مثلث خوانی ؛
نگاهی به حاشیه های عادل فردوسی پور: مخالف احمدی‌نژاد همراه روحانی / این اولین بار نیست که عادل وارد فضای سیاسی کشور می‌شود
او بارها از سوی نشریه‌های خارجی و داخلی به‌عنوان فردی پر‌نفوذ بین چهره‌های شناخته شده ایرانی معرفی شده است.
هفته نامه مثلث ؛ گروه ورزشی : عادل فردوسی‌پور، روزنامه‌نگار، مترجم، مدرس دانشگاه، تهیه‌کننده، مجری تلویزیونی و گزارشگر فوتبال است؛ اما فردوسی‌پور حالا فقط اینها نیست. یعنی تنها یک چهره شناخته شده نیست بلکه او یک جریان است. مرد محبوب مردم ایران که بارها با اتخاذ مواضع منصفانه در برنامه 90 خود را به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های شناخته شده کشورمان تبدیل کرده است. با این حال او بهتر از هر‌کس دیگری می‌داند که ورودش به عرصه سیاست و پررنگ شدن مواضع سیاسی‌اش تا چه حد می‌تواند او را از هدف اصلی‌اش یعنی پرداختن به نقاط ضعف و کمبودهای فوتبال ایران دور کند؛ هدفی که موافقان و مخالفانش معتقدند او در این باره کارهای ویژه‌ای انجام داده است. بسیاری معتقدند که ورود او به سیاست می‌تواند او را وارد وادی کند که انتهایش مشخص نیست.
او بارها از سوی نشریه‌های خارجی و داخلی به‌عنوان فردی پر‌نفوذ بین چهره‌های شناخته شده ایرانی معرفی شده است.
او کار رسانه‌ای خود را در سال ۱۳۷۲ با روزنامه‌نگاری در روزنامه ابرار ورزشی به سردبیری اردشیر لارودی آغاز کرد. وی در آن زمان، دانشجوی سال سوم کارشناسی بود و در بخش ترجمه صفحه فوتبال خارجی کار می‌کرد. پس از قبولی در آزمون گزارشگری صدا و سیما، کمی از روزنامه‌نگاری فاصله گرفت اما پس از مدتی با مجله سروش جوان، مجله همشهری جوان و روزنامه جام‌جم به همکاری پرداخت. او در پایان سال ۱۳۷۳، پس از چندین بار آزمون، به صدا و سیما راه یافت و در ابتدا به گزارش برنامه منتخب ورزشی می‌پرداخت. فردوسی‌پور کم‌کم پیشرفت کرد و توانست بازی‌های بهتری را گزارش کند. او پس از گزارش‌های خوبش در جام جهانی ۹۸، توانست خود را به همه بشناساند و از آن پس بود که به‌عنوان گزارشگر بازی‌های زنده و مهم انتخاب شد. در آن زمان که تلفظ نادرست نام‌های خارجی در گزارش‌های فوتبال صدا و سیما زیاد اتفاق می‌افتاد، او از معدود گزارشگران مسلط به زبان انگلیسی بود.بعدها او بود که برنامه90 را برای فوتبال ایران راه‌اندازی کرد. عادل فردوسی‌پور، بنیانگذار این برنامه بوده و نقش مجری و تهیه‌کننده آن را بر عهده دارد.
او ید طولایی در ترجمه دارد.ترجمه سوم عادل فردوسی‌پور کتابی است به نام «هنر شفاف اندیشیدن» اثر «رولف دوبلی». این کتاب بر‌خلاف دو کتاب گذشته در زمینه فوتبال نیست بلکه موضوع آن روش‌های مدیریت است. این کتاب در نمایشگاه کتاب سال 1394 تهران توسط نشر چشمه عرضه شد که با استقبال بسیار خوبی مواجه گردید. اما این مقدمه نسبتا طولانی به منظور شناساندن این مجری با‌سابقه نیست. بلکه مروری است بر تلاش‌های مردی که می‌خواست نفر اول رسانه ملی در عرصه فوتبال باشد و اینچنین هم شد. او حالا در صدر نشسته است. با این حال اتخاذ برخی مواضع سیاسی به صورت پراکنده باعث شده تا عده‌ای مزایای حضور چنین چهره‌ای در رسانه ملی را هم نادیده بگیرند و به او انگ سیاسی کاری بزنند؛ برچسبی که قطعا مورد تایید خود او نیست.
