سفر مبهم طیب‌آغا
اخیرا اخباری مبنی بر حضور هیات سیاسی طالبان در ایران منتشر شد که البته این خبر رسما تایید نشد
اخیرا اخباری مبنی بر حضور هیات سیاسی طالبان در ایران منتشر شد که البته این خبر رسما تایید نشد؛ ولی گفته میشود طیب آغا، مسئول دفتر سیاسی طالبان در قطر با هیاتی به ایران آمد و مذاکراتی انجام داد. یکی از محورهای این مذاکرات نیز بحث داعش و خطرات آن در منطقه بوده است به‌خصوص که اخیرا در منطقه هلمند درگیری نظامی میان طالبان و نیروهای داعش صورت گرفته است. در ایران این تصور وجود دارد که داعش از حمایت‌های پشت پرده کشورهای منطقه و نیز آمریکا و رژیم اسرائیل برخوردار است و این احتمال وجود دارد که به طرف مرزهای شرقی ایران هدایت شود.
اگر این برداشت درست باشد در آن صورت ورود هیات طالبان به ایران قابل توضیح میشود؛ به این معنا که طالبان فکر می‌کند که در آینده ممکن است داعش جایگزین طالبان در افغانستان شود و در اینجا خطر مشترکی برای ایران و طالبان تعریف میشود. بر این اساس طبیعی خواهد بود که طالبان تلاش کنند به ایران نزدیک شوند و ایران هم مواضع متعادل‌تری را در ارتباط با طالبان در پیش بگیرد. به‌خصوص که مذاکرات صلح میان طالبان و دولت وحدت ملی افغانستان در جریان است و طیب آغا بعد از سفر به ایران به پکن رفته و با تشویق نواز شریف، نخست‌وزیر پاکستان مذاکراتی را با مقامات چینی انجام داده است. در همین حال گفته میشود که همزمان با حضور طالبان در پکن یک هیات افغانی هم وارد چین شده و مذاکراتی بین طالبان و هیات صلح افغانستان صورت گرفته است. اگر این اطلاعات درست باشد به نظر می‌رسد که یک تغییر جهت کلی در جنوب آسیا قابل تصور باشد و انتظار از ورود طالبان به شکل جدی‌تر در روند صلح و مذاکره با دولت کابل در پیش خواهد بود. این یک تغییر جهت مهمی‌است که طالبان از خود بروز خواهند داد. در کنار این موضوع باید به هشداری که دولت و ارتش پاکستان به طالبان داد مبنی
بر اینکه عملیات بهاره خود را متوقف کنند یا با عواقب آن روبه‌رو شوند توجه داشت. این هشدار نشان می‌دهد که سیاست پاکستان در قبال افغانستان نیز در حال تغییر است؛ یعنی پاکستان می‌خواهد به روند صلح کمک کند. نشانه‌های این تغییر را در سفر نواز شریف و ژنرال راحیل شریف، فرمانده ارتش و رئیس آی‌اس‌آی به کابل می‌توان دید که به امضای یک تفاهم نامه بین آی اس آی پاکستان و شورای امنیت ملی افغانستان انجامید. هرچند که این تفاهمنامه در داخل افغانستان با انتقادهای شدیدی روبه‌رو شد ولی نوعی همکاری علیه جریانات افراطی در امتداد مرزهای مشترک دو کشور مورد تایید قرار گرفته است. هشدار ارتش پاکستان به طالبان در واقع به معنای عملیاتی کردن این توافق در صورت عدم توجه طالبان به هشدار پاکستان است. بنابراین می‌توان تصور کرد که مذاکرات صلح در افغانستان با حمایت چین و پاکستان در نهایت به عملیاتی شدن طرح قبلی ژنرال پترائوس بینجامد. بر‌اساس این طرح، طالبان افغانستان به بخشی از قدرت در کابل دست می‌یابند و در یازده ایالت شرقی و جنوبی افغانستان که مناطق پشتون نشین است قدرت خود را سازماندهی خواهند کرد. این امر نیازمند تغییر قانون اساسی افغانستان
از طریق تشکیل لویه جرگه خواهد بود که پیشنهاد دکتر عبدالله عبدالله، رئیس شورای اجرایی دولت وحدت ملی است. طبق طرح دکتر عبدالله ساختار قدرت در افغانستان از حالت تمرکز کنونی که بر‌اساس اجلاس بُن اول شکل گرفت تغییر خواهد کرد و کشور به‌صورت فدرال درخواهد آمد که در آن حداقل چهار قومیت اصلی یعنی پشتون‌ها، تاجیک‌ها، ترک تبارها و هزاره‌ها در مناطق قومی‌خودشان حکومت خودمختار خواهند داشت و به نسبت وزن سیاسی و اجتماعی‌شان در قدرت مرکزی شریک خواهند شد. همچنین پست نخست‌وزیری در افغانستان احیا خواهد شد و رئیس اجرایی کنونی که در قانون اساسی تعریفی برای آن وجود ندارد تبدیل به پست نخست‌وزیری میشود و بنابراین عبدالله نخست‌وزیر افغانستان خواهد شد.
در نتیجه آنچه که اکنون در افغانستان اتفاق می‌افتد می‌تواند جهت گیری کلی افغانستان را در نحوه اداره در داخل کشور و سیاست خارجی‌اش در ارتباط با کشورهای منطقه مانند ایران، پاکستان، هند، عربستان سعودی، قطر و ترکیه و همچنین در ارتباط با منابع جهانی قدرت مانند آمریکا، اروپا، چین و روسیه را مشخص کند.
در نهایت باید توجه داشت که در دولت حامد کرزای، نگاه سیاست خارجی در ارتباط با پاکستان نگاه تقابلی بود که البته آن سیاست پاسخ نداد و شکست خورد و بنابراین نگاه دولت آقای اشرف غنی به پاکستان تعاملی است و انتظار دارد که این نگاه باعث شود که پاکستان، طالبان را پای میز مذاکره بکشاند و صلح و ثبات به افغانستان بازگردد.
دیدگاه تان را بنویسید