مسکو و واشنگتن چه طرحی برای دمشق دارند؟
بالکانی کردن سوریه
در بازی بزرگ واشنگتن - مسکو، تغییر ساختاری عظیمی در چشم‌انداز ژئوپلیتیک منطقه (آسیای غربی موسوم به «خاورمیانه») در حال رخ دادن است. قضایای منطقه پیچیده و غیر‌قابل پیش‌بینی است، ولی روشن است که همه کنشگران این بازی بزرگ، درگیر فریب دادن مردم و رهبران کشورهای منطقه و حتی یکدیگر هستند.
در حالی که نمایندگان اقوام و ملیت‌های مختلف سوریه از جمله کردها، اعراب، آشوری‌ها، مسیحیان سریانی، ترکمن‌ها، ارامنه، چرکس‌ها، چچنی‌ها، همراه با نمایندگانی از واحدهای مدافع خلق سوریه، واحدهای مدافع زنان، مورخ 17 ماه مارس 2016.م، تشکیل فدراسیون رسمی شمال سوریه را در محدوده‌ای به مساحت 250 مایل از مناطق عمدتا کردنشین در امتداد مرز سوریه و ترکیه اعلام کردند چنین می‌نماید که با لحاظ آینده نامشخص بشار اسد و جغرافیای کشور سوریه، اقدام کردهای سوریه جهت اعلام استقلال خود، امری
« فرمایشی - زود‌هنگام » بوده است که خطر جنگ برای اکراد در دو جبهه علیه آنکارا و دمشق را به همراه خواهد داشت.
به راستی ماهیت همکاری شفاف یا موهوم «واشنگتن - مسکو» جهت ترسیم مجدد نقشه سیاسی سوریه به شکل قبل از پیمان نامه «سایکس پیکو» یا حداقل یک کپی مدرن از آن چیست؟
آیا مرحله متفاوت و مجزایی از طرح طولانی مدت وزارت امور خارجه آمریکا برای پروژه خاورمیانه بزرگ که اولین بار در سال 2003.م پس از حمله آمریکا به عراق توسط «کاندولیزا رایس» اعلام شد، آغاز شده است؟
واقعیت این است که روابط مثبت روسیه با کردها به بیش از دو قرن پیش باز می‌گردد. کردها از سال 1804. م به بعد، نقش مهمی در جنگ روسیه با ایران و ترکیه عثمانی ایفا کرده‌اند. به‌رغم اصرار جدی روسیه برای حضور حزب اتحاد دموکراتیک کردهای سوریه در مذاکرات صلح سوریه در ژنو به‌عنوان بخشی از مخالفین مشروع که نقش تعیین‌کننده‌ای در شکست داعش و دیگر سازمان‌های تروریستی در شمال سوریه داشته‌اند، اما واشنگتن نپذیرفت که حزب اتحاد دموکراتیک را به این مذاکرات دعوت کنند. از سویی، واشنگتن حاضر به پذیرش درخواست‌های ترکیه برای قطع هر‌گونه حمایت از کردهای سوریه نیز نیست. یک بازی دوگانه از سوی واشنگتن در جریان است و به نظر می‌رسد که روسیه نیز در آن مداخله کرده است. آیا وضعیت جاری به معنی توافق بازی بزرگ، برای اجرای طرح « بالکانی کردن سوریه » است؟
حزب اتحاد دموکراتیک زیرمجموعه حزب کارگران کردستان (پارتی کریکارانی کردستان = پ.ک.ک در سال 1978.م توسط عبدالله اوجالان تاسیس شد) است که برای بقای خود، درگیر جنگی خونین با ارتش ترکیه است. روسیه، هم «پ.ک.ک» را که در دوران جنگ سرد از این حزب علیه ترکیه که عضو ناتو است، پشتیبانی کرد و هم «حزب اتحاد دموکراتیک سوریه» را به رسمیت می‌شناسد.
با لحاظ آینده نامشخص بشار اسد و سوریه متحد، به نظر می‌رسد اقدام کردهای سوریه در «روژاوا» جهت اعلام استقلال خود، امری «فرمایشی - زود هنگام» است که خطر جنگ اکراد در دو جبهه علیه دمشق و آنکارا را فراهم خواهد ساخت.
مسکو می‌تواند طی همکاری با کردها در جنگ علیه داعش، که جزو توافق آتش‌بس نیست، پیشروی کند و در عین حال ترکیه را نیز مجازات کند. این وضعیت به نوبه خود به پوتین اجازه می‌دهد تا یک بار دیگر آمریکا را در سوریه غافلگیر کرده و باعث ایجاد اختلاف در روابط ترکیه و آمریکا شده و در نتیجه ناتو را تضعیف کند.