فردوسی‌پور به‌خصوص در دوره ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد بارها به‌طور غیر‌مستقیم نهادهای تحت نظر دولت به‌خصوص‌سازمان تربیت‌بدنی و بعدها وزارت ورزش را مورد نقد قرار داد. هر چند او طی یکی، دو سال اخیر هم بنا به دلایل مختلف انتقاداتی را نسبت به عملکرد محمود گودرزی در وزارت ورزش مطرح کرده است. اما موضوع میهمان‌های سیاسی او حالا زمینه‌ساز بروز اختلافاتی شده است. مخالفانش می‌گویند او هوای اصلاح‌طلبان را بیشتر دارد و در دولت کنونی به‌شدت از زهر انتقاداتش نسبت به دولت کاسته است. در سوی مقابل نیز موافقان عادل می‌گویند او هرگز تلاش نکرده در برنامه‌اش، منش سیاسی خود را بروز دهد. اما آیا از فردوسی‌پور باید انتظار داشته باشیم که هیچ موضع سیاسی نداشته باشد؟ خود را با گروهی همراه و با گروهی مخالف نبیند؟ پاسخ این سوال‌ها است که به محل نزاع میان موافقان و مخالفان فردوسی‌پور تبدیل شده است.
عده‌ای می‌گویند او می‌بایست فقط در قالب مسائل مربوط به فوتبال برنامه‌اش را روی آنتن ببرد و از پرداختن به موضوعات سیاسی پرهیز کند. اما عادل بارها نشان داده که موضوعات اجتماعی، سیاسی و حتی هنری برایش اهمیت فراوانی دارد و قصد ندارد برنامه‌ای تک‌بعدی را به مخاطبانش نشان دهد. به‌عنوان مثال او در مقطعی که آذربایجان شرقی زلزله زده بود به همدردی با مردم آذری‌زبان پرداخت. سه سال پیش عادل فردوسی‌پور نظرسنجی برنامه را باتوجه به این حادثه که منجر به کشته‌شدن و آسیب‌دیدن شماری از هموطنان شده بود، به ابراز همدردی با هموطنان اختصاص داد: «به احترام قربانیان زلزله اخیر، یک پیام بدون متن بفرستید.» فردوسی‌پور این‌گونه از ورزش‌دوستان خواست که با زلزله‌زدگان آذربایجان ابراز همدردی کنند. بنابراین عادل فردوسی‌پور دیگر فقط یک چهره شناخته شده نیست. جریانی است که گاه مورد علاقه مخاطبان و گاه مورد نقدشان قرار می‌گیرد. او در دوره ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد بارها به اقدامات سازمان تربیت‌بدنی و وزارت ورزش تاخت. آنها را نقد کرد و حتی تحت فشار قرار داد. وقتی سازمان وقت تربیت‌بدنی با همکاری فدراسیون فوتبال مقابل او و دوربین‌های 90موضع
منفی اتخاذ کرد تا عادل کمبودها و ضعف‌های ورزشگاه‌ها را کمتر به رخ بکشد با یک نظرسنجی موضع خود را آشکار کرد. نظرسنجی این بود: «90را می‌خواهید یا نه؟» موجی از حمایت‌ها روانه شد. طوری که مشاور مطبوعاتی احمدی‌نژاد این نظرسنجی را مصداق‌تفرقه‌افکنی میان ملت و دولت خواند.
