امیر‌‌علی ابوالفتح درگفت‌وگو با مثلث
شانس بقای سوسیال دموکراسی
باتوجه به اخباری که چند روز گذشته در‌خصوص جلو افتادن برنی سندرز از هم‌حزبی خودش یعنی هیلاری کلینتون در رسانه‌های داخلی و خصوصا رسانه‌ها و مطبوعات خارجی منتشر شده ، وضعیت اردوگاه دموکرات‌ها و نامزدهای این حزب در حالت فعلی چگونه است؟
در حالت کنونی باید بگوییم که فعلا جامعه سیاسی آمریکا و احزاب این کشور در مرحله رقابت‌های درون حزبی قرار دارند که از اول ژانویه 2016 میلادی این انتخابات وارد مرحله انتخابات درون‌حزبی میشود. دموکرات‌ها در حدود شش هفت نفر از چهره‌های خود را معرفی کرده‌اند و شاخص‌ترین آنها هیلاری کلینتون است که بیش از دو دهه است در بدنه سیاسی آمریکا در سمت‌هایی مانند بانوی اول آمریکا، سناتور ایالت نیویورک و همچنین وزیر امور خارجه آمریکا ایفای نقش کرده و از حامیان متعصب و بسیار قوی در درون حزب دموکرات برخوردار است. وی در سال 2008 تا آستانه رسیدن به جایگاه نهایی حزب دموکرات پیش رفت و حدود 17 میلیون رای در مقابل باراک اوباما کسب کرد و در نهایت عرصه را به اوباما واگذار و سمت وزارت امور‌‌خارجه را از دولت باراک اوباما به دست آورد.
تا چند هفته پیش به نظر می‌رسید که شانس هیلاری کلینتون به‌عنوان نامزد پیشتاز دموکرات‌ها در انتخابات سال 2016 تضمین شده یا اینکه رقیب جدی در مقابل وی وجود ندارد. در بین چند نامزدی که در این بین نامشان مطرح شده است، بیشترین توجهات به سمت برنی سندرز معطوف شده است. سندرز به‌عنوان یک سوسیال دموکرات مواضع چپگرانه دارد و همیشه خود را به‌عنوان یک سوسیالیست معرفی می‌کند و تحت انتقاد شدید ساختار و نظام سرمایه‌داران آمریکایی است و مورد علاقه و توجه طبقه جوانان و نسل جوان ایالات‌متحده قلمداد میشود.
آمار‌نشان می‌دهد که با گسترش تبلیغات و فعالیت برنی سندرز جایگاه هیلاری کلینتون تا حدودی افول کرده است. اما هنوز مشخص نیست که آیا جو بایدن وارد عرصه رقابت‌ها خواهد شد یا نه. به‌طور سنتی کسی که در نظام سیاسی آمریکا جایگاه معاون رئیس‌جمهور را داشته باشد، از شانس و وضعیت بهتری برای کسب آرا برخوردار است بنابراین گفته میشود که اگر بایدن وارد عرصه انتخابات شود به دلیل اینکه هشت سال معاون اول رئیس‌جمهور بوده و روابط قوی هم با سران حزب دموکرات دارد می‌تواند رقیب جدی برای هیلاری کلینتون شود با اینکه هنوز مشخص نیست وارد انتخابات خواهد شد یا نه.
اوضاع اردوگاه جمهوریخواهان و نامزدهای آنها به چه صورت است؟
در جناح محافظه‌کاران به دلیل تعدد نامزدها که چیزی در حدود 17 نفر می‌باشند، باید گفت که مطابق نظرسنجی‌ها آرا پراکنده شده است اما دونالد ترامپ میلیاردر آمریکایی در صدر این نظرسنجی‌ها قرار دارد و دلیلش هم این است که اظهاراتش کاملا متفاوت با سایر نامزدهای دیگر است. به‌گونه‌ای که صحبت‌هایی را مطرح می‌کند که خیلی از سیاستمداران به دلیل وابستگی به منابع مالی دیگران انجام نمی‌دهند ولی ترامپ به دلیل اینکه ثروتمند است باعث شده تا چنین اظهارنظرهایی را داشته باشد و در همین راستا هم توانسته توجه رای‌دهندگان آمریکا را به سوی خود جلب کند.
