موج‌سواری دونالد

علی بیگدلی//کارشناس مسائل سیاست خارجی

دونالد ‌ترامپ با وجود مخالفت‌های سناتورهای مطرح این حزب توانسته است از دسته راست‌ترین شاخه حزبی جمهوریخواهان به کاندیدای نهایی تبدیل شود. در شرایطی اعضای حزب جمهوریخواه با این موضوع موافقت کردند که ‌ترامپ توانسته آرای بسیار خوبی را در طول رقابت‌های انتخابات مقدماتی به خودش اختصاص دهد. هرچند ‌ترامپ هیچ‌گونه تعلق خاطری نسبت به مولفه‌های مدنظر در آمریکا ندارد. دلیل مخالفت بسیاری از جمهوریخواهان نیز با این فرد آن است که ‌ترامپ از یک ذهن مستقل و واحد در خصوص مسائل سیاست داخلی و خارجی آمریکا برخوردار نیست. او میلیاردری است که با تکیه بر منابع مالی خود و شهرتی که در میان افکار عمومی داشته توانسته پیشرفت‌هایی را در این دور به دست آورد. بنابراین جمهوریخواهان او را تنها یک تاجر موفق می‌دانند نه یک سیاستمداری که بتواند نماینده حزب جمهوریخواه باشد. بیشتر انتقاداتی که به ‌ترامپ می‌شود این است که او از یک ذهن مشخص و مدون در خصوص دیدگاه‌های حزب جمهوریخواه برخوردار نیست.
موضوعی که موجب شده نومحافظه‌کاران و برخی از نخبگان جمهوریخواه مخالفت جدی با ‌ترامپ نشان دهند. ‌بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران مسائل آمریکا نیز به آن اشاره کرده‌اند و دلیل آن را ضدیت ‌ترامپ با دیدگاه خود می‌دانند. برخی از نخبگان جمهوریخواه در طول 8 سال گذشته منتظر بودند تا دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما به پایان برسد تا آنها بتوانند در مباحث سیاسی، اصول رایج خود را دنبال کنند. با این وجود انتخاب ‌ترامپ به‌عنوان گزینه نهایی شانس این دسته برای پیگیری سیاست‌های مشخص‌شان را از بین برد. به‌خصوص آنکه آنها به مباحث سیاست خارجی ایالات متحده اهمیت بسیاری می‌دهند‌؛ موضوعی که ‌ترامپ ‌بی‌محابا درباره آن اظهارنظر می‌کند. اظهارنظرهایی که هیچ گونه پشتوانه دقیق و منطقی ندارد. از دیگر دلایل نومحافظه‌کاران آمریکایی با ‌ترامپ می‌توان به موضوع بمباران داعش‌ و ساخت دیوار روی مرزها اشاره کرد. بنابراین جنا‌ح اصلی حزب جمهوریخواه موافقتی با حضور ‌ترامپ ندارد. این دسته به خوبی می‌دانند که ‌ترامپ هر‌چند شعار آمریکای باشکوه و باصلابت را سر می‌دهد اما منافع آمریکا به‌خصوص در خارج از مرزها را با خطر جدی مواجه می‌کند. هر‌چند ‌ترامپ نیز هیچ گونه نزدیکی با این بخش ندارد زیرا ‌ترامپ نیز جزو نخبگان سیاسی در آمریکا محسوب نمی‌شود بنابراین قرابتی با این دسته ندارد. او حتی با جناح چپ و میانه‌رو در حزب جمهوریخواه هیچ‌گونه ارتباطی ندارد، زیرا نمی‌تواند دیدگاه‌های این دسته را نیز مدنظر قرار دهد. یک موضوع مهم آن است که اظهارنظرهای ‌ترامپ تابع یک استراتژی قابل‌قبول نیست و حتی ایده‌های مطرح شده از سوی او قابلیت پیاده کردن نیز ندارند. شاید اگر در روزهای اولی که او برای انتخابات مقدماتی حزب جمهوریخواه اعلام آمادگی و حضور خود را جدی کرد‌، براساس شعارهایی نژادی که مورد قبول بخشی از جامعه آمریکاست توانست به پیروزی دست پیدا کند اما این به معنی آن نیست که اعضای حزب جمهوریخواه خواستار حضور نامزدی تنها براساس دیدگاه مردمی ‌در این کشور هستند. از آنجا که شعارهای او چندان به مذاق اعضای حزب جمهوریخواه به‌خصوص جمهوریخواهان سنتی خوش نیامد، بنابراین در شرایط کنونی که کارزار انتخاباتی در آمریکا شکل جدی‌تری به خود گرفته است، شاهد تغییر رویه او در سخنرانی‌های هستیم. هر چند ‌ترامپ توانسته موفقیت‌هایی را در انتخابات مقدماتی کسب کند و از این طریق توانسته نظر بخشی از حزب جمهوریخواه را به نفع خودش تغییر دهد اما موضوع مهم آن است که اظهارنظرهای او غالبا متعارض و متناقض هستند. اظهارنظرهای او دقیق نیست و از رویکرد سیاسی مستقلی برخوردار نیست.
