اولویت‌های ترامپ در عرصه سیاست خارجی چه خواهد بود
هم تغییر هم تداوم
همان‌گونه که تمامی دنیا شاهد بودند روی کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا، برای ناظران، رسانه‌ها، سیاستمداران، احزاب، حکومت‌ها و حتی مردم و ارکان قدرت در آمریکا غافلگیرکننده بود. این غافلگیری به حدی بود که تحلیلگران از آن به زلزله و شوک با پس‌لرزه‌های فراوان و بی‌اعتمادی و تردید یاد کردند؛ اما به‌رغم این شوک بزرگ باید گفت اکنون آنچه رخ داده، حداقل بایستی آغاز و سرفصل جدیدی از سیاست‌ورزی در محیط داخلی و خارجی ایالات‌متحده باشد.
مطابق رویه‌های قبلی این بار هم اتفاق مشابهی در کاخ‌سفید رخ می‌دهد و براساس آن، صبح روز 21 ژانویه سال 2017 میلادی رئیس‌جمهور منتخب آمریکا با ادای سوگند وارد کاخ‌سفید خواهد شد تا فعالیت و کار خود را رسما آغاز کند. بنابراین بر آن شدیم تا در اعوان این اتفاق مهم به بررسی اولین اهداف و اولویت‌های دونالد ترامپ در لحظات آغازین ریاستش بپردازیم. در همین راستا پر‌واضح است که طبیعتا باتوجه به شعارهای منحصر بفرد او در طول رقابت انتخاباتی، اگر بخواهد به وعده‌های انتخاباتی‌اش عمل کند، روزهای بسیار پرمشغله‌ای را در پیش خواهد داشت.
با نگاهی گذرا به این وعده‌ها اگر منطق اصلی ترامپ در مواضع داخلی و خارجی را موردتوجه قرار دهیم، پیامدهای رویکرد و سیاست‌های احتمالی دوره ریاست ترامپ در محیط داخلی و خارجی، بهتر شناسایی میشود.
در این چارچوب باید گفت دونالد ترامپ ذاتا فردی است که از منظر سیاست و امنیت به مولفه‌های اقتصادی آمریکا نگاه نمی‌کند و عموما راهکار عبور از بحران اقتصادی آمریکا را در نگاه اقتصادی به سیاست و امنیت می‌داند. او وقتی در مورد اقلیت‌ها، اسلام‌گراها، مکزیکی‌ها و فساد در سیستم حکومتی آمریکا سخن می‌گوید، راه‌حل را در حذف هزینه‌های سربار اقتصادی و بدون توجه به پیامدهای آنها می‌داند و زمانی که در تعامل با دیگر کشورهای جهان و پیمان‌های دو و چندجانبه حرف می‌زند حاضر نیست هزینه امنیت‌سازی و همکاری با دیگر شرکای خود را به‌عهده بگیرد.بنابراین وقتی آمریکا میلیاردها دلار در سال کسری بودجه دارد و چند سال قبل برای نوسازی و بهسازی سیستم نظامی و در یک تدبیر دو‌حزبی، کاهش هزینه‌های 80 میلیاردی سالانه برای وزارت دفاع و بخش‌های نظامی در نظر گرفته میشود، بدیهی است که اولین تدبیر برای بهبود اوضاع اقتصادی از نگاه او این است که هزینه‌های گوناگون باید کاهش یابند.
با این مقدمه می‌توان دوره چهارساله ریاست‌جمهوری ترامپ را از چند جهت فصل جدید نامید چرا که نه تنها فرد جدیدی وارد کاخ‌سفید آمریکا میشود، بلکه در سیاست‌های گذشته نیز تغییرات بسیاری ظهور و بروز خواهد کرد که باید آن را فصل جدید مدیریت در کاخ‌سفید نامید. در همین راستا مهمترین اولویت‌های خارجی و داخلی ترامپ را در روزهای آغازین فعالیتش می‌توان بدین صورت بیان کرد.
در حوزه سیاست خارجی احتمالا ترامپ مواردی را در تنظیم روابط خارجی جدید آمریکا دنبال خواهد کرد که عبارتند از: ساختن دیوار امنیتی مرزی با مکزیک، تغییر در روابط سرد مسکو ـ واشنگتن و گفت‌وگو با پوتین برای حل مشکلات و تنظیم روابط جدید، فشار بر چین برای تغییر سیاست‌های تجاری آن در صادرات کالا به آمریکا و فروش محصولات خود در این کشور و تغییر تعرفه‌های تجاری و تنظیم قواعد جدید روابط دوجانبه تجاری ترامپ، همچنین او فشار بر چین در دریای چین و اختلاف‌های مرزی در این ناحیه و به‌خصوص موضوع حساس امنیتی ـ نظامی چین و تایوان را در تبیین نگاه خود دارد.
