ریشه در فرهنگ است

همواره تاکید کرده‌ام که دغدغه من برای فوتبال ایران دغدغه فرهنگی است. بدون ارتقا‌ی سطح فرهنگی ایران ما نمی‌توانیم از جهت فنی رشد کنیم. تیم ستارگان جهان را بازیکن‌هایی با ملیت‌های مختلف تشکیل می‌دادند. همان‌طور که برخی از آنها در شبکه‌های اجتماعی‌شان نوشته‌اند که از سفر به ایران لذت برده‌اند این امکان وجود دارد که بعضی از آنها نیز از حضور در کشور ما خوشحال نشده باشند و این ‌موضوع خوبی نیست. واقعیت این است که برخی از برخوردهای ما با این بازیکنان شرم‌آور بود. در یک سفر تدارکاتی با تیمی به ترکیه رفته بودم. یک تیم ایرانی دیگر در برگشت به تهران همراه ما بود‌. درون هواپیما هر چقدر که میهماندار آن پرواز به یکی از ایرانی‌ها تذکر می‌داد که تلفن همراهش را خاموش کند او از این کار خودداری می‌کرد. به پلیس فرودگاه زنگ زدند و بعد هم روشن است که با چه شرایط و وضعیت زشتی بالاخره این فرد تلفن همراهش را خاموش کرد تا هواپیما آماده پرواز شود. ماجرا خیلی بد فیصله پیدا کرد. ما یک جاهایی نمی‌خواهیم درست عمل کنیم. ایراد از فرهنگ ما نیست بلکه این خود ماییم که گاها به چنین رفتارهای زشتی دست می‌زنیم و آبروی‌مان را می‌بریم. در مورد فوتبال هم همین طور است. فوتبال ناپاک نیست. رشته‌ای است برای دوستی ملت‌ها در عین رقابت اما بعضا آدم‌های کثیفی در این فوتبال حضور دارند که باعث زشتی‌اش می‌شوند. البته من در مورد همه صحبت نمی‌کنم. ما در بین تماشاگران و مدیران و به‌طور کلی‌دست اندرکاران فوتبال آدم‌های شریف زیادی می‌شناسیم که درست و منطقی رفتار می‌کنند. آبروداری می‌کنند و باعث افتخار این مملکت هستند اما در مورد مساله فرهنگسازی باید بگویم ما برای بخشی از جامعه فوتبال همواره تدابیر دم‌دستی و سطحی اندیشیده‌ایم. غافل از اینکه این تدابیر هرگز ما را رشد نمی‌دهد. این گونه تدابیر را اصلا نمی‌توان تدبیر نامید. به نظر من ما تدابیر معکوس داشته‌ایم و سیاست گذاری‌هایمان همواره نتایج منفی و بر عکس داشته است. ما در روزنامه‌ها خواندیم که در مورد ورود و خروج این بازیکنان تدابیر قابل قبولی اندیشیده نشده بود. دسترسی تماشاگران به این بازیکنان خیلی ساده بوده و از لحاظ امنیتی شرایط خوبی بر روند برگزاری و اسکان این بازیکنان حاکم نبوده است. در تصاویر تلویزیونی هم دیدیم که بازیکنان به زحمت از بین مردم عبور می‌کردند تا خود را به اتوبوس برسانند. اذیت می‌شدند و گاهی‌ مورد ‌بی‌احترامی‌ قرار می‌گرفتند. وقتی می‌گویم ‌بی‌احترامی‌ منظورم همان حرکت‌هایی است که همه ما دیدیم و برای ستارگان فوتبال جهان خوشایند نبود. بنابراین کار دشواری نبود اگر از لحاظ دسترسی مردم به این بازیکنان یک سری اقدامات بهتری شکل می‌گرفت. اگر بخواهیم در مورد مسائل فرهنگی صحبت کنیم تنها نمی‌توانیم به ابعاد این بازی خیریه به‌پردازیم. باور کنید مسائل فرهنگی به هم مربوط است. میزان مطالعه مردم در بروز چنین مسائلی تاثیر دارد. در نمایشگاه کتاب به من گفتند سرانه مطالعه هر ایرانی در طول سال شش دقیقه است. اصرار داشتند که اگر شش دقیقه نباشد قطعا تک‌رقمی‌است. حال آنکه چرا این عدد مایوس‌کننده وجود دارد و ما از مطالعه دور شده‌ایم و یا بهتر بگویم با مطالعه بیگانه شده‌ایم دلایل خاص خودش را دارد که شاید بهتر باشد در جای دیگری به آن بپردازیم. خاطرتان هست که ما بعد از قرعه‌کشی جام‌جهانی و همگروه شدن با آرژانتین با لیونل مسی چه رفتاری داشتیم. فضای مجازی را به جایی برای انتشار انواع و اقسام توهین‌ها به این بازیکن بین‌المللی تبدیل کردیم و بدین ترتیب ما باید بدانیم که باتوجه به این زشتی‌ها هرگز نزد کشورهای دنیا منظر قابل‌قبولی نخواهیم داشت. اگر نتوانیم معضلات فرهنگی‌مان را حل کنیم آنها همیشه نگاه بدی به ما خواهند داشت و ما را نه به نیکی که به زشتی