تخت‌روانچی؛ جزییات بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در تهران / مخالفان و موافقان چه می گویند؟

فروردین ماه سال 93 بود که کمیته روابط خارجی پارلمان اروپا پیش نویس قطعنامه راهبردی اتحادیه اروپا در قبال ایران را تصویب کرد. اولین اقدام عملی که بر اساس این پیش نویس اتحادیه اروپا مایل بود در قبال ایران انجام دهد، افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران است. از آن زمان تا به امروز مسئولان کشورمان واکنش ها ی مختلفی نسبت به این درخواست اتحادیه اروپا نشان دادند.

در همین حال امروز مجید تخت روانچی در گفت‌وگو با ایلنا، در پاسخ به اینکه بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در چه مرحله‌ای است، گفت: اتحادیه اروپا الان دو دیپلمات در سفارت هلند در ایران دارد. ما با اتحادیه اروپا در تماس هستیم و مساله را دنبال می‌کنیم. اتحادیه اروپا الان دو دیپلمات در سفارت هلند در ایران دارد. دلیل اینکه این‌ها فعلا این دو دیپلمات را فرستاده‌اند این است که در گذشته فعالیت‌های تحت عنوان اتحادیه اروپایی با ایران چندان نبود که نیاز باشد یک یا چند دیپلمات مستقر در تهران فعالیت‌ها را دنبال کنند. معمولا اتحادیه اروپا از طریق رییس دوره‌ای و سفیر رئیس دوره‌ای کارهای مربوط به اتحادیه را پیش می‌برد.

تشکیلات جدی برای اتحادیه اروپا نیاز داریم

او ادامه داد: در فضای جدید وقتی کار وارد یک فضای همکاری بیشتری می‌شود طبیعتا شما نمی‌توانید کار را به یک سفیر اروپایی بسپارید چرا که آن سفیر اروپایی خودش به اندازه کافی در حوزه دو جانبه مشغول است و نمی‌رسد یک کمیسیونر اروپایی را که به ایران آمده‌تر و خشک کند یا کار‌هایش را برنامه‌ریزی کند و اسنادی که قرار است بین دو طرف رد و بدل شود را تنظیم کند. در نتیجه یک تشکیلات جدیدی نیاز است.

معاون وزیر خارجه کشورمان گفت: بعد از اظهار علاقه از سوی اروپایی‌ها برای باز کردن دفتر در تهران ما هم گفتیم این باید مراحل قانونی‌اش را در داخل کشور طی کند. آن‌ها گفتند تا آن زمان ما یک تعدادی از نمایندگانمان را به دفتر هلند می‌فرستیم که در آن زمان رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا بود. ما قبول کردیم و این دو نفر آمدند. در حال حاضر مراحل داخلی در حال طی شدن است.

تخت روانچی با بیان اینکه اتحادیه اروپا در ۱۴۰ کشور سفارت و دفتر نمایندگی دارد، گفت: از طرفی ما هم در بروکسل از طریق سفیرمان در بلژیک با پارلمان اروپا و شورای اروپا و کمیسیون‌های اتحادیه کار می‌کنیم. یعنی سفیر ما علاوه بر اینکه سفیر نزد بلژیک است، سفیر این ارگان‌های اتحادیه اروپا نیز هست. کاری که نهایتا با بازکردن دفتر اتحادیه اروپا در تهران خواهند شد نظیر فعالیت دو کشوری است که در پایتخت‌های هم نمایندگی دارند.

بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا تا چند ماه آینده

او در پاسخ به اینکه زمان دقیق بازگشایی چه زمانی است؟ نمی‌توانم به طور قطع بگویم بازگشایی چقدر زمان می‌برد. اما می‌توانم بگویم ظرف چند ماه آینده این کار صورت خواهد گرفت.

سفر اخیر فدریکا موگرینی باعث شد بحث ایجاد دفتر دائمی اتحادیه اروپا در ایران داغ تر از گذشته شود. فروردین ماه سال 93 بود که کمیته روابط خارجی پارلمان اروپا پیش نویس قطعنامه راهبردی اتحادیه اروپا در قبال ایران را تصویب کرد. اولین اقدام عملی که بر اساس این پیش نویس اتحادیه اروپا مایل بود در قبال ایران انجام دهد، افتتاح دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران است. از آن زمان تا به امروز مسئولان کشورمان واکنش ها ی مختلفی نسبت به این درخواست اتحادیه اروپا نشان دادند.