علی‌اکبر جوانفکر، مشاور مطبوعاتی احمدی‌نژاد، فردای روزی که نزدیک به‌دو میلیون نفر از رویکرد برنامه 90 در مقابل واکنش مدیران سازمان تربیت‌بدنی و فدراسیون فوتبال دفاع کردند، از نظرسنجی برنامه عادل انتقاد کرد و گفت: «وارد کردن مردم به حضور در این مسابقه‌ها اصلا درست نیست. به‌هرحال موافق و مخالف دارد و حتی آنها که موافقند مطمئنا صد‌درصد موافق این برنامه نیستند. این نوع از کارها خیلی پشتوانه فکری و منطقی ندارد.» اما انتقادهای عادل ادامه داشت. او سعی نمی‌کرد مواضع سیاسی اتخاذ کند اما ناخواسته مقابل دولت احمدی‌نژاد قرار گرفته بود. چندی پیش خودش در این باره گفت: «در مقطعی با نمایندگان مجلس و دولت احمدی‌نژاد دچار چالش شدم که انتقاد کردن از آنها تابو بود. باید بگویم زمان ریاست آقای لاریجانی در صدا و سیما و به‌خصوص در زمان آقای ضرغامی که چالش‌های زیادی رخ داد. به‌خصوص چالش لفظی با نمایندگان مجلس که تعدادی از آنها روز بعد از برنامه در صحن علنی مجلس علیه من نامه امضا کردند.»
وی با بیان اینکه هنوز در زمان ریاست سرافراز در صدا و سیما برایش مشکل خاصی پیش نیامده است، افزود: «در این مدت از من حمایت شد شاید چون به سلامت کاری من ایمان داشتند. من در مقطعی با نمایندگان مجلس و دولت احمدی‌نژاد دچار چالش شدم که انتقاد کردن از آنها تابو بود ولی چون حرفم درست بود، جلوی کار سیاسی و غیر‌ورزشی انتقال تیم‌ها به شهرستان‌ها گرفته شد.»
وی که در برنامه گلخانه شبکه سه حضور یافته بود، گفت: «درباره خاطرات تلخ باید بگویم تهدیدها و مشکلاتی بود که گفتن آنها الان قابل پخش نیست! اینطور نیست که همه چیز «گل و بلبل» باشد. من زیاد سختی کشیده‌ام و این موها را بیخودی سفید نکرده‌‌ام.»
شاید یکی از این سختی‌ها به شبی برمی‌گردد که او محمد دادکان را به برنامه‌اش آورد و البته دادکان هم در بروز مواضع تند سیاسی‌اش به نفع اصلاح‌طلبان کم نگذاشت. او بی‌علاقه نبود که بحث‌های سیاسی دادکان در تلویزیون مطرح شود. او در مقطع دیگری به سراغ سید‌حسن خمینی رفت؛ مصاحبه‌ای جذاب با نوه
امام راحل(ره).
اطلاعات به‌روز فوتبالی سید‌حسن خمینی در این گزارش، عادل فردوسی‌پور را شوکه کرده بود تا جایی که گفت از شما می‌شود به‌عنوان کار‌شناس ورزشی برنامه‌ها هم استفاده کرد. اجرای برنامه90 در شب سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی فرصتی ایجاد کرده بود تا فردوسی‌پور به سراغ سید‌حسن خمینی، نوه‌امام راحل(ره) برود که همه از سابقه فوتبالی پدر بزرگوار ایشان و علاقه بالای خودش به فوتبال با‌خبر هستند.
سید‌حسن خمینی در آغاز این گفتوگو گفت که در نوجوانی فوتبال بازی می‌کرده و امام در همان سال‌ها به وی توصیه کرده بود که سه‌چیز را با جدیت انجام دهد؛ درس خواندن، نماز و همین طور فوتبال و به‌طور کلی ورزش کردن.