می‌شناسند. من معتقدم در کنار پرداختن به مسائل فرهنگی مسائل مدیریتی را نیز باید مورد ارزیابی دقیق قرار بدهیم چون مساله مدیریت در جامعه بسیار اهمیت دارد. دست مدیران و‌دست اندرکاران برگزاری این مسابقه خیریه درد نکند. واقعا زحمت کشیدند. ستارگانی که همیشه از صفحه تلویزیون شاه‌ هنرنمایی شان بودیم را به ورزشگاه آزادی آوردند و دیداری خیریه ترتیب داده شد. این اقدام پسندیده‌ای بود. اصلا قصد ندارم زحمت این عزیزان را ‌بی اجر کنم. اما می‌شد که مدیریت بهتری اعمال شود. می‌شد که از نیروی انتظامی ‌خواهش کرد تا بیشتر به وضع امنیتی این مراسم یکی، دو روزه بپردازد. مردم را در چنین شرایطی نمی‌توان خیلی محدود کرد اما می‌توان تدابیری اندیشید که بعضی از آنها به خودشان اجازه ندهند دست به کارهای زشت و زننده بزنند. نمونه‌اش حرکت بسیار زشتی که با روبرتو کارلوس انجام دادند. به نظرم بهتر بود در کنار این اقدام بزرگ که ستاره‌هایی در آن سطح را به تهران آوردند هماهنگی‌هایی با نهادهای امنیتی به وجود می‌آمد که مراسم بدون کوچکترین اتفاق زشتی برگزار شود. چطور است که آقای خبرنگار درک نمی‌کند که نباید به‌طور مرتب روی شانه فلان ستاره بین‌المللی بزند که تازه از راه رسیده و با خانواده‌اش تماس تلفنی برقرار کرده است؟ چگونه به خودش اجازه می‌دهد که وارد حریم‌خصوصی یک فرد دیگری بشود؟ ما در این زمینه‌ها مشکلات زیادی داریم. کاری که با کارلوس انجام دادند واقعا شرم‌آور بود. تصور کنید اگر به جای کارلوس، اریک کانتونا آن پس‌گردنی را می‌خورد چه اتفاقی در فرودگاه رخ می‌داد. یادم می‌آید زمانی که از کانتونا پرسیدند چرا آن تماشاگر را زدی گفت اگر آن تماشاگر را کتک نمی‌زدم و ادبش نمی‌کردم، فوتبالم ناتمام می‌ماند. می‌خواهم بگویم بعضی چیزها قابل اغماض نیست. اغماض یعنی چشم‌پوشی. گاهی نمی‌توانیم چشم‌مان را ببندیم. یک بازیکن بین‌المللی آن هم فردی که در بالاترین سطح فوتبال جهان نزدیک به یک دهه آقایی کرده برای انجام یک بازی خیریه پیشقدم شده و به تهران آمده. میهمان ما‌است. آن وقت ما این طور باید با او برخورد کنیم؟ آن هم به این دلیل که شرط بسته‌ایم کارلوس را بزنیم؟ این تاسف بار است. اگر خوب مدیریت می‌کردیم هرگز این دسترسی ایجاد نمی‌شد که فردی این طور آبروی‌مان را ببرد. معمولا در همه جای دنیا طناب می‌کشند که در کار پلیس و نظم‌رفت و آمد بازیکنان اخلالی ایجاد نشود. ما این کار را هم انجام ندادیم. اگر به یکی از این بازیکنان صدمه‌ای وارد می‌شد چه می‌کردیم؟ باور کنید مساله خیلی سخت‌تر می‌شد. خیلی وحشتناک‌تر. دنیا در مورد ما چگونه قضاوت می‌کرد؟ در آن صورت بخش شریف جامعه ما که تعدادشان کم هم نیست قربانی یک عمل یا یک اتفاق زشت می‌شد. بعد هم خیلی جالب است که بعضی از آقایان در تحلیل‌هایشان می‌گویند فلان بازیکن بداخلاق بود و اصلا با ما راه نیامد. حرف نزد. خوش‌اخلاق نبود. این تحلیل وقتی به من برمی‌خورد که ما رفتارهای زشت خودمان و بداخلاقی‌های خودمان را نمی‌بینیم. فلان آقای هنرپیشه که در تمرینات همین بازی شرکت کرده برای خبرنگاران خط و نشان کشیده که از او تصویر نگیرند و با او مصاحبه نکنند. آن وقت چطور است که ما به سراغ داویدز یا کوتو می‌رویم و آنها را بداخلاق می‌نامیم؟ بعضی وقت‌ها برای توصیف این همه ‌بی انصافی و زشتی کلمه کم می‌آورم و نمی‌دانم چطور باید اعتراضم را به این نوع قضاوت‌ها نشان بدهم. به‌طور خلاصه اگر بخواهم منظورم را برسانم باید تاکید کنم حالا که فرصت این را یافته‌ایم که ستارگان فوتبال جهان را به تهران بیاوریم نباید اجازه بدهیم یک سری آدم نادان این فرصت را از بخش شریف جامعه بگیرند و ما را از دیدن و لذت بردن از فوتبال محروم کنند. در نهایت اینکه دو مساله؛ ناتوانی مدیریتی و افت فرهنگی باعث بروز چنین مشکلاتی در جامعه ما است.