مثلث روسیه- رژیم اشغالگر - اکراد
پروفسور «اوفرا بنجیو» رئیس برنامه مطالعات کردی در دانشگاه تل‌آویو، طی مصاحبه با تایمز اسرائیل، گفت: «کردهای سوریه مایل به ایجاد روابط با اسرائیل و همچنین با روسیه هستند. می‌دانم که برخی از رهبران کردهای سوریه در پشت صحنه به اسرائیل رفته‌اند اما آن را به اطلاع عموم نرسانده‌اند. کردهای سوریه تماس‌های شخصی داشته و می‌خواهند پیامی جهت ابراز تمایل خود به داشتن روابط با اسرائیل را ارسال کنند. به‌نظر می‌رسد که کردهای عراق نیز در پشت صحنه حضور دارند. به محض اینکه احساس قدرت بیشتری کنند، می‌توانند در مورد آشکار ساختن این روابط فکر کنند.» ضمن آنکه نتانیاهو نیز در سال 2014 اظهار داشت: «ما باید از آرمان کردها برای استقلال حمایت کنیم. کردها مبارزانی هستند که تعهد سیاسی خود را به اثبات رسانده‌اند و سزاوار استقلال هستند.»
هنگامی‌که کردهای عراق به رهبری بارزانی در سال 2015بغداد را به مبارزه طلبیدند و فروش نفت اقلیم کردستان عراق را آغاز کردند، رژیم غاصب به خریدار و مشتری عمده آنان تبدیل شد.
پوتین فعلا توانسته است نتانیاهو را به لغو مذاکرات آشتی میان آنکارا - اورشلیم، به نفع همکاری نزدیک‌تر با روسیه، درباره مسائلی که هنوز فاش نشده، ترغیب کند و در واقع به‌نوعی در تخریب یا تضعیف برنامه‌های آمریکا در منطقه خاورمیانه، انزوا و تضعیف روسیه، پیش‌موفقیت‌هایی کسب کرده است.
مسکو پس از بیرون کشیدن نیروهای خود از سوریه، اعلام حمایت از استقلال کردستان و مذاکرات همزمان با رژیم غاصب صهیونیستی، در پی آن است که اولا طی معامله‌ای با غرب به رهبری آمریکا، از معضلات و چالش‌های اوکراین رهایی یابد و از دایره انزوا و تحریم‌های غرب خارج گردد. ثانیا دام بزرگی برای اردوغان گسترده است تا وی را وادار نماید با حمله نظامی و کردکشی در مناطق کردنشین داخل و خارج مرزهای ترکیه، صحنه را برای پذیرش تحمیلی مناطق فدرالی و خود‌مختار اکراد در ترکیه آماده سازد.
در‌خصوص «طرح ب» مدنظر آمریکا و رژیم‌صهیونیستی در سوریه، گفته می‌شود گزارشی است که چند سال پیش توسط «مایکل اوهانلون» از سوی اتاق فکر موسسه بروکینگز ارائه شده است. این طرح خواستار تقسیم سوریه به کنفدراسیونی چند بخشی است: بخش اول عمدتا علوی و در امتداد ساحل مدیترانه؛ بخش دوم مربوط به کردها در امتداد کریدور شمال و شمال‌شرق در نزدیکی مرز ترکیه؛ بخش سوم عمدتا دروزی در جنوب‌غربی؛ بخش چهارم مربوط به مسلمانان عمدتا اهل سنت، منطقه‌ای مرکزی شامل گروه‌های مختلط، از دمشق تا حلب است. هدف آن است تا تحت چنین تقسیم بندی و ترتیباتی، بشار اسد مجبور به کناره‌گیری از قدرت شود تا یک دولت مرکزی ضعیف و حامی‌غرب جایگزین گردد.
آیا حمایت‌های به عمل از سیستم فدرال تازه اعلام شده تحت تسلط کردها در شمال سوریه، منجر به شکل‌گیری کردستان‌های دیگر در ترکیه- سوریه- عراق ایران، و نیز کردستان بزرگ در منطقه خواهد شد؟
با لحاظ فعالیت‌های جدی و محاسبه‌شده مسکو در منطقه، مدنظر قرار دادن سیاست‌های دوگانه آمریکا در راستای مدیریت بحران‌های منطقه، احتمال توافق بر اجرای طرح بالکانی کردن سوریه به سبک بوسنی و تبدیل این کشور به چند منطقه ضعیف، تا حدی دور از انتظار نیست.
دیدگاه تان را بنویسید