دونالد ‌ترامپ توجه خود را به مسائل درونی کشورش معطوف کرده است؛ نه تنها آقای ‌ترامپ، بلکه سیاست حزب جمهوریخواه این است که به مسائل درونی آمریکا معطوف شوند تا از این طریق آرای جوانان و افراد مسنی که بسیار نژادپرست هستند را به دست بیاورد.
یکی از موضوعات قابل‌اهمیت انتخاب معاون اول ‌ترامپ بود که بر این اساس مایک پنس این عنوان را به دست آورد. پنس سیاستمدار محافظه‌کاری است که بسیاری انتخاب او را در جهت حل مسائل ‌ترامپ با دیگر اعضای حزب جمهوریخواه می‌دانند. با این وجود پنس یک جمهوریخواه محافظه‌کار است که ‌ترامپ هیچ گونه قرابتی با او ندارد. در هر صورت اگر بخواهیم ‌ترامپ را در یکی از جناح‌های سیاسی حزب جمهوریخواه قرار دهیم، بهتر است او را نزدیک به جنبش تی پارتی بدانیم. هر چند ‌ترامپ نیز به دلیل اظهارات تند و جنجالی علیه مهاجران، مسلمانان و دولت باراک اوباما نمی‌تواند جزو کسانی باشد که در جناح تی‌پارتی قرار بگیرد اما به دلیل حمایتی که این دسته از ‌ترامپ داشتند‌، به نظر می‌رسد که آنها نزدیکی بسیاری به یکدیگر احساس می‌کنند. از سوی دیگر اعضای تی‌پارتی برای اطمینان از نشاندن یک چهره نزدیک به خود بر کرسی ریاست‌جمهوری آمریکا از وی حمایت کردند.
اما یک موضوع مهم ‌که در جریان برگزاری کنوانسیون ‌حزب جمهور‌یخواه روی داد و نشان از عدم‌رضایت نسبت به نامزدی ‌ترامپ دارد، سخنرانی تد‌کروز بود که در جریان آن هیچ حمایتی از ‌ترامپ نکرد. او سعی کرد در سخنرانی خود بگوید که آمریکا وجاهت بین‌المللی خود را از دست داده و دیگر قدرت اول جهان به شمار نمی‌آید. او تاکید داشت که باید تلاش کرد تا شأن و منزلت آمریکا جبران شود. مساله دیگری که این مجمع چهار روزه نشان داد، این بود که هنوز حزب جمهوریخواه برای انتخاب ‌ترامپ به اتحاد و هماهنگی کامل نرسیده است. به‌خصوص سخنرانی تد کروز که نشان داد او نماینده مطلوب جمهوریخواهان نیست ولی آنها چاره‌ای ندارند، زیرا فرد دیگری نیز برای جایگزینی او وجود ندارد. حالا باید منتظر ماند و دید که جمهوریخواهان در ادامه مسیر چه رویکردی را اتخاذ می‌کنند. یک بیانیه هم در پایان این مجمع انتخاباتی صادر شد و عبارت از این بود که مساله برجام به‌عنوان خیانت باراک اوباما به ملت آمریکا عنوان شد. ‌ترامپ نیز بار دیگر تاکید کرد در صورت ورود به کاخ‌سفید، این توافق را لغو خواهد کرد. البته او در جریان سخنرانی‌های تبلیغاتی خود بارها به این مساله اشاره کرده بود. مساله مهم این است که آمریکا تنها امضاکننده این قرارداد نبوده و کشورهای اروپایی نیز در این جریان نقش داشته‌اند و این قرارداد به‌عنوان یک سند معتبر در دبیرخانه شورای امنیت سازمان ملل ثبت شده است.