شرایط پرداخت مهریه در طلاق توافقی؛ تقسیط، بخشش و نحوه پرداخت
چکیده : در طلاق توافقی، مهریه الزاماً نباید پیش از ثبت طلاق بهطور کامل پرداخت شود. زوجین میتوانند درباره پرداخت کامل، تقسیط، بخشش بخشی از مهریه یا باقیماندن آن بهعنوان بدهی توافق کنند. در این مقاله، روشهای پرداخت مهریه، شرایط اقساط، تفاوت بذل، ابراء و اقرار به دریافت و نکات مهم تنظیم توافقنامه بررسی شده است تا مبلغ، زمان پرداخت و حقوق طرفین پس از طلاق بدون ابهام مشخص باشد.
در طلاق توافقی، رسیدن به تفاهم درباره طلاق، همیشه پایان کار نیست. باید روشن کنید مهریه کامل پرداخت میشود، قسطبندی خواهد شد یا بخشی از آن بخشیده میشود. راهنمای طلاق توافقی ره جویان عدالت کمک میکند پیش از ثبت دادخواست، مسیر پرونده و موضوعات مالی آن را دقیقتر بشناسید.
برای ثبت طلاق همیشه لازم نیست مرد تمام مهریه را همان روز بپردازد. زن و مرد میتوانند درباره مبلغ، زمان و شیوه پرداخت توافق کنند و دادگاه همان توافق را در رأی یا گواهی عدم امکان سازش مینویسد. اگر بخشی از مهریه باقی بماند، وضعیت آن باید بدون ابهام ثبت شود.
در ادامه روشهای پرداخت مهریه، شرایط تقسیط، تفاوت بخشش با دریافتنکردن مهریه و راه پیگیری اقساط پرداختنشده را به زبان ساده توضیح میدهیم. همچنین میخوانید چه بندهایی را باید در توافقنامه بنویسید تا پس از ثبت طلاق، درباره مبلغ باقیمانده یا موعد پرداخت دوباره اختلاف پیدا نکنید.
شرایط پرداخت مهریه در طلاق توافقی بر چه اساسی تعیین میشود؟
شرایط پرداخت مهریه در طلاق توافقی را زن و مرد تعیین میکنند. آنها میتوانند روی پرداخت کامل، پرداخت بخشی از مهریه، تقسیط یا بخشش مقدار مشخصی توافق کنند. دادگاه نیز مفاد همین توافق را در گواهی عدم امکان سازش یا رأی مربوطه مینویسد تا تکلیف حقوق مالی زن روشن باشد.
با ثبت درخواست طلاق توافقی، مهریه خودبهخود از بین نمیرود و زن هم مجبور نیست تمام آن را ببخشد. زوجین باید پیش از صدور رأی مشخص کنند چه مقدار پرداخت شده است، چه مقدار باقی میماند و باقیمانده در چه تاریخی پرداخت خواهد شد.
ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده دادگاه را موظف میکند درباره حقوق مالی مانند مهریه تعیین تکلیف کند. توافق شفاهی یا عبارتهای کلی کافی نیست. جزئیات پرداخت باید در توافقنامه و رأی دادگاه نوشته شود تا بعداً بتوانید به آن استناد کنید.
میان «ثبت طلاق بدون دریافت مهریه» و «بخشیدن مهریه» تفاوت وجود دارد. در حالت اول، ممکن است طلب زن پس از طلاق باقی بماند؛ در حالت دوم، عبارت بهکاررفته میتواند حق مطالبه بعدی را محدود کند. پس پیش از امضا، معنی هر بند را بررسی کنید.
مهریه در طلاق توافقی به چه روشهایی پرداخت میشود؟

مهریه میتواند پیش از ثبت طلاق تسویه شود یا طبق توافق برای آینده باقی بماند. هر روش شرایط خاصی دارد و جزئیات آن باید روشن باشد. حالتهای رایج پرداخت را در فهرست زیر میبینید:
-
پرداخت کامل مهریه پیش از ثبت طلاق
-
پرداخت بخشی از مهریه و باقیماندن مابقی بهعنوان بدهی
-
پرداخت مهریه بهصورت اقساطی
-
بخشش تمام یا بخشی از مهریه
-
انتقال مال مشخص بهجای تمام یا بخشی از مهریه
-
ثبت طلاق بدون دریافت فوری مهریه و حفظ حق مطالبه
سکهها ممکن است پیش از مراجعه به دفترخانه تحویل داده شوند یا بخشی از مهریه برای آینده باقی بماند. تعداد سکه، مبلغ، موعد پرداخت و وضعیت باقیمانده را بنویسید. در صورت انتقال خانه، خودرو یا مال دیگر، مشخصات آن و زمان انتقال را ذکر کنید.