گفتوگو خیلی زود به فوتبال کشیده شد و نقطه شروع این گفتوگو هم خاطرات فوتبالی مرحوم سید‌احمد خمینی بود که به گفته فرزندش در تیم‌های شاهین قم و شاهین تهران هم تمرین کرده بود. وی سابقه بازی با همایون بهزادی را هم داشته و پست تخصصی‌اش بال راست بود. باتوجه به علاقه شدید فرزند سید‌حسن خمینی به تیم استقلال، فردوسی‌پور خواست تیم مورد علاقه سید‌حسن خمینی را هم با زیرکی از زبان وی بشنود که البته گرچه نوه امام پاسخ مشخصی به این پرسش نداد، در خلال گزارش معلوم شد ایشان هم مانند فرزندش از علاقه‌مندان تیم آبی‌پوش پایتخت است. این گزارش که در دو بخش بود، حاوی گوشه و کنایه‌های جالب سید‌حسن خمینی به فردوسی‌پور و به رخ کشیدن اطلاعات بالای ورزشی‌اش بود؛ از اینکه به شوخی به فردوسی‌پور گفت که آقای قلعه‌نویی از دوستان صمیمی شماست تا اینکه با اشاره به فساد در ورزش گفت که حتی یوونتوس هم به دلیل تبانی و فساد مالی به یک دسته پایین‌تر فرستاده شد همه و همه تعجب فردوسی‌پور را در طول گزارش
برانگیخت. هیچ کس درباره آن گفتوگو واکنش منفی نشان نداد. به نظر می‌رسد ارنج میهمان‌های سیاسی برنامه 90در سال‌های اخیر باعث شد تا مخالفان سیاسی او دچار ذهنیت منفی شوند و این‌بار قبل از روبه‌رو شدن با پخش مصاحبه‌ای دیگر با جناح رقیب دست به واکنش بزنند.
آذر 92 اما فردوسی‌پور بار دیگر همراهی‌اش با اصلاح‌طلبان را به رخ جناح رقیب کشید. عادل فردوسی‌پور در ابتدای برنامه‌اش پس از ذکر موفقیت‌های فوتبال ساحلی و والیبال از موفقیت تیم هسته‌ای هم یاد کرد و با لحن خاصی خطاب به رئیس‌جمهور گفت؛ «کلا مچکریم.»
واکنش رئیس‌جمهور اما جالب بود. چند روز پس از اظهارنظر عادل اما حسن روحانی در مصاحبه زنده تلویزیونی با مردم کشور صحبت کرد تا گزارشی از کارهای 100 روز گذشته‌اش ارائه کند. رئیس‌جمهور وقتی در مورد شادی مردم حرف به میان آمد گفت: «ما که برای ورزش کاری نکردیم. همین که سیاست را از ورزش جدا کردیم خودشان موفق شدند. نگاه کنید موفقیت‌های فوتبال ساحلی، والیبال و بسکتبال. مگر ما کاری کردیم؟ حالا عده‌ای می‌گویند روحانی مچکریم ولی به ما ارتباطی ندارد.»
مجری برنامه که حدس زد دکتر روحانی منظورش برنامه 90 شب گذشته است که فردوسی‌پور در آن گفته بود کلا مچکریم، از روحانی پرسید: «شما هم 90 می‌بینید؟» روحانی هم گفت: «گاهی نگاه می‌کنم.»
فردوسی‌پور اما در بخش‌هایی از برنامه‌اش که به موضوع هنر پرداخته است نیز از موضع سیاسی خود رونمایی کرده است. آنجا که با کنایه‌هایی به سراغ مسعود ده‌نمکی رفته اما در مواجهه با اصغر فرهادی جز تمجید موضع دیگری نداشته است. اینکه فردوسی‌پور راه را درست می‌رود یا غلط موضوعی نیست که بتوان به راحتی درباره‌اش قضاوت کرد اما دست کم او برای بازگشت به مسیر اصلی 90می‌تواند تا حد امکان از به رخ کشیدن مواضع سیاسی‌اش پرهیز کند. هر چند موافقان عادل معتقدند مسائل مربوط به فوتبال عمیقا به مساله سیاست گره خورده است و فردوسی‌پور نمی‌تواند موضع خنثی داشته باشد. در سوی مقابل اما مخالفان عادل که البته طی این مدت واکنش‌های تندی هم از خود نشان داده‌اند حرف‌شان چیز دیگری است؛ آنها می‌گویند فردوسی‌پور باید در انتخاب میهمان‌های سیاسی‌اش نیز عادل باشد.
شاید همه این حساسیت‌ها یک دلیل مهم دارد؛ عادل تنها یک چهره شناخته شده نیست بلکه در کشورمان تبدیل به یک جریان شده است. جریانی که اگر بخواهد تنها به یک طیف سیاسی روی خوش نشان دهد با واکنش منفی طیف مخالف روبه‌رو خواهد شد.
دیدگاه تان را بنویسید