر).

  • داغ شدن غیرطبیعی لوله رفت و بدنه کمپرسور.

  • یخ زدن لوله مویی یا درایر.

  1. عدم دفع حرارت در کندانسور

کندانسور وظیفه دارد حرارت جذب شده از محیط داخل و حرارت تولیدی خود کمپرسور را به محیط بیرون دفع کند تا گاز مبرد تقطیر شود. اگر این اتفاق نیفتد، گاز با دمای بسیار بالا به کمپرسور بازگشته و فشار سیستم به صورت تصاعدی بالا می‌رود.

علائم هشداردهنده:

  • باد گرم زدن پنل داخلی.

  • خاموش شدن مداوم کمپرسور توسط سنسور اورلود (Overload).

  • داغ بودن بیش از حد هوای خروجی از کندانسور و صدای زوزه کشیدن موتور.

  1. شارژ بیش از حد گاز مبرد

هر سیستم تبرید برای مقدار مشخصی از گاز مبرد (بر حسب گرم) طراحی شده است. شارژ بیش از حد باعث می‌شود فضای خالی لازم برای تراکم گاز در کمپرسور کاهش یابد. در روزهای گرم سال که گاز منبسط می‌شود، این حجم اضافی فشار داخلی بدنه را به مرز انفجار می‌رساند.

علائم هشداردهنده:

  • عرق کردن و یخ‌زدگی لوله برگشت.

  • افزایش صدای کارکرد کمپرسور (صدای تق‌تق یا کوبش خفیف).

  • بالا رفتن فشار گیج در بخش بیش از حد استاندارد.

  1. ورود هوا و گازهای غیرقابل تقطیر به سیستم

هوا و رطوبت نباید در سیکل تبرید وجود داشته باشند. اگر سیستم قبل از شارژ گاز به درستی وکیوم نشود، هوا در بالای کندانسور حبس می‌شود. از آنجا که هوا در فشار و دمای سیستم کولر گازی تقطیر نمی‌شود، فضای کندانسور را اشغال کرده و فشار سیکل را به شکل غیرطبیعی بالا می‌برد.

علائم هشداردهنده:

  • لرزش عقربه گیج فشار (مانومتر) در حین کارکرد.

  • نوسان در آمپر مصرفی دستگاه.

  • کاهش راندمان سرمایشی دستگاه.

  1. برگشت مایع مبرد به کمپرسور

کمپرسورها منحصراً برای متراکم کردن گاز طراحی شده‌اند. مایعات تراکم‌پذیر نیستند. اگر به دلایلی (مانند کثیفی فیلتر پنل داخلی، خرابی فن اواپراتور یا شارژ گاز زیاد) مبرد در اواپراتور تبخیر نشود و به صورت مایع به کمپرسور برگردد، پدیده Liquid Slugging رخ می‌دهد. فشار هیدرولیکی مایع باعث شکسته شدن سوپاپ‌ها، شاتون و پیستون شده و قطعات خرد شده می‌توانند باعث شکافته شدن پوسته تحت فشار شوند.

علائم هشداردهنده:

  • یخ زدن شدید لوله برگشت (ضخیم) و حتی بدنه خود کمپرسور.

  • صدای شدید تق‌تق و شکستگی فلز از داخل کمپرسور.

  • کاهش پرتاب باد یا یخ زدن کویل‌های پنل داخلی.

  1. اتصال کوتاه و جرقه الکتریکی داخلی

در برخی موارد، به دلیل استفاده از مبردهای نامناسب، تقلبی یا ترکیب شده با گازهای اشتعال‌زا، سیستم مستعد حریق می‌شود. اگر سیم‌پیچ کمپرسور به دلیل حرارت بالا بسوزد و اتصال کوتاه کند، جرقه الکتریکی در حضور بخار روغن محبوس و گازهای تجزیه شده تحت فشار، می‌تواند منجر به احتراق داخلی و ترکیدن بدنه شود.

علائم هشداردهنده:

  • پریدن فیوز مینیاتوری ساختمان به محض روشن شدن کمپرسور.

  • بوی سوختگی شدید لاک سیم‌پیچ در صورت نشتی گاز.

