آیا ترامپ استیضاح می‌شود؟
دردسرهای مرد نارنجی
طبق گزارش‌های منتشر شده طومار حاوی هزاران امضا‌ی درخواست برای استیضاح دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا تحویل دفتر کنگره آمریکا شده است. امضاکنندگان این طومار که شمار آنان به هشتصد و پنجاه هزار نفر می‌رسد از کنگره آمریکا درخواست کرده‌اند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا را به دلیل نقض قانون اساسی استیضاح کند. به‌طور دقیق نمی‌توان گفت که طرفداران چه حزبی طومار استیضاح رئیس‌جمهور جدید آمریکا را امضا کرده‌اند اما قاعدتا جمهوریخواهان نیستند. به نظر می‌رسد که دموکرات‌ها و افرادی که به ترامپ نقد و اعتراض دارند در بین امضاکنندگان قرار دارند. اما فارغ از این مسائل امکان استیضاح رئیس‌جمهور با این گونه اقدامات میسر نیست زیرا بحث استیضاح مقامات فدرال از جمله رئیس‌جمهور ایالات‌متحده آمریکا براساس قانون اساسی ضرورتا نیازمند طی فرآیندهایی است که با جمع‌آوری امضا نتیجه‌بخش نخواهد بود. در طرح استیضاح رئیس‌جمهور، وی باید در مظان اتهام قرار گیرد از این طریق پرونده قضایی علیه او تشکیل می‌شود و نهایتا دادگاه در کنگره تشکیل می‌شود و رای به استیضاح داده می‌شود. در این فرآیند، جمع‌آوری امضا و طومار جایگاهی ندارد و این اقدام
ابزاری برای بیان ابراز نارضایتی و انتقادات وارده به رئیس‌جمهور است. در این راستا مواردی مطرح می‌شود که برخی از اقدامات ترامپ و تیمش از جمله رسوایی مایکل فلین در شکل‌گیری این اعتراضات موثر است. اما همانطور که می‌دانید قبل از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری در مورد شخصیت، ویژگی‌های فردی، اخلاقی و برنامه‌های کاری وی جنجال‌هایی ایجاد و مجموعه مواردی مطرح شد از جمله اینکه ترامپ صلاحیت سیاسی به سبب نداشتن فعالیت و تجربه در حوزه سیاسی را ندارد و رفتارهای سوء‌اخلاقی وی و مسائلی که در رابطه با زنان و علیه زنان مطرح کرد از جمله مسائلی هستند که منجر به اعتراض‌هایی شدند. همچنین صحبت‌هایش در خصوص ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا که جنبه نژادپرستانه وی را بارز کرد یا اتهاماتی که در رابطه با مکزیکی‌ها مطرح کرد و کشیدن دیوار مرزی بین مکزیک و آمریکا و بحث تجدید‌نظر در بیمه‌های درمانی ارزان‌قیمت، همگی با هم منجر به تشکیل ائتلافی از مخالفین و دشمنان و معترضین دونالد ترامپ شد. تظاهرات علیه ترامپ از روز اول در مراسم تحلیف آغاز شد، در روز تظاهرات سراسری زنان شدت گرفت و به اشکال مختلف از قبیل تظاهرات، چاپ
مقالات، واکنش تند رسانه‌ها و در آخر جمع‌آوری امضا اعتراضات بروز داده شد.
جریاناتی که مایکل فلین، مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا رقم زد نیز از جمله مسائلی بود که مورد‌نقد قرار گرفت. حتی قبل از انتخابات هم شائبه ارتباط وی با روس‌ها وجود داشت؛ همانطور که هیلاری کلینتون در یک مصاحبه مطبوعاتی گفت که دونالد ترامپ عروسک خیمه‌شب‌بازی ولادیمیر پوتین در کاخ‌سفید است. همچنین گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا موید وجود ارتباطاتی با روس‌ها بود. رسوایی‌هایی که مایکل فلین در جریان ارتباطش با سفیر روسیه به‌وجود آورد، گمانه‌زنی‌ها را تشدید کرد و اصلی‌ترین ناخرسندی که ایجاد کرد این بود که فلین درصدد فریب معاون رئیس‌جمهور آمریکا بود. اتهامی هم که به وی وارد شد تلاش برای فریبکاری بود وگرنه کاخ‌سفید اعلام کرد که فلین در تماس تلفنی با سفیر روسیه در واشنگتن دست به اقدامی مجرمانه نزده است و در واقع از وی حمایت کرد. اما باید متذکر شد که این موضوع خیلی دغدغه شهروندان آمریکا، توده‌ها و افراد غیرمتخصص نیست و آنها بیشتر نگران قوانین مهاجرتی و مباحث بیمه هستند، بنابراین به نظر من جریانات مربوط به فلین و حتی وضع و رفع تحریم‌ها علیه روسیه در جریان طومار و جمع‌آوری امضا خیلی موثر نیستند.
