تروریسم علیه توریسم

پس از واقعه‌ای که سال گذشته در موزه معروف تونس به نام باردو در پایتخت این کشور اتفاق افتاد، هفته گذشته نیز یک حمله تروریستی علیه هتلی پنج ستاره در این کشور را شاهد بودیم که دومین رویداد تروریستی طی یک سال در این کشور است. حادثه اخیر در هتلی در شهر سوسه پیش آمد که طی آن نزدیک به 30 گردشگر خارجی کشته شدند. این واقعه از چندین بعد قابل بررسی است؛ نخست اینکه چرا تونس هدف این حملات قرار می‌گیرد. در پاسخ باید توجه داشت که تونس واقع در شمال آفریقا مساعد‌ترین کشور برای ورود توریست‌هاست یعنی هم به دلیل برخورداری از امکانات رفاهی و هم داشتن جاذبه‌های گردشگری. بنابراین هر ساله تعداد زیادی توریست به تونس سفر می‌کنند و منبع زیادی از درآمد این کشور از صنعت گردشگری است چرا که تونس منابع نفتی و گازی کمی دارد. در زمان بن علی گفته می‌شد که جمعیت این کشور 12 میلیون نفر است و هرساله 10 میلیون نفر از این کشور دیدن می‌کنند. از جنبه دیگر باید گفت تروریست‌ها و تکفیری‌ها یکی از خواسته‌هایشان برخورد با مسیحیان و کسانی است که به نوعی دنیای غرب را نمایندگی می‌کنند. کمااینکه در لیبی که در همسایگی تونس است سال گذشته قبطی‌ها را به قتل رساندند. بنابراین یکی از اهداف تروریست‌ها برخورد با توریست‌های غربی است و هیچ کشوری مانند تونس توریست ندارد. برای گروه‌هایی که خواستار برخورد با اتباع غربی هستند تونس مناسب‌ترین مکان است. موضوع دیگر به دولت تونس باز‌می‌گردد زیرا دولت این کشور سکولار است و هرگونه حرکت داعشی یا تکفیری به منزله ابراز وجود گروه‌های مخالف در این کشور تلقی می‌شود و نقطه ضعفی برای دولت قائد سبسی، رئیس‌جمهور این کشور است. دولت تونس طی این یک سال خیلی تلاش کرد چنین اتفاقاتی در تونس تکرار نشود زیرا اولا توانمندی‌های امنیتی دولت نزد مخالفان زیر سوال می‌رود و دوم اینکه درآمدها که اغلب به واسطه ورود توریست‌هاست، کاهش پیدا می‌کند. در خصوص چگونگی ورود تروریست‌ها به تونس نیز باید گفت این تروریست‌ها عمدتا از مرز لیبی وارد تونس می‌شوند و به همین خاطر اکنون مرزهای تونس بسته شده است. البته شاید در تونس نیز پایگاه داشته باشند اما عمدتا از مرزهای لیبی وارد این کشور می‌شوند. موضوع دیگری که باید بدان توجه کرد همزمانی سه اقدام داعش در سه کشور مختلف است یعنی حمله تروریستی به کارخانه‌ای در فرانسه، انفجار در مسجد شیعیان در کویت و حمله به هتلی در تونس. همزمانی این سه واقعه را بسیاری معنادار تلقی کرده‌اند و می‌گویند داعش توانمندی‌اش در همسویی و همزمانی حملات را در این مورد به نمایش گذاشته است. دررابطه با پیامدهای این اتفاق در تونس باید گفت در حال حاضر در این کشور رقابت میان احزاب بسیار فشرده است و به‌خصوص در حادثه قبلی شاهد بودیم که دولت به دلیل اینکه نتوانست پاسخ لازم را بدهد به‌شدت تضعیف شد. بنابراین به نظر می‌رسد این حادثه با وجودی‌که نسبت به حادثه قبلی کوچکتر است اما تکرار آن دستاویزی برای احزاب مخالف خواهد بود. در رابطه با بحث جذب توریست نیز تونس با مشکلاتی مواجه خواهد شد. زیرا توریست‌ها معمولا به کشورهایی می‌روند که امنیت داشته باشد. زیرا آسیب‌پذیری صنعت توریسم و گردشگری در برابر ناامنی و ناآرامی ‌یک امر اثبات شده است. در نتیجه دولت تونس در تلاش است برای جلوگیری از تبلیغاتی که ممکن است علیه صنعت توریسم در تونس راه بیفتد، اولا این حادثه را استثنایی و کوچک جلوه دهد و ثانیا آرامشی که بر شهرهای دیگر تونس حاکم است را برجسته کند. در نهایت پس از این حادثه به نظر می‌رسد که دولت‌های غربی و بسیاری از کشورها به این نتیجه رسیده‌اند که تمهیدات جدی برای جلوگیری از تحرکات داعش در سطح بین‌المللی ایجاد کنند. در سال گذشته این کوشش به دولت‌های سوریه و عراق منحصر می‌شد اما امروز باتوجه به تحرکات خطرناک داعش در اروپا و شمال آفریقا که مرکز رفت و آمد اتباع اروپایی است کوشش برای جلوگیری از تحرکات داعش گسترده‌تر شده است و این طور می‌توان متصور شد که مقدمات و بستر لازم برای اتخاذ تدابیر تازه و بازدارنده علیه داعش در حال فراهم شدن است. این عزم نوعی همصدایی با دولت‌های سوریه و عراق است که تحت حملات داعش قرار دارند.