تفاوت روشها و جزئیات دقیق لازم را در جدول زیر میبینید:
|
نوع توافق |
نتیجه کلی |
مواردی که باید دقیق نوشته شود |
|
پرداخت کامل |
مهریه تسویه میشود |
مقدار، تاریخ پرداخت و تأیید دریافت |
|
پرداخت بخشی |
بخشی تسویه و تکلیف باقیمانده مشخص میشود |
مقدار پرداختشده و وضعیت باقیمانده |
|
پرداخت اقساطی |
بدهی پس از طلاق ادامه پیدا میکند |
پیشپرداخت، مبلغ اقساط و سررسیدها |
|
بخشش بخشی از مهریه |
مقدار توافقشده بخشیده میشود |
تعداد دقیق سکه یا مبلغ بخشیدهشده |
|
انتقال مال |
مال جایگزین تمام یا قسمتی از مهریه میشود |
مشخصات مال و زمان انتقال رسمی |
|
ثبت بدون دریافت فوری |
امکان مطالبه بعدی حفظ میشود |
تصریح به باقیماندن مهریه بر ذمه زوج |
از عبارت «زوجه مهریه خود را بخشید» استفاده نکنید. این جمله مقدار بخشیدهشده را نشان نمیدهد و نوع اقدام زن را روشن نمیکند. تعداد سکه یا مبلغ مورد توافق و وضعیت بقیه مهریه را جدا بنویسید.
برای انتقال مال، نشانی ملک، پلاک ثبتی یا مشخصات خودرو را داخل توافق بیاورید. در پرداخت اقساطی روز، ماه و سال هر سررسید را ثبت کنید. عبارتهایی مانند «پس از طلاق پرداخت شود» یا «در فرصت مناسب تسویه شود» احتمال اختلاف را بیشتر میکنند.
آیا ثبت طلاق توافقی بدون پرداخت کامل مهریه امکان دارد؟
ثبت طلاق توافقی پیش از پرداخت کامل مهریه امکان دارد. با رضایت زن، طلاق قبل از دریافت حقوق مالی ثبت میشود و دفترخانه میتواند براساس رأی دادگاه اقدام کند. حکم قطعی اعسار یا تقسیط نیز اجازه میدهد ثبت طلاق به پرداخت یکجای مهریه وابسته نماند.
رضایت به ثبت طلاق را با بخشش مهریه اشتباه نگیرید. زن میتواند با ثبت طلاق موافقت کند و طلب او همچنان بر عهده مرد باقی بماند. برای جلوگیری از اختلاف، باید در توافقنامه و رأی نوشته شود چه مقدار پرداخت شده و چه میزان پس از طلاق قابل مطالبه خواهد بود.
ثبت طلاق بدون تسویه کامل مهریه، حق مطالبه را از بین نمیبرد؛ توافقنامه و رأی دادگاه تکلیف طلب را مشخص میکنند.
اگر نوشته شود زن مرد را از پرداخت مهریه ابراء کرده است، آن طلب پایان میگیرد. اقرار به دریافت مهریه نیز معنی متفاوتی دارد؛ چون زن اعلام میکند مبلغ یا مال مورد توافق را گرفته است. پس هیچکدام از این عبارتها را بدون شناخت پیامد حقوقی آنها امضا نکنید.
به تاریخها هم دقت کنید. مبلغ پیشپرداخت، تعداد اقساط، سررسید هر قسط و شیوه تحویل باید خوانا و دقیق نوشته شود. اگر بخشی از مهریه قبلاً پرداخت شده است، رسید یا مشخصات پرداخت را کنار توافق نگه دارید تا هنگام پیگیری با مشکل روبهرو نشوید.
پرداخت قسطی مهریه در طلاق توافقی چه شرایطی دارد؟

تقسیط مهریه زمانی کاربرد دارد که پرداخت کامل آن پیش از ثبت طلاق برای مرد ممکن نباشد و زن نیز با دریافت مرحلهای موافقت کند. در این حالت، توافق باید زمانبندی روشنی داشته باشد تا هر دو طرف بدانند چه مبلغی در چه تاریخی پرداخت خواهد شد.
