پیروز ایزدی درگفت‌وگو با مثلث
نظام حزبی فرانسه در آستانه فروپاشی است
پیروز ایزدی، کارشناس مسائل فرانسه در گفت‌وگویی با هفته‌نامه مثلث به بررسی نتایج دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه پرداخت و گفت که این انتخابات نشان داده که نظام حزبی سنتی در فرانسه بسیار تضعیف شده و حتی در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. او دلیل اصلی این امر را نیز عدم‌اعتماد مردم به نخبگان دولتی عنوان کرد.
ایزدی درباره چشم‌انداز دور دوم انتخابات و پیروز نهایی نیز گفت که احتمالا تنها 10درصد آرای دیگر کاندیداها به خانم لوپن تعلق میگیرد و بیشتر آرا در سبد ماکرون ریخته خواهد شد.
دکتر ایزدی! دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه با پیروزی کاندیدای مستقل میانه یعنی امانوئل ماکرون و کاندیدای حزب راست افراطی جبهه ملی یعنی خانم مارین لوپن به پایان رسید. نکته جالب توجه این بود که کاندیداهای احزاب سنتی راست و چپ برای نخستین بار به دور دوم رقابتها راه نیافتند. به نظر شما دلیل اصلی چنین تحولی در صحنه سیاسی فرانسه چیست؟
این انتخابات نشان داده که نظام حزبی سنتی در فرانسه بسیار تضعیف شده و حتی در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. دلیل اصلی این امر نیز عدم‌اعتماد مردم به نخبگان دولتی است. زیرا دولتهایی که در چند سال گذشته در فرانسه بر سر کار بودند و از جناحهای راست و چپ میانه بودند هیچ کدام نتوانستند به وعدههای خود به ویژه در زمینه مسائل اجتماعی و اقتصادی عمل کنند. بنابراین مردم مشاهده کردند که هم مساله بیکاری همچنان به قوت خود باقی است و هم قدرت خریدشان افزایش نیافته است. همچنین در وضعیت معیشتی مردم نیز تغییری حاصل نشد. به لحاظ امنیتی نیز فرانسه طی چند سال اخیر با حوادث تروریستی متعددی مواجه شد و از این نظر نیز به هر حال دولت‌ها نتوانستند مشکلات را حل کنند. مساله هویت ملی و مهاجران نیز از دیگر مسائل مطرح شده بود که احزاب راست افراطی چون جبهه ملی از این مسائل به نفع خود بهره‌برداری کرد و موفق شد محبوبیت خود را افزایش دهد.
در خصوص مساله مهاجران، مهاجرستیزی یکی از ارکان اصلی مبارزات انتخاباتی خانم‌لوپن است. او معتقد است که از نظر اقتصادی این مهاجران، فرصتهای شغلی را از خود فرانسویها گرفته‌اند و در درجه بعدی باعث مشکلات امنیتی در این کشور شدهاند. زیرا به زعم او، عدهای از آنها جذب گروههای جهادی و تکفیری چون داعش شدهاند و به سوریه و عراق رفتهاند و برخی از مهاجران نیز دست به جرم و جنایت زدهاند و امنیت داخلی فرانسه را با تهدیداتی روبه‌رو کردهاند.
بسیاری از آرای خانم لوپن به دلیل نارضایتی مردم از فضای ناامنی و تهدیدات تروریستی در فرانسه بود و به گفته بسیاری از کارشناسان، مردم با هدف نشان دادن نارضایتی خود از وضع جامعه در دور نخست به شخصی چون لوپن رای دادند. آیا یک هفته دیگر که دور دوم رقابت ریاست‌جمهوری در فرانسه برگزار میشود باز هم لوپن شانسی برای پیروزی خواهد داشت یا مردم فقط برای نشان دادن نارضایتیشان در دور نخست به او رای دادند؟ به‌طور کلی پیش‌بینی شما از نتایج دور دوم انتخابات چیست؟
معمولا تعدادی از افراد رای اعتراضی میدهند به‌خصوص اگر طرف مقابل یعنی رقیب اصلی نماینده جناح حاکم یا وضع موجود باشد. اما اگر بخواهیم برآورد درستی از نتایج دور دوم انتخابات در فرانسه داشته باشیم باید بدانیم که قسمت عمده پایگاه اجتماعی خانم لوپن نزد همان 21 درصدی بود که در دور نخست به او رای دادند. در این بین در دور دوم ممکن است برخی از افرادی که از جناح راست میانه به فرانسوا فیون رای دادند و مساله امنیت برایشان اهمیت دارد و برخی افرادی که به ملانشون رای دادند و مسائل اقتصادی برایشان در اولویت است، به لوپن رای بدهند. اما پیش‌بینی میشود که این تعداد تنها در حدود 10درصد به آرای خانم لوپن اضافه کنند. بنابراین باقی کسانی که به کاندیداهای راست و چپ میانه رای دادند در دور دوم رای‌شان را به ماکرون خواهند داد. در نتیجه احتمال پیروزی ماکرون بسیار بالاست.