پس از دونالد ترامپ افراد دیگری مانند جب‌بوش مطرح می‌شوند. بوش متعلق به یک خاندان بسیار سرشناس و بانفوذ سیاسی است و از جمله افرادی است که در حزب جمهوریخواهان نگاه‌های زیادی به سمت وی معطوف شده است. اما در خصوص این جناح نمی‌توان با اطمینان گفت که چه کسی شانس بالاتری دارد. حتی شاید موقعیت دونالد ترامپ هم با گذشت زمان افول کند. به دلیل اینکه هیچ سمتی در سطوح ملی مانند سناتور، فرماندار یا معاون رئیس‌جمهور نداشته است در صورتی که کسانی شانس بالاتری در انتخابات ایالات‌متحده دارند که در این سه سطح فرماندار، سناتور یا معاون قبلا دارای سمتی بوده باشند.
آیا به غیر از حوادثی مانند بنغازی و استفاده کلینتون از ایمیل‌های شخصی، فکت‌های دیگری در کاهش مقبولیت وی و افزایش آرا‌ی سناتور سندرز وجود دارد؟
قطعا پرونده کشته شدن سفیر ایالات‌متحده آمریکا در بنغازی به همراه استفاده هیلاری کلینتون از ایمیل شخصی خود برای ارسال اسناد یا پیام‌های محرمانه در کاهش مقبولیت وی موثر بوده و این نشان می‌دهد که هیلاری کلینتون علاوه بر اینکه سهل‌انگار و بی‌مسئولیت است، سلسله مراتب ایمنی و امنیتی را برای حراست از اطلاعات محرمانه دولت آمریکا به کار نگرفته است. در بحث بنغازی هم اینگونه بوده و ناتوانی در تامین امنیت جان سفیر و هیات آمریکایی مستقر در لیبی، متوجه بالاترین مقام دستگاه دیپلماسی یعنی خانم کلینتون بود. اما باید گفت که تنها این عوامل نمی‌تواند موجب تضعیف جایگاه کلینتون شود و اگر بخواهیم عوامل موثر دیگری در این موضوع را بررسی کنیم باید در درجه اول یک نگاهی به نام خانوادگی و عنوان هیلاری کلینتون داشته باشیم. چراکه این مولفه ریشه در گذشته دارد. در حافظه تاریخی مردم آمریکا به‌خصوص نسل جوان این کشور، دوران بیل کلینتون یک دوران طلایی محسوب میشود چراکه بیل کلینتون در دوران ریاست‌جمهوری خود، در عرصه سیاست داخلی و سیاست خارجی عملکرد موفقی داشته است تا جایی که بیل کلینتون در بین رای‌دهندگان به دموکرات‌ها مانند یک قهرمان جلوه
می‌کند. اما این موضوع به نظرم نگاهی به گذشته است یعنی مردم آمریکا در‌صدد هستند تا یک کلینتون دیگر را برگزینند که این یک موج موروثی را در جامعه سیاسی و اجتماعی آمریکا به راه‌می‌اندازد و برخی حتی بحث واپسگرایی و برگشت به گذشته را مطرح می‌سازند. به این معنی که مردم آمریکا شانسی برای انتخاب افراد و ایده‌های جدید ندارند و مجبورند که مجددا به یک کلینتون رای دهند و راه گذشته را پی بگیرند و اینکه اگر هیلاری کلینتون خیلی بر اوضاع تسلط داشته باشد و در کارهایش موفق باشد، شاید بتواند یک بیل کلینتون دیگری بشود و عملا آمریکا به 20 سال گذشته بازگشته است که شاید این ماجرا صورت خوشی نداشته باشد. ضمن اینکه مساله زن بودن هیلاری کلینتون هم یکی از مواردی است که در این بین مورد توجه باید قرار گیرد چراکه مردم آمریکا در سال 2008 نشان دادند که بین یک مرد سیاهپوست و زن سفید‌پوست، زن نبودن رئیس‌جمهور را بر سیاه بودن رئیس‌جمهور اولویت‌بندی کردند و ترجیح دادند که یک مرد حتی سیاهپوست به‌عنوان نامزد نهایی حزب دموکرات معرفی شود تا یک زن سفید‌پوست.