چه اطلاعاتی باید درباره اقساط مهریه نوشته شود؟
نوشتن عبارت «مهریه قسطی پرداخت میشود» کافی نیست. برای اینکه توافق قابلیت پیگیری داشته باشد، این موارد را دقیق ثبت کنید:
-
مقدار کل مهریه باقیمانده است
-
مبلغ یا تعداد سکه پیشپرداخت
-
مبلغ یا تعداد سکه هر قسط
-
تاریخ دقیق سررسید هر قسط
-
شیوه تحویل سکه یا واریز وجه
-
مدرک قابلقبول برای اثبات پرداخت
-
پیامد تأخیر یا پرداختنشدن هر قسط
-
تکلیف باقی اقساط در صورت نقض توافق
اگر پرداخت با واریز بانکی انجام میشود، شماره حساب مقصد را هم بنویسید. برای تحویل سکه نیز دریافت رسید امضاشده اهمیت دارد. جملههایی مانند «ماهیانه پرداخت شود» ابهام دارند؛ چون مبلغ، روز پرداخت و زمان شروع اقساط را مشخص نمیکنند. این جزئیات، زمان پرداخت هر قسط را برای پیگیری بعدی روشن میکنند.
اگر یکی از اقساط پرداخت نشود چه میشود؟
پس از رسیدن موعد، زن میتواند پرداخت قسط سررسیدشده را طبق مفاد رأی و توافقنامه پیگیری کند. نوع اقدام به عبارتی بستگی دارد که هنگام طلاق نوشتهاید. به همین دلیل، ضمانت تأخیر باید پیش از امضا روشن شود.
اینطور نیست که با پرداختنشدنِ یک قسط، کلِ بدهیِ باقیمانده ناگهان سررسید شود و زن بتواند تمامِ مبلغ را یکجا مطالبه کند. اگر زوجین میخواهند چنین شرطی داشته باشند، باید آن را صریح داخل توافق بنویسند و اعتبار حقوقی بند را نیز بررسی کنند.
بذل، ابراء و اقرار به دریافت مهریه چه تفاوتی دارند؟
واژهای که برای تعیین تکلیف مهریه انتخاب میکنید، میتواند حق مطالبه را تغییر دهد. افراد «بذل»، «ابراء»، «اقرار به دریافت» و «بخشش» را هممعنی میدانند؛ درحالیکه هرکدام پیامد حقوقی جداگانهای دارند.
تفاوت این عبارتها را میتوان چنین توضیح داد:
-
بذل مهریه: بیشتر در طلاق خلع یا مبارات مطرح میشود و در بعضی شرایط، زن میتواند در مدت عده به مابذل رجوع کند.
-
ابراء مهریه: زن از طلب خود صرفنظر میکند و ذمه مرد نسبت به مقدار ابراءشده بری میشود.
-
اقرار به دریافت: زن اعلام میکند مهریه یا مقدار مورد توافق را تحویل گرفته است.
-
بخشش مهریه: این عبارت بهتنهایی ماهیت اقدام و امکان بازگشت از آن را روشن نمیکند.
پس عبارت «مهریهام را بخشیدم» را بدون تعیین مقدار و نوع اقدام امضا نکنید. اگر فقط قسمتی از مهریه بخشیده میشود، تعداد سکه یا مبلغ آن و وضعیت باقیمانده را جداگانه بنویسید.
قبل از امضای توافقنامه به تعداد سکهها بسنده نکنید
یکی از وکلای گروه ره جویان عدالت در اینباره میگوید:
«قبل از امضای توافقنامه فقط روی تعداد سکهها توافق نکنید. باید دقیقاً مشخص باشد چه مقدار همان زمان پرداخت میشود، چه مقدار باقی میماند، اقساط در چه تاریخهایی سررسید دارند و در صورت تأخیر چه اقدامی ممکن است. هرچه نوشته روشنتر باشد، احتمال اختلاف دوباره بعد از ثبت طلاق کمتر میشود.»
معنی هر عبارت را پیش از امضا بررسی کنید. تغییر چند کلمه در توافقنامه ممکن است مسیر مطالبه مهریه را عوض کند و پس از ثبت طلاق، جبران اشتباه ساده نباشد.
اگر زوج پس از طلاق توافقی مهریه را نپردازد چه میشود؟
اگر مرد مهریه را در موعد نوشتهشده نپردازد، زن میتواند اجرای تعهد را براساس رأی دادگاه یا توافقنامه پیگیری کند. برای این کار باید مشخص باشد چه مقدار از مهریه باقی مانده و زمان پرداخت آن چه تاریخی بوده است. رسیدهای قبلی نیز مقدار بدهی را روشن میکنند. مدارک پرونده برای پیگیری لازماند.