احتمال پیروزی خانم لوپن با اما و اگرهای بسیاری روبه‌رو است و با شروط مختلفی همراه ا ست؛ به‌عنوان مثال مشارکت خیلی پایین بیاید، یا اغلب افرادی که به ملانشون رای دادند در دور دوم شرکت نکنند یا تعدادی از آنها به خانم لوپن رای بدهند. همچنین اگر اکثریت کسانی که به فیون رای دادند به لوپن رای بدهند او شانس پیروزی خواهد داشت که احتمال فراهم شدن این شروط بسیار بعید است.
به نظر شما شخص جوانی چون ماکرون چگونه توانست بیشترین آرا را در دور نخست رقابتهای انتخاباتی فرانسه کسب کند؟
ماکرون سعی کرد تاحدودی خود را از دولت سوسیالیست فرانسوا اولاند دور کند و به‌عنوان یک نامزد مستقل مطرح کند. هرچند عدهای معتقدند چون ماکرون نزدیک به سه سال وزیر اقتصاد دولت اولاند بود، شکستهای اقتصادی اولاند بر مبارزات انتخاباتی ماکرون سایه افکنده است. البته ماکرون خود را به‌عنوان یک چهره جدید که خواهان ایجاد اصلاحات اقتصادی و سیاسی در جامعه فرانسه است و هدفش برون‌رفت از این بحران‌هاست معرفی کرد و توانست تاحدودی اعتماد مردم را به خود جلب کند.
همچنین در فرانسه عدهای از مردم ظهور جبهه ملی را خطری برای دموکراسی میدانند و عقاید این حزب را فاشیستی محسوب می‌کنند بنابراین این عده قطعا پشت ماکرون خواهند ایستاد و به او رای خواهند داد.
برخی معتقدند که ممکن است در فرانسه نیز شاهد شگفتی انتخاباتی همچون آمریکا باشیم و شخصی چون لوپن به الیزه راه‌پیدا کند. به نظر شما انتخابات آمریکا و پیروزی دونالد‌ترامپ چه تاثیری بر فضای انتخاباتی فرانسه داشته و دارد؟
با توجه به عملکرد دونالد ترامپ در ماههای نخست ریاست‌جمهوری‌اش به نظر میرسد که او تاثیر مثبتی بر جامعه فرانسه نداشته است. برای مثال حتی خانم لوپن با حملهای که آمریکا به سوریه انجام داد، ابراز مخالفت کرد. به‌طور کلی سیاستهایی که ترامپ در رابطه با مهاجران، مسائل محیط‌زیستی یا مسائل مربوط به تجارت آزاد در پیش گرفته، خیلی در میان افکار عمومی فرانسه با رویکرد مثبتی مواجه نشده است. به هر حال موج پوپولیستی ایجاد شده اگر قرار بود در فرانسه نیز تاثیرگذار باشد، لوپن باید در دور اول رقابتها آرایی بیش از این کسب میکرد. این در حالی است که آرای لوپن با آرای حزب جبهه ملی در انتخابات پارلمان اروپا و انتخابات محلی و منطقهای که پیش‌تر برگزار شد، برابر بود. در نتیجه پایگاه حزب جبهه ملی تقریبا ثابت باقی مانده و متاثر از پیروزی‌ترامپ یا موج پوپولیسم افزایش نیافته است.
در نهایت کمی هم راجع به مواضع و سیاستهای اعلانی لوپن و ماکرون در خصوص اتحادیه اروپا، مهاجران و همچنین رابطه با ایران بفرمایید؟
این دو کاندیدا در واقع نماینده دو رویکرد کاملا متضاد هستند؛ یک رویکرد ماکرون که به جهانی شدن و مسائل اقتصاد لیبرالی و گلوبالیسم گرایش دارد و دیگری رویکرد لوپن که ناسیونالیستی است و معتقد است منافع ملی فرانسه در آن است که از تشکلهای منطقهای و جهانی تاحدودی فاصله بگیرد. همچنین ماکرون طرفدار جدی اتحادیه اروپاست و معتقد به تعمیق فرآیند همگرایی است در حالی که خانم لوپن اعتقاد دارد که فرانسه باید به تدریج خود را از ساختارهای اتحادیه اروپا خارج کند. در مورد مهاجرین نیز سیاستهای مهاجرستیزی لوپن بارز است و در مقابل، ماکرون معتقد است که باید موجبات جذب مهاجران در جامعه فرانسه فراهم شود. در خصوص سیاست خارجی نیز لوپن معتقد است که باید با همکاری با روسیه و همچنین دولت بشار اسد با داعش و گروههای تروریستی مبارزه کرد در صورتی که به نظر میرسد که ماکرون همان سیاست دولت اولاند را در قبال سوریه دنبال کند که چندان با سیاست خارجی ایران در این زمینه همسو نیست.
دیدگاه تان را بنویسید