کوچکترین اشتباه ترامپ می‌تواند زمینه را برای برکناری وی آماده کند
روزهای سخت رئیس‌جمهور ساختارشکن
مهدی مطهر نیا
پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری جدید آمریکا، مخالفت‌ها با او نیز آغاز شد. در ابتدا این مخالفت‌ها در حد اعتراضات خیابانی بود اما امروز خبر از امضای طومار برای برکناری و استیضاح ترامپ است. این نکته باید مورد توجه قرار بگیرد که این طومار که حاوی بالغ بر هشتصد و پنجاه هزار امضا از سوی شهروندان متعدد ایالاتمتحده آمریکا‌ست به کنگره آمریکا تحویل داده شده و نمایندگی آنها را شخصی به نام جان بونیفاز به‌عنوان تحویل‌دهنده این طومار به کنگره بر‌عهده دارد. این طومار در وب‌سایت‌های مختلف و در شبکه‌های مجازی گوناگون انتشار پیدا کرده و هم‌اکنون استیضاح ترامپ به‌عنوان یک درخواست عمومی در میان شهروندان ایالاتمتحده آمریکا و در ایالت‌های گوناگون در حال گسترش است؛ چرا که اساسا دونالد ترامپ به‌عنوان یک رئیس‌جمهور قاعده‌شکن و ساختارشکن در آمریکا مطرح است و از نظر رفتارهای سیاسی و کنش‌های اجتماعی خود به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا تحت پرسش‌های زیادی قرار گرفته است. اخیرا ذهن بسیاری از مردم مشغول استیضاح دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری است که در بدو ورود خود به کاخ‌سفید شأن و منزلت ریاست‌جمهوری در آمریکا و به
همین ترتیب انتقادات شدید از دموکراسی آمریکایی را افزایش داده است. موضع‌گیری نانسی پلوسی، رهبر اقلیت مجلس نمایندگان که امکان استیضاح رئیس‌جمهور را براساس این طومار تا حدود زیادی قابل نقض می‌داند و همچنین حمایتی که به هر تقدیر باید بگوییم کنگره به‌غایت جمهوریخواه کنونی ایالات متحده آمریکا براساس گرایش‌های کنونی از ترامپ نشان می‌دهد، امید به موفقیت این تلاش را اندک می‌کند. اما از سوی دیگر اگر فشار افکار عمومی استمرار پیدا کند، امضاها به کل ایالت‌های آمریکا گسترش پیدا کند و سازماندهی مدنی به‌وجود بیاورد، می‌تواند زمینه پرور ایجاد یک فضای منفی علیه دونالد ترامپ باشد. چرا که ساختار قدرت در حزب جمهوریخواه و به‌ویژه در میان ژنرال‌های حزب جمهویخواه که اکنون در کنگره نفوذ بسیار زیادی دارند به همراه دموکرات‌هایی که به‌طور طبیعی ضد دونالد ترامپ هستند و او را غصب‌کننده کرسی ریاست‌جمهوری با شعارهای پوپولیستی و خارج از قواعد پذیرفته شده دموکراسی آمریکایی می‌دانند، مورد توجه قرار گرفته است. از طرف دیگر باید از منظر حقوقی این موضوع را بررسی کرد؛ طبق قانون اساسی، ایالاتمتحده آمریکا به کنگره این حق را می‌دهد که علیه
مقامات رسمی کشور به جرم ارتکاب جرائم بزرگ و خائنانه اقامه دعوا بکند و در صورت محکوم شدن بتواند آنها را از کار برکنار کند. مصداق‌های این جرائم از اهمیت جدی برخوردارند و باید دید آنچه ترامپ انجام می‌دهد می‌تواند مصداقی از این جرائم باشد یا خیر. این جرائم شامل خیانت، دریافت رشوه و ادای شهادت دروغ در ذیل سوگند است. به‌طور مثال بیل کلینتون به‌عنوان شانزدهمین فردی که در کنگره ایالاتمتحده آمریکا استیضاح شد، به این دلیل از سوی قاضی محکوم شد که در دادگاه ادای شهادت دروغ در ارتباط با روابط غیرقانونی با مونیکا لوینسکی داشته است. این امر موجب شد که تا حدود زیادی زمینه‌های استیضاح بیل کلینتون فراهم آید. در واقع استیضاح در ایالاتمتحده آمریکا در کنگره از دو طریق قابل طرح است؛ اول اینکه ممکن است دیوان عالی فدرال ایالاتمتحده علیه یکی از مقامات رسمی کشور اعلام جرم کند و از کنگره بخواهد فرد مذکور را به دلیل ارتکاب عمل مجرمانه استیضاح کند. اما در شیوه دوم کنگره خود راسا و مستقیما وارد عمل می‌شود و علیه مقام دولت فدرال اعلام جرم می‌کند. براساس این دو رویکرد موارد استیضاحی در تاریخ ایالات متحده آمریکا وجود دارد از