  • تست اتصال بدنه (مقاومت صفر بین سوکت‌های کمپرسور و لوله مسی).

  1. کمبود یا نبود روغن در کمپرسور

روغن کمپرسور وظیفه روانکاری و خنک‌کاری قطعات مکانیکی را دارد. در صورت نشتی روغن به همراه گاز، یا تله شدن روغن در لوله‌کشی‌های طولانی و غیراستاندارد، کمپرسور بدون روغن کار می‌کند. این امر باعث اصطکاک شدید، تولید حرارت فوق‌العاده بالا و در نهایت موجب قفل شدن مکانیکی می‌شود که فشار گاز را در لحظه بالا می‌برد.

نکته: به نقل از وبسایت چطور تعمیر در مقاله علت آب دادن کمپرسور کولر گازی:

“گاهی اوقات مایعی که زیر کمپرسور مشاهده می شود در واقع روغن کمپرسور است نه آب. روغن می تواند به همراه گردوخاک یا حتی رطوبت محیط ترکیب شود و ظاهری رقیق و شفاف پیدا کند. اگر مایع کمی حالت چرب و لغزنده دارد و بوی خاص روغن مانندی از آن احساس می شود احتمالا روغن کمپرسور است."

علائم هشداردهنده:

  • صدای خشک و خشن کار کردن موتور.

  • مشاهده لکه‌های چرب روغن در محل اتصالات لوله‌های مسی.

  • آمپر کشیدن شدید و خاموش شدن سریع اورلود.

  1. وجود رطوبت در سیستم و تولید اسید

رطوبت باقی‌مانده در سیکل (به دلیل عدم وکیوم) با روغن تبرید و گاز مبرد واکنش داده و اسید تولید می‌کند. این اسید باعث خوردگی عایق سیم‌پیچ موتور و قطعات فلزی داخلی می‌شود

علائم هشداردهنده:

  • تغییر رنگ روغن کمپرسور به تیره (قابل مشاهده در صورت تخلیه یا در سایت گلس سیستم‌های بزرگ).

  • گرفتگی مکرر لوله مویی به دلیل لجن شدن روغن.

  • سوختن زودهنگام و مکرر کمپرسورها در یک سیستم.

چگونه از ترکیدن کمپرسور کولر گازی جلوگیری کنیم؟

با رعایت اصول فنی و استانداردهای ایمنی، می‌توان احتمال ترکیدن موتور کولر را به صفر رساند. در ادامه مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری آورده شده است:

اهمیت وکیوم کردن اصولی قبل از شارژ گاز

استفاده از پمپ وکیوم قوی برای حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه قبل از تزریق مبرد، الزامی است. این کار تمام رطوبت و هوای غیرقابل تقطیر را از سیکل خارج کرده و از افزایش غیرطبیعی فشار و اسیدی شدن سیستم جلوگیری می‌کند.

سرویس دوره‌ای کندانسور و شستشوی کویل‌ها

سرویس سالیانه و شستشوی فین‌های کندانسور با دستگاه کارواش، تضمین می‌کند که حرارت سیستم به درستی دفع می‌شود. عملکرد صحیح فن خنک‌کننده نیز باید مرتباً بررسی شود تا از پدیده High Head Pressure جلوگیری گردد.

استفاده از گاز نیتروژن به جای اکسیژن برای نشت‌یابی

این یک قانون طلایی در تهویه مطبوع است: هرگز از اکسیژن برای تست فشار استفاده نکنید. برای نشت‌یابی یا شستشوی مدار، منحصراً باید از گاز ازت (نیتروژن) خشک که یک گاز بی‌اثر است و با روغن کمپرسور واکنش انفجاری نمی‌دهد، استفاده شود.

کنترل دقیق مقدار شارژ گاز با ترازو

شارژ مبرد نباید به صورت حدسی یا تنها بر اساس گیج فشار انجام شود، زیرا دمای محیط روی فشار تاثیر می‌گذارد. دقیق‌ترین روش، استفاده از ترازوی دیجیتال و شارژ گاز دقیقاً به مقداری است که روی پلاک مشخصات فنی دستگاه درج شده است.

برچسب ها : تعمیر لوازم خانگی,لوازم خانگی,کولر گازی,تعمیر کولر گازی