تاملی در حاشیهای دیگر در بیست و ششمین سالی که پدر فرزا نه فرزندانش را تنها گذاشته است
شکوه آری، تجمل نه
عادت کردهایم. خردادی که پر حادثه و پرحاشیه نباشد، برای ما خرداد نمیشود. انگار هر خردادی که در تقویم این انقلاب میگذرد باید با خودش حرفها و حدیثها و نقلها داشته باشد که ما به خرداد پر از حادثه عادت داریم. سالهاست وقتی به نیمه خرداد نزدیک میشویم دو روز مهم نیمه این ماه که جهت توجه دادن به آن در تقویم رسمی کشور دو روز تعطیل نیز است، محمل و فرصتی میشود برای ادای دین به بنیانگذار فقید انقلاب. مردی که به تعبیر زندهیاد قیصر امین پور، لبخندش «خلاصه خوبیها» بود و با آنکه ارتفاعش بیش از ما بود «با ما بدون فاصله صحبت» میکرد. حالا اما 26 سال از نبودن قائد کبیر انقلاب میگذرد و دیگر چهاردهم خرداد ماه یعنی روزی قبل از روز پانزدهم خرداد -که آن نیز روزی فراموشنشدنی در تاریخ انقلاب است - برای ایرانیان یادآور یک اتفاق تلخ است. در تقویم فرهنگی معاصر اما این روز تلخ زمینهای برای یادآوری عظمت منش و روش قائد انقلاب نیز شده است. رهبری فرزانه که او را امامی از خطه خمین میخوانیم؛ مردی که روحالله نام داشت و حرفهایش را ساده میگفت تا ساده بشنوند و اما ساده نگیرند. اما همچنان او خود را روحالله الموسویالخمینی
میخواند و با همین نام نیز پای حرفهایش را امضا میکرد. برای همین نیز در 14 خرداد سال 68 روز خداحافظی مردم با امامشان، جهان تشیع یک رهبر سیاسی را به چشم ندید بلکه یک «خداحافظی طولانی» پدری به غایت دوستداشتنی با میلیونها فرزند خود را به تماشا نشست. در آن روز سخت مردم ایران نه در سوگ یک رهبر سیاسی بلکه در از دست شدن پدر فرزانهای گریستند که با صمیمیترین و سادهترین لحنهای جهان از خانهای کوچک و قدیمی در تهران به پشتوانه سربازان و سرداران ایمانی خود - که روزی آنان را از گهوارهشان مورد خطاب قرار داده بود - مقابل غرب و شرق جهان ایستاد. تا حتی یک وجب از خاک ایران مبادا که «کنام پلنگان و شیران» شود. با این وصف اما خرداد امسال آن هم در کوران دندان طمع نشان دادن دشمنان خونی انقلاب اسلامی بهخاک اهورایی ایران اتفاقی تلخ محل نزاعی شده است که از سویی نمایی از بیتدبیری متهمان است و از سوی دیگر بی ملاحظگی مدعیان و البته آنچه در این میان مفقود است، نظر پاک خطاپوشی که یادش نرفته باشد حبلالمتین وحدت کلمه بزرگترین نیاز این روزهای مردم ایران است.