در پی اخبار منتشر شده در خصوص تدارک طوماری برای استیضاح ترامپ، برخی تحلیلگران مقایسه‌ای بین ماجرای استیضاح نیکسون و ترامپ انجام داده‌اند اما در این راستا باید گفت که هنوز اتهامی متوجه ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا نشده، زیرا همانطور که پیش از این نیز اشاره‌ای داشتیم فرآیند استیضاح رئیس‌جمهور در ایالات‌متحده آمریکا برخلاف برخی کشورها از جمله ایران به این صورت است که افرادی که سمت‌هایی در دولت فدرال دارند باید مورد اتهام قضایی قرار گیرند تا استیضاح شوند؛ به‌عنوان مثال اگر فردی برای بیان حقیقت ادای شهادت کند اما بعدا اثبات شود که اظهاراتی خلاف واقع داشته یا اظهاراتش با قصد فریب دستگاه قضایی و خیانت بوده است، بعد از وارد آمدن اتهام و مطرح شدن آن در کمیته قضایی مجلس نمایندگان باید مورد تایید کمیته مبنی بر اینکه رئیس‌جمهور مورد مظان اتهام است قرار گیرد. سپس پرونده به صحن مجلس نمایندگان ارجاع داده می‌شود اگر در آنجا هم اتهام تایید شود پرونده به مجلس سنا ارجاع داده شده و فرد مظنون در مجلس سنا حاضر می‌شود و بعد از طرح دعوا توسط سناتورها و دفاعیه‌ها رای‌گیری انجام می‌شود. اگر سنا رای به گناهکار بودن مقام داد فرد به
صورت اتوماتیک از مقام خود عزل می‌شود. بنابراین در حال حاضر که هیچ پرونده قضایی علیه ترامپ مطرح نشده و شواهدی که نشان دهد وی قوانین را نقض می‌کند وجود ندارد، نمی‌توان ترامپ را با نیکسون مقایسه کرد اما می‌توان گفت که مخالفین ترامپ دردسرهایی را برای وی به‌وجود خواهند آورد و چه بسا از این مسیر زمینه برای استیضاح ترامپ مهیا شود.
اما باید توجه داشت که در تاریخ سیاسی آمریکا همواره روسای‌جمهور به شکلی با اعتراضات و مخالفت‌ها روبه رو بوده‌اند و نمونه بارز آن باراک اوباما‌ست. زمانی که اوباما روی کار آمد به دلیل طرح‌ها و برنامه‌هایی که داشت جنبش‌های اعتراضی قدرتمندی علیه وی شکل گرفت از جمله می‌توان به جنبش تی‌پارتی اشاره کرد که طی 8 سال ریاست‌جمهوری اوباما موقعیتش را تحکیم بخشید، در کنگره قدرت گرفت و در انتخابات سال 2016 فردی نزدیک به خودشان را به پیروزی رساندند. بنابراین اعتراضات و تظاهرات در آمریکا دارای سابقه است به همین سبب رئیس‌جمهور و تیمش خودشان را برای رویارویی با چنین موقعیت‌هایی آماده می‌کنند. در مورد دونالد ترامپ باتوجه به ویژگی‌ها و شخصیتش باید گفت اگر اعتراضات به همین جا ختم شود دلیلی برای کناره‌گیری وی از قدرت وجود ندارد، اما نمی‌توان به همین صراحت در مورد آینده صحبت کرد. اگر اثبات شود که رئیس‌جمهور توانایی اداره کشور را ندارد و کشور را در بحران قرار داده همانگونه که سابق بر این نیز یک رئیس‌جمهور قبل از استیضاح کناره‌گیری کرد، ممکن است وی نیز پا پس بکشد. البته حالت دیگری هم وجود دارد که رئیس‌جمهوری مانند بیل کلینتون تا
روز رای‌گیری در سنا مقاومت کرد و زیر فشار سنگین محافظه‌کاران کناره‌گیری نکرد و در رای‌گیری نیز با یک رای بیشتر از استیضاح نجات پیدا کرد.
اکنون سوال مهمی که مطرح می‌شود این است که اگر دونالد ترامپ به هر طریقی کنار رود چه کسی جانشین وی خواهد شد. باید گفت که در ایالات‌متحده آمریکا انتقال قدرت از یک رئیس‌جمهور به جانشینش آرام و بدون هیچ تنشی انجام می‌شود. اگر برای رئیس‌جمهور هر اتفاقی بیفتد که مانع از ادامه فعالیت وی گردد که می‌تواند در اثر کشته شدن، مرگ طبیعی، استیضاح یا برکناری او باشد معاون رئیس‌جمهور تا پایان دوره رئیس‌جمهوری که از صحنه کنار رفته، عهده‌دار مسئولیت‌های وی می‌شود و از همان وظایف و اختیارات رئیس‌جمهور برخوردار خواهد بود. آخرین بار که ریچارد نیکسون کناره‌گیری کرد معاون وی جرالد فورد رئیس‌جمهور شد، پیش از آن نیز که جان اف کندی به قتل رسید معاون او جانسون جانشینش گشت. بنابراین اگر هر اتفاقی برای دونالد ترامپ پیش آید مایک پنس معاون وی تا روز 20 ژانویه 2021 عهده‌دار مقام ریاست‌جمهوری خواهد بود. اگر برای این شخص هم اتفاقی رخ دهد نفر سومی که در مقام ریاست‌جمهوری قرار می‌گیرد رئیس مجلس نمایندگان است.
دیدگاه تان را بنویسید