در وضعیت فعلی هنوز مشخص نیست که آیا این خط‌کشی در جامعه آمریکا تغییر کرده است یا خیر. ضمن اینکه برخی معتقدند برنی سندرز همان اوبامای سفید‌پوست است. یعنی همان ایده‌ها، جسارت‌ها و همان تغییراتی که در ساختار سیاسی - اجتماعی آمریکا توسط اوباما در سال 2008 مطرح شد و یک جنبش اجتماعی را به علاوه یک امید عمیق پشت‌سر خودش به راه‌انداخت که نهایتا موجب پیروزی خیره‌کننده وی شد، برای سندرز هم متصور دانسته‌اند.
به‌گونه‌ای که باید گفت سیاست‌ها و راه و منش اوباما را در جناح دموکرات‌ها برنی سندرز پیگیری می‌کند و در جناح جمهوریخواهان هم دونالد ترامپ این نقش را به‌عنوان شخصی که به‌دنبال تغییرات اساسی در ساختارها است، ایفا می‌کند و ترامپ به نحوی به‌دنبال این است که قالب‌های سنتی در آمریکا شکسته شود تا گروه‌های نخبه در آمریکا حکومت کنند که این موضوع باعث شده تا از وی به‌عنوان اوبامای جمهوریخواه نام برده شود.
براین مبنا اگر جامعه آمریکا نیاز به تغییر داشته باشد و همچنان بخواهد راه و رسم اوباما را دنبال و پیگیری کند، باید گفت که کسی که مانند کلینتون نام و رسمش با گذشته عجین شده است؛ خیلی نمی‌تواند موفق باشد که همین حالت هم برای جب‌بوش صادق است یعنی اگر بخواهند به یک بوش دیگر رای بدهند به یک نوعی پایبندی بر یک سری اصول خواهد بود و ضمن اینکه مردم آمریکا برعکس اروپایی‌ها به صورت موروثی و تکراری نظام سیاسی خود را تعریف نمی‌کنند و اینکه یک خاندان بخواهد بر کشورشان حکومت کند خیلی بر‌نمی‌تابند و اصولا به‌دنبال چهره‌های جدید هستند.
با توجه به شکست‌هایی که جو بایدن در ادوار گذشته داشته، آیا این چهره دموکرات وارد عرصه انتخابات خواهد شد؟
به‌طور سنتی در پایان هر دوره هشت‌ساله یک ریاست‌جمهور معاونش از شانس بالایی برای تکیه بر صندلی کاخ سفید برخوردار است به‌گونه‌ای که پس از دوران رونالد ریگان هم همین موضوع اتفاق افتاد.بنابراین اگر پس از دوره هشت ساله اوباما معاونش وارد عرصه انتخابات شود امری بعید و تازه به نظر نمی‌آید. باید این نکته را هم در نظر بگیریم که جو بایدن کمی دیر اقدام به ورود خواهد کرد چراکه ماهها قبل فعالیت‌ها شروع شده و افرادی مانند برنی سندرز هم وارد گردونه رقابت‌ها شده‌اند. گرچه جو بایدن به‌عنوان نفر دوم دستگاه اجرایی آمریکا شناخته شده است و ماهها تبلیغ برای اثبات و شناساندن خودش لازم ندارد، اما به هر حال تا الان وارد عرصه نشده است. حتی تعدادی از سران حزب دموکرات نگران هستند که ورود معاون رئیس‌جمهور کنونی آمریکا در انتخاباتی که کلینتون در آن حضور دارد، می‌تواند باعث
دو پاره شدن حزب دموکرات شود و یک جنگ خونین در درون حزب دموکرات به راه بیندازد که باعث شکست هر دو نامزد دموکرات شود.
در سال 2008 گرچه این جنگ داخلی به راه افتاد اما جامعه آمریکا به قدری از عملکرد جورج بوش و جمهوریخواهان عصبانی و ناراحت بود که پیروز آن جنگ داخلی هم شانس بالا آمدن در جدول انتخابات را داشت. اما سال 2016 که هشت‌سال از حکومت دموکرات‌ها می‌گذرد و نارضایتی‌هایی نسبت به عملکرد دولت کنونی آمریکا وجود دارد، اگر در چنین شرایطی یک جنگ داخلی در حزب دموکرات به وقوع بپیوندد و حامیان کلینتون در مقابل طرفداران جو بایدن قرار بگیرند، می‌توانند شانس جمهوریخواهان را بالا ببرند.
