آمریکا گرفتار در باتلاقهای رئیسجمهور جدید
اعتبار واشنگتن زیر سوال
آیا سیاستهای ترامپ باعث تضعیف آمریکا میشود؟ قطعا در کوتاهمدت سیاستهای ترامپ باعث تضعیف آمریکا در سرتاسر جهان خواهد شد
دکتر عبدالرضا فرجیراد
با گذشت دو هفته از ورود دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا به کاخسفید شاهد ایجاد تغییراتی در سیاست داخلی آمریکا و نیز مواضع جدید ایالاتمتحده آمریکا در حوزه بینالملل هستیم. بنابراین اگر بخواهیم بررسی در سیاستها و اصلاحات اخیر ترامپ در عرصه داخلی و جهانی بکنیم باید گفت که در حال حاضر نمیتوان ارزیابی دقیقی از سیاستهای ترامپ چه در حوزه داخلی و چه در عرصه بینالملل باتوجه به فرامینی که هر روز صادر میشود داشت و نتیجهگیری در مورد شکست و موفقیت وی انجام داد. اما اگر واقعبین باشیم تجربه نشان داده است که این فرامین که از روی احساسات، بیتدبیری و مشاورههای نامناسب اتخاذ میشود، ممکن است در کوتاهمدت با موفقیت همراه شود اما در درازمدت ایالاتمتحده آمریکا را با مشکلات متعددی روبه رو خواهد ساخت. بهعنوان نمونه این فرمانها در درجه اول به اعتبار آمریکا در جهان صدمه زده که اعتبار ملی نیز از جایگاه بالایی برای ملتها برخوردار است؛ زمانیکه با افرادی که ویزا یا گرینکارت دارند یا پناهنده و مهاجر هستند برخورد نامناسبی انجام میگیرد و ممانعت از ورود آنها صورت میگیرد و از طرف دیگر متحدین آمریکا مانند کانادا،
استرالیا و بعضی از کشورهای اروپایی مانند بریتانیا و فرانسه نسبت به این فرمان موضعگیری میکنند درواقع از اعتبار آمریکا کاسته میشود و براعتبار کشوری مثل فرانسه که خواهان افزایش دوبرابری ویزا به ایرانیان است، افزوده میشود. بنابراین اگر تصمیمی نسنجیده و ناپخته اتخاذ شود منجر به صدمه زدن به حیثیت و هویت ملی یک کشور میشود بهویژه کشوری مانند ایالاتمتحده آمریکا که خودش را سردمدار یک کشور دموکراتیک در دنیا میداند. علاوه بر این در مورد مسائل دیگر مانند مسائل اقتصادی و خروج آمریکا از قرارداد تجاری پاسیفیک، منجر به نارضایتی متحدین آمریکا در شرق شد. فرامین و صحبتهای ترامپ در رابطه با از هم پاشیدگی اتحادیه اروپا؛ اتحادیهای که دنیا روی آن حساب میکند و کشورهای اروپایی از سال 1958 در اتحادیه ذغال و فولاد زحمت کشیدند تا اتحادیه اروپا به جایگاه فعلی دست یابد. در واقع برعکس رئیسجمهورهای پیشین آمریکا که همگی به حفظ این اتحاد کمک میکردند و کشورهای دیگر را نیز تقویت و تشویق میکردند که به این اتحادیه بپوندند، ترامپ درصدد متزلزل ساختن متحدین خود برآمده است که مسلما آثار سوء و منفی بر آمریکا باقی خواهد گذاشت و به
احتمال قوی اگر این روند ادامه پیدا کند کنگره آمریکا و جمهوریخواهان باتوجه به مخالفتهایی که کردهاند اولین حرکت مقاومتی خودشان را در مقابل ترامپ انجام خواهند داد و اگر با لجبازی از سوی ترامپ مواجهه شوند امکان دارد به «ایمپیچمنت» یا محاکمه پارلمانی ترامپ در سالهای بعدی روی آورند.حال باتوجه به سیاستهای اتخاذ شده از سوی ترامپ که ممکن است منجر به تضعیف قدرت آمریکا شود برخی وی را گورباچف غرب برشمردهاند که منجر به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق شد. اما باید گفت که گورباچف در نظر داشت در ساختاری دیکتاتوری، فضای سیاسی اقتصادی بازی را ایجاد کند اما طبیعتا در ساختار دیکتاتوری، ابتکار و حرکتهای نو منجر به شل شدن پی و بنمایه ساختار شده و در این صورت کنترل از دست وی خارج میشود. در رژیم شاه نیز ساختار دیکتاتوری بود، مردم با هدایت رهبری ساختار را درهم شکستند؛ بنابراین زمانی که ساختار دموکراتیک نیست و دیکتاتوری کمونیستی است با باز کردن فضا در شرایطی که مردم نیز از وضع موجود و نظام ناراضی هستند، سرعت حرکت و انرژی آزاد شده مردم مانند طوفانی همه چیز را از پیش رو برمیدارد و ساختار فرومیریزد. اما ساختار