ویلیام بلانت که در سال 1799 به اتهام درخواست غیرقانونی استیضاح شد تا آخرین استیضاح که بیل کلینتون بود در سال 1999، شانزده مورد استیضاح گزارش شده که از هر دو طریق انجام شده است. به‌عنوان مثال ریچارد نیکسون یکی از کسانی است که قرار بود استیضاح شود اما به خوبی می‌دانست که اگر وارد مجلس سنا شود استیضاح به ضرر او خواهد بود. قبل از اینکه مجلس سنا او را استیضاح کند خود استعفا داد. در حالی‌که اندرو جانسون در سال 1868 و بیل کلینتون در سال 1999 در جلسه استیضاح در سنا هر کدام با یک رای اضافی تبرئه شدند و در مقام خود باقی ماندند. بنابراین باید گفت آنچه هم‌اکنون در ایالاتمتحده آمریکا در چارچوب طومار انجام شده باید به سمت و سویی برود که موجب شود نمایندگان مردم یا یکی از مقامات رسمی کشور از سوی دیوان عالی فدرال اعلام جرم کند و این اعلام جرم مصداق جرائم مذکور باشد. اگر این مصادیق در ارتباط با ترامپ مطرح باشد و از سوی دیگر دیوان عالی فدرال آمریکا علیه ترامپ اقامه دعوا و اعلام جرم کند، آن زمان می‌تواند زمینه‌های استیضاح ترامپ را فراهم آورد. همچنین کنگره می‌تواند مستقیما وارد عمل شود و کنگره ضد‌‌ترامپ معرفی شود که
برخلاف انتقادها و مخالفت‌های زیادی که در کنگره و بین اعضای جمهوریخواه علیه ترامپ وجود دارد اما این گونه نخواهد شد.
در باب دلایل شکل‌گیری این ائتلاف‌ها علیه ترامپ و دولتش باید گفت که رسوایی مایکل فلین، نوع رفتارهایی که او و ترامپ در ارتباط با مسائل بین‌المللی و داخلی آمریکا دارند از جمله رودررویی او با دیوان عالی فدرال آمریکا بر سر مساله تصویب روادید و دادن مجوز مهاجرت هم‌اکنون در ایالاتمتحده آمریکا مطرح است و اصطکاک میان او و دیوان عالی فدرال آمریکا را افزایش داده است. اکنون ترامپ در یک بافت موقعیتی نامناسب از منظر مشروعیت سیاسی در رفتارها و کنش‌های خود قرار دارد؛ از طرف دیگر رسانه‌های رسمی ایالات متحده آمریکا و حتی بعضی از رسانه‌های راست‌گرا و نومحافظه‌کار آمریکا از نوع رفتارها و عملکرد ترامپ احساس خشنودی نمی‌کنند. بنابراین باید بگوییم که ترامپ از این جهت در یک وضعیت متزلزل قرار دارد و این معنا با شخصیت اکتویزمی ترامپ که طرفداری از اقدام قاطع است در تناقض قرار می‌گیرد و می‌تواند زمینه‌های نوعی رفتار غیر‌قابل پیش‌بینی از سوی ترامپ را افزایش دهد.
با وجود همه مسائل گفته شده آنچه مسلم است با کنار گذاشتن ترامپ از ریاست‌جمهوری، معاون اول او قدرت را به دست می‌گیرد.
باید این نکته را مد‌نظر قرار بدهیم که در ایالات متحده آمریکا باتوجه به آزادی بیان و تحرکاتی که در این زمینه انجام می‌شود، فضای رسانه‌ای تا چند ماه آینده علیه ترامپ ادامه پیدا خواهد کرد. اما به تدریج یک شیب آرام تا انتخابات آینده کنگره آمریکا خواهد گرفت و سپس با شیبی ملایم‌تر به سمت انتخابات ریاست‌جمهوری آینده هدایت خواهد شد. اینکه به این فوریت رئیس‌جمهور ایالاتمتحده آمریکا تحت استیضاح و برکناری قرار گیرد، می‌تواند یک نوع سیاست آرزومندانه در جناح‌های سیاسی مخالف آمریکا تلقی شود. اگرچه تاکید می‌کنم این نکته قابل وصول است و کوچکترین اشتباه ترامپ که امکان وقوع دارد می‌تواند زمینه را برای برکناری او آماده کند و این استعداد در آمریکا به‌ویژه با گسترش این درخواست در افکار عمومی وجود دارد. اما اینکه بگوییم این کار به‌عنوان یک پروژه در دستورکار ساختار قدرت در ایالات متحده آمریکا قرار دارد و به سرعت عملیاتی می‌شود تا حدود زیادی یک سوء‌برداشت از محیط دموکراسی در آمریکا‌ست.
دیدگاه تان را بنویسید