این محاسبه شاید باعث شده تا جو بایدن تصمیم جدی برای ورود به عرصه انتخابات نگیرد و شاید هم در انتخابات شرکت نکند به این امید که دموکرات‌ها در پایان هشت سال حضور در کاخ سفید همچنان شانس باقی ماندن در قوه‌مجریه را داشته باشند و این موضوع را شاید بتوان یک دوراندیشی نامید که از طرف حزب دموکرات دنبال شود تا بایدن را از حضور در انتخابات منصرف کند.
یکی از محورهای اصلی در مناظره‌ها و اظهاراتی که در تبلیغات نامزدهای هر دو جناح مطرح میشود، موضوع ایران و پرونده هسته‌ای کشورمان و اتخاذ استراتژی رفتاری با جمهوری اسلامی ایران از سوی رئیس‌جمهور آینده آمریکا‌ست. نظر نامزدهای هر دو جناح در خصوص این مسائل چیست؟
در ابتدا باید بگویم این تحلیل را که جمهوریخواهان ضد ایران و برجام و برنامه هسته‌ای هستند و دموکرات‌ها همگام با ایران هستند را قبول ندارم. آن چیزی که تفاوت ایجاد کرده، قرار داشتن یا قرار نداشتن در موضع اداره ایالات‌متحده آمریکا است. چون در حالت فعلی جمهوریخواهان در جایگاه اپوزیسیون و اجرایی آمریکا هستند، شدیدترین انتقادات خود را بر دموکرات‌هایی که حاکم کاخ سفید هستند وارد می‌کنند و باید دانست که این مخالفت‌ها تنها در بحث هسته‌ای نیست بلکه در محورهایی مانند بیمه‌های درمانی، ازدواج همجنس‌گراها، مهاجرت‌ها، افزایش مالیات‌ها و افزایش حداقل دستمزد کارگران هم این انتقادات صدق می‌کند و تمام برنامه‌های دولت اوباما را زیر سوال می‌برند.
این به این معنا نیست که تمام آنها موضعشان مشخص است بلکه تنها بحث مخالفت با دولت در این بین مطرح است و مساله هسته‌ای هم به همین شکل است و اصلا اعتقادی به این موضوع ندارم که جمهوریخواهان بیشتر از دموکرات‌ها ضد‌ایران هستند. نباید فراموش کنیم که شدیدترین تحریم‌هایی که کشور آمریکا علیه ایران در طول تاریخ وضع و به اجرا گذاشته شده است، توسط دولت‌های دموکرات صورت گرفته و اتفاقا در دولت اوباما بوده است.آن تحریم‌هایی که خانم کلینتون به آنها تحریم‌های هوشمند می‌گفت و اظهار کرده بود که کمر ایران را می‌شکند در زمان دموکرات‌ها و حتی دولت بیل کلینتون بوده است.
اگر این سناریو برعکس بود و جمهوریخواهان بر سر کار بودند، طبیعتا این مخالفت‌ها از ناحیه دموکرات‌ها سر باز می‌کرد. ضمن اینکه قدم‌های اولیه مذاکراتی که در نهایت منجر به تدوین صلح نامه وین شد، در زمان جورج بوش برداشته شد.بنابراین اگر جمهوریخواهان در انتخابات سال 2016 به پیروزی برسند و دموکرات‌ها در موضع اپوزیسیون قرار بگیرند و دولت مستقر هم راهی را برود که دموکرات‌ها آن را هموار کرده‌اند، قطعا دموکرات‌ها انتقاداتی را وارد خواهند ساخت و موضع توجیه مصالحه با ایران را پیش خواهند گرفت و تمامی‌این مطالب به این جهت بازگو شد که خیال نکنیم دموکرات‌ها دوست و هم‌سو با ایران و جمهوریخواهان دشمن ایران خواهند بود چراکه تاریخ 35 ساله جمهوری اسلامی نشان داده که همکاری با دول جمهوریخواه راحت‌تر بوده است.
دیدگاه تان را بنویسید