سورپرایز پوتین ؛ وقتی اوباما کیش و مات می شود

روزنامه نیویورک تایمز در سرمقاله ای به قلم راس دوتات ‍[Ross Douthat] به بررسی عملکرد ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه در سوریه و انگیزه های حمایت نظامی وی ازبشار اسد پرداخت.
این روزنامه آمریکایی در پایگاه اینترنتی خود نوشت: بار دیگر ولادیمیر پوتین در مسیری گام بر می دارد که کاخ سفید آن را پیش بینی نکرده بود. بار دیگر تحلیلگران سیاست خارجی آمریکا نمی توانند به نتیجه برسند که آیا وی از روی عقل عمل می کند یا از روی استیصال.
نویسنده در ادامه این پرسش ها را مطرح کرده است که آیا بمباران های سوریه یک شاهکار ژئوپلیتیکی محسوب می شود؟ آیا پوتین در حال پوشش دادن یک خلاء منطقه ای یا ایجاد یک محور جدید بغداد-تهران-دمشق-مسکو است؟ یا اینکه اقدامات پوتین ناشی از ضعف و تلاشی است برای نجات یک موقعیت رو به زوال؟
به اعتقاد نویسنده ،‌اینکه آیا پوتین در مسیر پیروزی پیش می رود، به تعریفی که از موفقیت ارائه می شود، بستگی دارد. اگر موفقیت به معنی یک روسیه مترقی با تعدادی کشور وابسته، یک بنیاد داخلی مستحکم برای حکومت پوتین و ظهور دوباره روسیه به عنوان رقیبی جذاب برای غرب لیبرال دموکرات باشد، آنگاه موضوع قابل توجهی درمورد عملکرد رهبر روسیه وجود ندارد وحتی برخی اقدامات تاحدودی موفق وی نشان دهنده آن است که قدرت روسیه در مقایسه با دوره جنگ سرد تا چه حد تحلیل رفته است.
اما اگر اقدامات پوتین با دید دیگری مورد بررسی قرار گیرد، یعنی نه از این لحاظ که آیا باعث افزایش نفوذ مسکو شده اند بلکه از این جهت که آیا به تضعیف صلح آمریکایی و نهادهای مهم غرب پس از جنگ سرد مانند ناتو و اتحادیه اروپا منجر شده اند، اوضاع متفاوت خواهد بود.
رهبر روسیه در این زمینه موفقیت بیشتری داشته است. به عنوان مثال الحاق کریمه به روسیه ، مسکو را با انواع مشکلات کوتاه مدت و بلند مدت مواجه کرده است اما نشان دهنده محدودیت قدرت آمریکا و غرب هم بود. این حادثه نتیجه ای کاملا متفاوت با جنگ اول خلیج [فارس] داشت مبنی بر این که مرزهای شناخته شده را می توان با استفاده از نیروی نظامی تغییر داد.
عملکرد پوتین در سوریه هم نتوانست به اسد کمک کند تا کنترل کشور را در دست گیرد اما ثابت کرد که خط مشی آمریکا مبنی بر این که «اسد باید برود» نیز طبلی تو خالی بیش نیست و یک حکومت می تواند به راحتی خطوط قرمز واشنگتن را زیر پا بگذارد.