برای توضیح بستر زمینهای این اتفاق تلخ تنها کافیست به شرایط سیاسی و بینالمللی از یک سو و شرایط اجتماعی و داخلی ایران از سوی دیگر نظری عمیق افکنده شود. تلاش مفرط سیاسی و رسانهای دشمنان دیرین انقلاب برای به بنبست کشاندن مذاکرات هستهای و کشاندن ایران به باتلاق سیاسیای که مطمح نظرشان است از یک سو و وضعیت نابسامان اقتصادی موجود در ایران که میتواند بهشدت در لایههای مختلف اجتماعی اثرات منفی از خود به جای بگذارد آن هم در اوقاتی که بیش از هر گذر تاریخی دیگر دولتمردان ایرانی نیاز به نمایش واقعی همدلی ملت و دولت دارند، تصویر واضحی از اوضاع زمینهای این روزهای ایران است. با این وصف و در همین شرایط وقتی به ناگاه با یک جریان رسانهای قوی از منظرهای مختلف مواجه میشویم که درصدد افشاگری و نقد رفتاری منتسب به بیت امام راحل در موضوع ساختوساز ابنیهای با شکوه با عنوان توسعه آرامگاه امام است، میتوان پیشبینی کرد که این جریان نقد از منظرهای گوناگون اثراب مخربی بر جای بگذارد. اثراتی که فارغ از صواببودن نقد وارده، بهخاطر عدم توجه به زمینه طرح نقد و تاثیرگذاری آمریت و ناهی بودن آن به نظر میآید به مراتب مخرب و
بداثر بوده است. ضمن اینکه سیاسیکاری و تصفیهحسابهای جناحی مشهود در این نقد دیگر بر کمتر کسی پوشیده است و البته که این موضوع اخیر نهتنها ثوابی برای آمریت به معروف برخی از ناقدان این رفتار نامناسب منتسب به بیت امام(ره) ندارد، بلکه خود به کنشهای بدآهنگ دیگری از طرف مقابل دامن زده است که تنها خوراک خوب رسانههای مغرض غربی است و بس، آن هم دقیقا در بیست و ششمین سالگرد پاسداشت رحلت امام خمینی و هنگامهای که ایران باید یکپارچهتر و متحد و یکدلتر از همیشه در نظر بیاید.
این کجسلیقگی نیست حتی میتوان گفت بیسلیقگی هم نیست و به راستی چه میتوان گفت وقتی در سالی که بهعنوان همدلی و همزبانی ملت و دولت نامگذاری شده است، مردم در بیستوششمین پاسداشت نیمه خردادش از در و دیوار نقدهایی را درباره اصراف و تجملگرایی در به پا داشتن آرامگاهی برای امامشان میشنوند و از سویی دیگر منتقدانی را میبینند که بعد از «خائن» خطاب دادن سردار دیپلماسیاش شبیه حریفی که سرخوش از تازه پیدا کردن ضعف رقیب مانده به میدانش است، تنها به آن نقطه ضعف میاندیشد. غافل از آنکه او از همان ابتدا رقیب را اشتباه گرفته و گویی نمیداند در بیرون از تشک فرضیاش آنکه سرحالتر از همیشه دارد به او نگاه میکند دشمن اصلی و رقیب اوست. دشمنی که به هر قیمتی نمیخواهد سرافرازی ایران را ببیند و حالا چه بهتر که سرداران رقیب خود به جان هم افتادهاند و این میان سربازان که تماشاگرند و....
واقعیت تلخی است اما به نظر میرسد نقدی که البته برخی از سر دلسوزی به این اشتباه استراتژیک و مدیریتی و گویی از سر بیبصیرتی وارد میدانند، نه زمان مناسبی را برای طرح داشته است و نه بستر مناسبی. از طرفی هجمه رسانهای این نقد و گسترش آن در بدنه جامعه در این میانه نیز جز بیبصیرتی ناقدان از سوی برخی آشکارا نشانی از تصفیهحسابی سیاسی بود. تصفیهحسابی که وقتی با واکنش غیرمنصفانه و غیرمدبرانه تولیت و برخی از مسئولان مورد انتقاد قرار گرفت، جز هزینهای پرداختشده از سوی نظام و رخنههای آسیبزا در بدنه مردمی نظام نتیجهای دیگر برای هر دوسو در بر نداشت. این نوشتار همچنان که از فحوای آن پیداست البته فرض مطلوب خود را بر روایی نقد وارد شده و اعتراض شدیداللحنی میداند که دوستان مشفق و صادق انقلاب نیز از سالهای دور به این موضوع داشتهاند. موضوعی که این روزها در شبکههای اجتماعی با عناوینی چون توسعه باشکوه و تجملآمیز حرم بنیانگذار انقلاب با عکسهای بیربط و مربوط واقعی و غیرواقعی در حال دست به دست شدن است. با این وصف باید گفت این حق مردمی است که وقتی این روزها، دمبهدم در دنیای واقعی و رسانه باید با گرانی
کالایی و آزاد شدن قیمتی روبهرو میشوند، این تجملات را و اصل این رفتار را برنتابند. آن هم مردمی که خرداد 68 با شاعر زمزمه میکردند «کسی به پینه دستهای ما نمیخندید / امام، حامی ما پابرهنهها تا بود..»
دیدگاه تان را بنویسید