از محورهای مهم دیگر، چگونگی نگاه و مدیریت ترامپ نسبت به توافقنامه برجام است. او همواره مواضع تندی در قبال برجام و توافق هسته‌ای 1+5 با ایران داشته به‌طوری که در دوره رقابت‌های انتخاباتی گفته بود بعد از انتخاب آن را پاره خواهم کرد. اما اکنون در آستانه ورود به کاخ‌سفید معتقد است که ضمن قبول این تعهد که آمریکا آن را با دیگر همپیمانان امضاء‌کرده است، بازبینی مجدد و ارزیابی در چگونگی اجرای آن را در دستورکار قرار خواهد داد. بنابراین در حال حاضر بعید است ترامپ برجام را لغو کند. ضمن اینکه مجموعه اظهارنظرهای مقامات آمریکایی بر این موضوع دلالت دارد که رئیس‌جمهور جدید آمریکا به‌رغم همه جاروجنجالی که با سخنانش علیه توافق هسته‌ای به پا کرد به هیچ عنوان قصد ندارد زیر توافق بزند.
همچنین ترامپ به‌صورت جدی شعار نابودی داعش و گروه النصره را می‌دهد که در ملاقات او با پوتین از موارد گفت‌وگوی جدی آنها خواهد بود. بنابراین به‌نظر می‌رسد بحران عراق و سوریه در صورت همگونی سیاسی پوتین ـ ترامپ به مرحله پایانی خواهد رسید.اگرچه، تا خاورمیانه دارای ثبات امنیتی و صلح پایدار، همچنان فاصله خواهد بود، به هر صورت در فصل جدید کاخ‌سفید با مدیریت ترامپ نشانه‌های تغییر و ارائه سیاست‌های جدید درباره خاورمیانه دیده میشود.رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا به احتمال قوی یکی از استراتژی عمده‌اش در سیاست خارجی، منحصر به نابود ساختن داعش خواهد بود و مشکلات بغرنج ریز‌و‌درشت دیگر در خاورمیانه و در سایر نقاط جهان، در اولویت‌های بعدی قرار دارند.به نظر می‌رسد دولت ترامپ روی تنظیم مجدد روابط با دو کشور روسیه و چین کار خواهد کرد، چرا‌که ترامپ به دفعات بر این موضعش تاکید کرده است که می‌خواهد با پوتین تشریک مساعی داشته باشد.
در مورد چین هم دولت ترامپ ترجیح خواهد داد با پکن بر سر موضوعات اقتصادی همچون تجارت تعامل داشته باشد. ترامپ در نظر دارد به محض به دست گرفتن قدرت، چین را یک دستکاری‌کننده در واحد پول معرفی کند. بدیهی است که این اقدام ترامپ به ظن قوی تنش‌ها میان دو کشور را به اوج خود برساند و شاید شاهد آغاز جنگ لفظی بین مقامات چین و آمریکا باشیم به‌خصوص که اخیرا چین در پاسخ به تماس ترامپ با مقامات تایوان صریحا اعلام کرده که چین واحد قابل مذاکره نبوده و هشدار جدی به آمریکا داده است؛ کاری که می‌تواند دست ترامپ را به‌خصوص باتوجه به حجم مبادلات اقتصادی دو کشور در روزهای آغازین ریاستش در تنگنا قرار دهد.
اما از سوی دیگر در سیاست داخلی، مهمترین اولویت ترامپ که قول داده است بلافاصله پس از ورود به کاخ سفید انجام خواهد داد، تغییر برنامه تأمین بیمه‌های درمانی و اجتماعی اوباما‌ست که به بیمه بهداشتی اوباما شهرت دارد. برنامه دیگر او، زنده‌سازی مجدد کارخانه‌ها و صنایع داخلی در آمریکاست و نجات تجارت‌ها و بنگاه‌ها که با شعار مبارزه با رشد بیکاری پیگیری خواهد شد.
دونالد ترامپ گفته است که قصد دارد به بررسی قدرتمند مساله مهاجرت بپردازد. او اعتقاد دارد که ما می‌خواهیم به مرزها بپردازیم و همچنین قصد داریم به شکلی جامع و قدرتمند مساله بهداشت و درمان را بررسی کنیم و همچنین به مساله ایجاد اشتغال و اشتغالزایی فراگیر خواهیم پرداخت.به این ترتیب به نظر می‌رسد او در مسائل داخلی مهاجرت، بهداشت و درمان و اشتغالزایی را اولویت خود قرار بدهد.
همچنین طبق برنامه‌های تنظیم شده از سوی ترامپ در حوزه سیاست داخلی به‌نظر می‌رسد که او در اولین روز کاری به‌عنوان رئیس‌جمهور و براساس رویکرد‌های اعلامی خودش در برنامه صد روزه به سرعت شش اقدام زیر را برای پاک کردن واشنگتن از فساد و تبانی‌های ویژه انجام دهد:
۱- یک اصلاحیه قانونی برای اعمال محدودیت دوره برای تمامی اعضای کنگره؛
۲- استخدام ثابت برای تمامی کارگران فدرال برای کاهش نیروهای کار فدرال از طریق معافیت ارتش، ایمنی عمومی و بهداشت عمومی؛
۳- التزام برای هر قانون فدرال، دو قانون فعلی باید حذف شوند؛
۴- مقامات کاخ‌سفید و کنگره بعد از پایان دوره خدمت به مدت پنج سال از ورود به حوزه لابی‌گری منع شوند؛
۵- ممنوعیت دائمی برای مقامات کاخ‌سفید از لابی کردن به نفع کشورهای خارجی؛
۶- ممنوعیت کامل برای لابی‌های خارجی جهت تامین هزینه‌های انتخابات آمریکا؛
دیدگاه تان را بنویسید