تاجیک درگفت‌وگو با مثلث بیان کرد
انگلیسی‌ها از تاریخ جاماندند
جناب تاجیک! در ابتدا تحلیل خود را از اهداف و دلایل انگلیس از موضع‌گیری‌های اخیرش در میان کشورهای حاشیه‌خلیج‌فارس بفرمایید؟
برای فهم سیاست خارجه انگلیس باید یک مدل مسطح یا یک مثلث را در نظر گرفت که راس آن منافع اقتصادی انگلیس قرار دارد، درگوشه دیگر این مثلث بازیابی نقش انگلیس در تحولات منطقهای است که محدوده این منطقه می‌تواند خلیج‌فارس، خاورمیانه یا اروپا باشد؛ در راس سوم هم عدم‌تعهدپذیری در برابر هزینه‌های بازیابی نقش‌شان است. در واقع انگلیس درصدد است تا از زیر بار تحولات سیاست خارجی بر اقتصاد داخلی و بر دوش مالیات‌دهندگان بریتانیایی شانه خالی کند و به نوعی بازیابی نقش را در پرتو منافع اقتصادی و تحمیل آن به کشورهای منطقه تعریف کند که یکی از ابزارهای این امر، فروش تسلیحات و تسهیلات نظامی تولید کارخانجات بریتانیا به کشورهای عربی یا اینکه واسطه‌گری در چنین معاملاتی است. بنابراین باتوجه به عواملی که در بالا ذکر شد علت موضع‌گیری‌های انگلیس را که به‌عنوان مثال یک دوره در کنار ایران است و در یک زمان دیگر به حمایت از اعراب برمیخیزد، درمییابیم. بنابراین در قالب مدل‌سازی که پیش‌تر با بیان سه نکته انجام دادیم مهمترین هدف انگلیس منافع اقتصادی کشورش است و درصدد است تا در پرتو تحولات جهانی مشکلات اقتصادی داخلی و به‌طورکلی اقتصاد
انگلیس را بهبود بخشد. چرا‌‌که خروج این کشور از اتحادیه اروپا الزاماتی را به وجود آورده است که بر مبنای آن، اقتصاد این کشور باید برای بقا، ثبات و ارتقای خود به سمت بازارهای جدید و جایگزین و پیمان‌های دوجانبه پرمنفعت حرکت کند. در واقع، پول کشورهای عربی برای لندن وسوسه‌برانگیز شده است. به همین جهت دولت بریتانیا آغازگر تلاش‌هایی برای شدت بخشیدن به نقش خود با هدف ایجاد فضا برای شرکت و نهادهای اقتصادی انگلیسی خواهد بود.
پس می‌توان گفت که بریتانیا بعد از خروج از اتحادیه اروپا به‌دنبال آن است با هویتی مستقل با کشورهای عربی خلیج‌فارس ارتباط برقرار کند.
بریتانیا با خروج از اتحادیه اروپا سیاست مستقل‌تری را در زمینه سیاسی و اقتصادی در پیش گرفته و درصدد است تا سطح روابط اقتصادی‌اش را با شرکای عرب خود و در واقع کشورهای حاشیه خلیج‌فارس بیش از پیش افزایش دهد. کشورهای عربی بازار خوبی برای فروش تسلیحات نظامی و کالاهای بریتانیا هستند؛ از این‌رو انگلیس در موقعیت کنونی، باتوجه به اینکه منافع اقتصادی را در صدر اولویت‌های سیاست خارجی خود قرار داده، برای بقا، ثبات و ارتقای خود باید به سمت بازارهای جدید و جایگزین و پیمان‌های دوجانبه پرمنفعت حرکت کند. زیرا انگلیسی‌ها به نوعی در تاریخ جا ماندهاند و نتوانستند هم‌پای تحولات جهانی پیش بروند. اگرچه انگلیس در تلاش است تا هویت و نقشش را در منطقه حفظ کند اما به‌طور مستقل قدرت تاثیرگذاری پیشین را نخواهد داشت؛ زیرا هم از لحاظ اقتصادی، هم تاثیرگذاری و هم تعدد بازیگران منطقهای و فرامنطقه‌ای این اجازه به آنها داده نخواهد شد که بتوانند به تنهایی عنصر بازیگر و موثری باشند.
با توجه به اینکه ترامپ اخیرا اعلام کرده که کشورهای هم‌پیمان و تحت حمایت نظامی آمریکا در خاورمیانه را به پرداخت هزینه‌های نظامی ارتش آمریکا مجبور خواهد کرد آیا می‌توان گفت که نقش آمریکا در خاورمیانه کمتر خواهد شد و انگلیس درصدد است تا این جایگاه را از آن خود کند؟
اگرچه ترامپ بیان کرده که هزینه را از دوش مالیات‌دهندگان آمریکایی برمیدارد، اما به نظر نمیرسد که آمریکا بخواهد به‌طور کلی صحنه را خالی کند و از جنبه دیگر نیز نمیتوان پیش‌بینی کرد که کدامیک از شعارهای ترامپ تا زمانی‌که تصمیمات سیاسی مشخصی از سوی آمریکا اعلام نشود، اجرایی خواهد شد. در واقع هدف ترامپ در رابطه با برداشتن هزینه‌های مالیاتی لزوما به شکل کمرنگ کردن نقشش نیست، بلکه ممکن است بخواهد با تحمیل هزینههایی از قبیل فروش تسلیحات، هزینه‌های ارتش آمریکا را تامین کند یا اینکه هزینه‌های دخالتهای نظامی را از طریق کشورهای منطقه پرداخت کند.
به نظر شما تاثیر این رویکرد انگلیس و مواضع نخست‌وزیر ترزا می و وزیر خارجه بر روابط لندن با تهران که در آستانه گشایش فصل جدیدی از روابط دیپلماتیک هستند، چیست و به‌عبارتی آینده روابط این دو کشور را چگونه می‌‌بینید؟
اگرچه روابط انگلیس با ایران پسابرجام به سمت و سوی ترمیم و بهبود رابطه پیش رفته اما واضح است که این کشور با مبنا قرار دادن سود مالی ناشی از همکاری با کشورهای عربی که در شرایط کنونی مناسبات خوبی هم با تهران ندارند، کفه همکاری‌های آتی خود را به نفع اعراب سنگین خواهد کرد. البته من معتقدم، ایران باید در خصوص انگلیس، سیاستی مبتنی بر واقعیت‌ها و توانمندی‌هایش تنظیم کند، نه موضع‌گیری‌ها و سخنان نخست‌وزیر می یا کشورهای حاشیه خلیج‌فارس؛ درواقع باید ظرفیت‌های میان لندن و تهران در روابط سیاست خارجی را بشناسیم، خطوط قرمز، ضعف‌ها، قوت‌ها، معضلات و مشکلات روبه رو را شناسایی کنیم و سپس عمل کنیم. بر این اساس نباید در موضع واکنشی قرار بگیریم و بایستی با یک سیاست ثابت باتوجه به موارد گفته شده پیش رفت. روابط دیپلماتیک میان ایران و انگلیس از بعد از انقلاب همواره به صورت سینوسی با پستی‌بلندی‌های فراوان همراه بوده است. اما هم‌اکنون باتوجه به تحولات مربوط به برجام و نیز تبعاتی که خروج انگلیس از اتحادیه اروپا به همراه داشته، ایران می‌تواند به دور از تاثیرات کشورهای منطقه به سیاستی ثابت و مشخص با انگلیس و تامین حداکثری منافع
کشور بیندیشد.
دیدگاه تان را بنویسید