دولت روحانی موافقت خود را با این درخواست نشان داد با این حال عده ای همچنان با احداث این اتحادیه مخالف هستند و آنرا راهی برای نفوذ کشورهای غربی و سیاست هایشان می دانند. اما آیا احداث این دفاتر برای ایران خطرناک است و باعث نفوذ کشورهای بیگانه و سیاست هایشان می شود یا آنکه سبب تقویت روابط ایران با جهان و گسترش مبادلات اقتصادی خواهد شد؟ برای رسیدن به پاسخ این سوال ها علی بیگدلی کارشناس مسائل بین الملل که موافق حضور این دفاتر در ایران است و حسین کنعانی مقدم که با حضور آنها در ایران مخالف است، صحبت کردیم و نظر آنها را جویا شدیم.

علی بیگدلی کارشناس مسائل بین الملل در این رابطه پیشتر گفته بود: «تاسیس دفتر اتحادیه اروپا مثل آن است که مرکزی در جایی ایجاد شود و سپس آن مرکز اقدام به تاسیس نمایندگی هایی در مناطق دیگر کند و این اتفاق نشان دهنده بهبود روابط ما با این اتحادیه است و می تواند نوید دهنده آغاز مناسبات سیاسی و اقتصادی، بین ما و اتحادیه اروپا باشد. همانطور که ذکر شد دفتر اتحادیه اروپا همچون سفارتخانه ای است. ایجاد چنین دفتری از اهمیت بالایی برخوردار است و می تواند بستر اقتصادی ایران را گسترش دهد و مناسبات سیاسی ما را با اتحادیه اروپا افزایش دهد.

او توضیح داده بود:‌«این دفاتر هیچ گونه ضرری برای ایران ندارد. برای همین است که این دفاتر در دوران تحریم هیچ گونه فعالیتی نداشتند. بعد از مسائل مربوط به برجام زمینه ها ی ایجاد این دفاتر مهیا شد و این امر نشاندهنده گسترش مناسبات ما و اتحادیه اروپاست. » وی اضافه کرده بود: «این اظهارنظرها مربوط به همان کسانی است که آنها را دلواپس می نامیم و اگر براساس خواسته آنها باشد باید درهای کشور را روی دنیا ببندیم و در گوشه ای باقی بمانیم. چنین چیزی امکان پذیر نیست. این چنین دیدی به دنیا نگاه کردن، ما را به آن مرحله رساند که مناسبات ما با بسیاری از کشورها قطع شد. بنابراین، این نگاه مشکوک به سازمان ها ی بین المللی هیچ نتیجه ای تاکنون برای ما نداشته است. این اظهارات به هیچ وجه قابل قبول نیست و کهنه شده است. »

اما در عوض حسین کنعانی مقدم فعال سیاسی اصولگرا معتقد است: «اتحادیه اروپا در بسیاری از کشورها برای برقراری ارتباط با آنها دفاتری را ایجاد می کند. ایجاد این دفاتر می تواند مسیر تعاملات سیاسی و مبادلات اقتصادی را هموار کند و اتحادیه اروپا برای حل بعضی از مسائلی که ممکن است بین آن کشورها و این اتحادیه وجود دارد از این دفاتر استفاده کند. درخواست احداث این دفتر در ایران را نیز دارد و به دنبال باز کردن آن در کشورمان است. باید گفت این دفاتر گاهی تبدیل به مراکزی برای دخالت در امور داخلی کشورها می شود. همچنین اتحادیه اروپا امکان دارد بحث حقوق بشر، دفاع از سازمان ها و گروه های غیرقانونی و ارسال کمک و پول به برخی از این سازمان هایی که در آن کشورها کار می کنند را به میان آورد. طبیعی است که ایران مخالف دخالت اتحادیه اروپا از طریق این دفتر در امور داخلی مان است و نمی خواهد که این دفتر تبدیل به لانه جاسوسی برای اتحادیه اروپا شود.»