آمریکا نسبتا دموکراتیک است و در این فضا یک فرد میخواهد دیکتاتورمآبانه عمل کند و در کوتاهمدت تلنگرهایی نیز میتواند ایجاد کند، اما چون ساختار دموکراتیک سازوکار محکمی دارد بدنه آن استوار خواهد ماند. ترامپ نیز در مدت زمان کوتاهی حداکثر یک تا دو سال، میتواند در یک ساختار نسبتا دموکراتیک دیکتاتورمابانه عمل کند، اما به مرور توسط نهادها و مجتمعهای دموکراتیک مانند کنگره، رسانهها و سنا جلویش گرفته میشود، همانگونه که الان نیز مشاهده میکنید باتوجه به اینکه بیش از
10 روز از ریاست ترامپ نگذشته بسیاری از فرمانهایی که وی صادر کرده مورد مخالفت بسیاری حتی جمهوریخواهان قرار گرفته است که اگر این روند ادامه پیدا کند طبیعتا مخالفتها بیشتر شده و نظمیکه ترامپ درصدد بهوجود آوردنش است با شکست مواجه میشود. بنابراین به هیچوجه نمیتوان ترامپ را با گورباچف مقایسه کرد، زیرا گورباچف انرژی را ایجاد کرد برای آزاد شدن، در حالیکه ترامپ انرژی را ایجاد میکند که در مقابل آن مقاومت ایجاد میشود. در همین راستا این سوال در ذهن شکل میگیرد که آیا ترامپ منجر به تضعیف قدرت آمریکا میشود و به گفته برخی کارشناسان شیب افول آمریکا در دوره وی افزایش مییابد؟در این خصوص باید بیان کرد که گرچه ترامپ با شعار افزایش قدرت آمریکا روی کار آمده است، اما مواضعی که اتخاذ میکند به تضعیف ایالاتمتحده آمریکا در کوتاه مدت منجر میشود. اما نهادهای مختلفی در آمریکا هستند که قدرت را کنترل میکنند که یکی از سازوکارها مردم هستند. همانگونه که در سرتاسر آمریکا مقاومت میشود و با حکم یک قاضی فرمان رئیسجمهور نقض میشود و حیثیت رئیسجمهور در میان مردم کشور و در عرصه بینالملل خدشهدار میشود. بنابراین نمیتوان
گفت با آمدن ترامپ افول آمریکا سرعت میگیرد. اگر نهادهایی که در آمریکا هستند احساس کنند آمریکا به این مرحله میرسد در مقابل وی ایستادگی میکنند. اما ترامپ برای نهادهای تصمیمگیر در آمریکا مشکلی را بهوجود آورده است؛ وی توانسته با حرفها و وعدههایش گروهی از مردم آمریکا را که از نظر اشتغال یا فقر در فشار هستند یا گروهی را که سواد کمتری دارند و از مسائل حقوق بشری کمتر مطلع هستند و تعامل کمی هم با نژادها و مذاهب مختلف دارند را تحریک کرده و با خود همراه کرده است. اما این مردم هم تا یک مدتی به ترامپ اعتماد میکنند و اگر وی نتواند در زندگی آنها تغییری بهوجود بیاورد آنها نیز به ترامپ پشت میکنند. ترامپ اعتبار آمریکا را برای کوتاهمدت از بین میبرد، متحدین آمریکا را در جهان کم کرده و تزلزل در میان متحدین ایجاد میکند. ترامپ با این عملکرد ممکن است موجب پیش آمدن جنگ کوتاهمدت در خاورمیانه و خلیجفارس یا در درجه دوم در شرق دور در پا سفیک شود. اما در درازمدت رفتار وی ادامه نخواهد یافت و بنابراین در قدرت آمریکا نیز اگر تضعیفی رخ دهد کوتاهمدت بوده .
دیدگاه تان را بنویسید