آغاز انتخابات در ترکیه / آیا اقتدار AKP پایان می‌پذیرد؟

13 سال حاکمیت حزب عدالت و توسعه در ترکیه می‌رود تا در آزمون دیگری به رای‌مردم گذاشته شود. انتخابات پارلمانی ترکیه ساعت 8 صبح امروز (یکشنبه) آغاز شد و نزدیک به 56 میلیون واجد شرایط رای دادن به پای صندوق‌های رای می‌روند تا از میان نامزدهای حزب حاکم، اپوزیسیون و نامزدهای مستقل 550 قانونگذار را انتخاب کنند. انتخابات ترکیه در حالی امروز آغاز شد که نتیجه آن می‌تواند سیستم سیاسی را دچار تغییری شگرفت سازد.

انتخابات در ترکیه به صورت حزبی برگزار می‌شود و احزاب براساس میزان رایی که از مردم دریافت می‌کنند می‌توانند نماینده در مجلس داشته باشند و به تبع آن دولت تشکیل دهند. در 13 سال گذشته ترکیه شاهد اقتدار حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان بود.

اردوغان سال گذشته از نخست‌وزیری کنار رفت و برای انتخابات ریاست‌جمهوری خود را به رای مردم گذاشت. او توانست به کرسی ریاست جمهوری برسد، کرسی‌ای که البته بیشتر جنبه‌های تشریفاتی دارد. عدالت و توسعه در این شرایط لیدری حزب خود را به داووداغلو (وزیرخارجه سابق) و یار نزدیک اردوغان سپرد. این برای اولین بار است که عدالت و توسعه با رهبری داووداغلو وارد انتخابات مجلس می شود.

انتخابات امروز، بیست و چهارمین انتخابات در ترکیه خواهد بود و طی آن 56 میلیون رأی دهنده 550 نماینده را انتخاب خواهند کرد. حزب اردوغان برای اینکه بتواند قانون اساسی را تغییر داده و ترکیه را از جمهوری پارلمانی تبدیل به ریاست‌جمهوری کند باید اکثریت کرسی‌ها را بدست آورد. بیست حزب در انتخابات شرکت دارند، و چهار حزب شانس حضور در پارلمان را دارند. اکنون، سه حزب در پارلمان دارای کرسی هستند: حزب عدات و توسعه اردوغان، که 13 سال است قدرت را در اختیار دارد، حزب جمهوری‌خواهان کمالیست و حزب حرکت ملی.

در این انتخابات برای اولین بار حزب حامی کردها موسوم به حزب دموکراتیک مردم (خلق) (HDP) در لیست حزبی و نه نامزد مستقل، در انتخابات شرکت کرده و چنانچه بتواند 10 درصد لازم برای ورود به پارلمان را کسب کند می‌تواند 50 تا 60 کرسی به دست آورده و از مجموع کرسی‌های حزب حاکم بکاهد. سایر احزاب در ترکیه در انتخابات‌های محلی به صورت مستقل وارد انتخابات می‌شود تا بتوانند چند نماینده‌ای را در مجلس داشته باشند. این برای اولین بار است که انتخابات از رقابت میان سه حزب به چهار حزب افزایش پیدا کرده است.

از سوی دیگر دو روز گذشته در جریان برگزاری میتینگ حزب دموکراتیک مردم دو بمب در دو نقطه مختلف ترکیه منفجر شد که در آن دو نفر نیز کشته شدند. حزب دموکراتیک مردم به رهبری صلاح الدین دمیرتاش بر روی مساله قومیتی و حقوق کردها تمرکز زیادی دارد.

برای برگزاری این انتخابات400 هزار نیروی امنیتی مسئولیت برقراری نظم را بر عهده دارند و اتباع ترکیه‌ای که در خارج از این کشور زندگی می‌کنند، بین هشتم تا 31 مه در انتخابات شرکت کردند.

در این سال‌ها عدالت و توسعه توانسته بود به تنهایی نزدیک به 50 درصد آرای مردم ترکیه را کسب کند. این به این معناست که از هر دو ترک‌، یک نفر به حزب اردوغان اعتقاد دارند. اما نارضایتی مردم بر اثر سیاست‌های غلط ترکیه در سوریه و مصر موجب شده است که احزاب مخالف، حزب عدالت و توسعه را به چالش بکشند. این موضوع با رسوایی فساد مالی که منجر به کناره‌گیری چهار وزیر دولت اردوغان شد، به تشدید مخالفت‌ها انجامید. در این وضعیت عدالت و توسعه در شرایطی قرار دارد که ممکن است از اقتدارخارج شده و ناچار باشد برای تشکیل کابینه با احزاب دیگر ائتلاف کند.