در پرداخت قسطی، ابتدا قسطهایی پیگیری میشوند که موعدشان رسیده است. اقساط آینده زمانی قابل مطالبه خواهند بود که شرط حالشدن آنها بهصورت صریح و معتبر در توافق آمده باشد. پس تأخیر در یک قسط را بدون چنین بندی، برابر با سررسید تمام بدهی ندانید.
بسته به مفاد پرونده، زن میتواند از اجرای احکام برای وصول طلب و شناسایی اموال کمک بگیرد. اگر مرد توان پرداخت مبلغ تعیینشده را ندارد، باید درخواست اعسار یا تعدیل اقساط را از مسیر قانونی مطرح کند. صرف ادعای ناتوانی مالی، مبلغ یا موعد پرداخت را تغییر نمیدهد.
عددهای ۱۱۰ یا ۱۴ سکه نیز مقدار اصل مهریه را محدود نمیکنند. بحث این عددها بیشتر به شیوه اجرای بدهی و ضمانتهای قانونی مربوط میشود؛ نه میزان مهریه نوشتهشده در عقدنامه.
قبل از امضای توافق مهریه این ۸ مورد را بررسی کنید

پیش از امضای توافق، عددها، تاریخها و عبارتهای حقوقی را بخوانید. برای اینکه هیچ بخش مهمی از قلم نیفتد، این هشت مورد را بررسی کنید:
-
مقدار دقیق مهریه: تعداد سکه، مبلغ یا مال مورد توافق را بنویسید. عبارتهای کلی، محدوده تعهد مرد را روشن نمیکنند.
-
میزان دریافتشده: مبلغ یا مالی را که قبلاً تحویل گرفتهاید، ثبت کنید. تاریخ و مدرک پرداخت را نیز نگه دارید.
-
باقیمانده مهریه: مشخص کنید چه مقدار بدهی باقی میماند و چه مقدار بخشیده میشود. این دو مبلغ نباید اشتباه شوند.
-
زمان پرداخت: برای پیشپرداخت و هر قسط، تاریخ بنویسید. عبارت «بعد از طلاق» موعد دقیقی را نشان نمیدهد.
-
شیوه پرداخت: تحویل سکه، واریز وجه یا انتقال مال را مشخص کنید. شماره حساب یا مشخصات مال را داخل توافق بیاورید.
-
عبارت حقوقی: معنی بذل، ابراء و اقرار به دریافت را قبل از امضا بپرسید. هر عبارت بر مطالبه بعدی تاثیر میگذارد.
-
ضمانت تأخیر: بنویسید با پرداختنشدن قسط چه اقدامی ممکن خواهد بود. تکلیف اقساط آینده را نیز روشن کنید.
-
ارتباط توافق با ثبت طلاق: مشخص کنید ثبتنشدن طلاق در مهلت قانونی چه تاثیری بر توافق دارد. اعتبار گواهی عدم امکان سازش را هم بررسی کنید.
پس از مرور این موارد، عددها و تاریخها را با رأی دادگاه تطبیق دهید. اگر میان توافقنامه و رأی تفاوتی دیدید، پیش از مراجعه به دفترخانه برای رفع ابهام اقدام کنید.
توافق روشن درباره مهریه، اختلاف بعد از طلاق را کمتر میکند
در طلاق توافقی، مهریه میتواند کامل پرداخت شود، قسطبندی شود یا زن مقدار مشخصی از آن را ببخشد. اعتبار هر انتخاب به ثبت دقیق مبلغ، موعد و شیوه پرداخت بستگی دارد. اگر این جزئیات روشن نباشند، اختلاف حلشده ممکن است پس از طلاق دوباره شکل بگیرد.
موافقت زن با ثبت طلاق پیش از دریافت مهریه، با صرفنظرکردن از طلب تفاوت دارد. در حالت نخست، امکان مطالبه باقیمانده میتواند حفظ شود؛ اما ابراء یا اقرار به دریافت، پیامد دیگری دارد. پیش از امضا مطمئن شوید عبارتهای توافقنامه همان خواستهای را بیان میکنند که درباره آن به تفاهم رسیدهاید.
برچسب ها : مهریه,طلاق توافقی,حقوق مالی زن
دیدگاه تان را بنویسید