شیعیان به دنبال برقراری دموکراسی در عربستان هستند
شیخ نمر؛ چالش بزرگ سعودی
چندی پیش خانواده شیخ نمر باقر النمر، رهبر شیعیان عربستان اعلام کردند که دادگاه عالی ریاض و دادگاه تجدیدنظر حکم اعدام وی را تایید کرده‌اند و آن را به وزارت کشور و دفتر پادشاهی فرستاده‌اند تا ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان آن را امضا کند.
نمر النمر از سوی مقامات ریاض به «تلاش برای ایجاد فتنه طائفه‌ای، حمایت از شورش در بحرین، حمل سلاح و اطاعت نکردن از پادشاه» متهم شده است.
تایید حکم اعدام شیخ نمر نوعی بازی سیاسی انتحاری از سوی عربستان سعودی است. در واقع این کشور چه در داخل و چه در خارج از کشور عقلانی عمل نمی‌کند. عربستانی‌ها احساس می‌کنند که جریان بیداری اسلامی از دو طرف یعنی از سمت کشورهای یمن و بحرین به کشورشان نزدیک می‌شود. کسانی که به‌دنبال بیداری اسلامی هستند، توانسته‌اند حتی صدای خود را به رسانه‌های غربی و بین‌المللی برسانند. به‌عنوان مثال، شاهزادگان خاندان سعودی هرگز تصور نمی‌کردند رسانه‌های غربی مانند روزنامه ایندیپندنت، رژیم عربستان را به‌عنوان یک رژیم شیطانی یاد کنند. علتش این هم است که عربستان سعودی یکی از بازمانده‌های حکومت‌های موروثی در جهان است. بر همین اساس هم در داخل و هم در خارج از این کشور، سیاست انتحاری اتخاذ کرده‌اند. در همین راستا لشکرکشی‌هایی به یمن و بحرین داشته‌اند که در هیچ یک از این لشکرکشی‌ها به نتیجه دلخواه خود نرسیده‌اند و بسیاری از این درگیری به‌عنوان مرداب یاد می‌کنند. در عرصه خارجی با بازی در خرید و فروش نفت باعث شدند که با کسری بودجه گسترده‌ای در اقتصاد خود مواجه شوند. کسری بودجه در این کشور به 50 درصد رسیده است و 150 میلیارد دلار کاهش درآمد
داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که برای اولین بار در تاریخ این کشور، 75 میلیارد دلار از ذخیره ارزی خود را وارد چرخه پولی‌شان کردند تا بتوانند مشکلات اقتصادی خود را حل کنند.
اما در مورد شیخ نمر؛ این روحانی مبارز، در فضای داخلی عربستان سعودی شخصیت شناخته‌شده‌ای است که دارای ویژگی‌های عرفانی و مذهبی است. او در فضای اجتماعی عربستان سعودی تلاش کرد که برای حفظ امنیت و آرامش شیعیان وارد عرصه سیاسی نشود و فعالیت‌های سیاسی نکند. اما عربستان سعی می‌کند که شرایط را به‌گونه دیگری نشان دهد. بر همین اساس عربستان بازی انتحاری خود را در مورد او انجام می‌دهد. اگر‌‌چه تا‌کنون سازمان‌های بین‌المللی با استفاده از کانال‌های مذاکراتی خود مانع از ریخته‌شدن خون این روحانی بیگناه شده‌اند اما ظاهرا عربستان در این راه مصمم است. حال اگر عربستان علیه این روحانی شیعه اقدامی انجام دهد، در این صورت موجی از مسلمانان شیعه برای خونخواهی از این کشور وارد یمن خواهند شد و بدون تردید یمن به باتلاقی غیر‌قابل بازگشت برای ریاض تبدیل خواهد شد.
البته نمی‌توان گفت که این اقدام عربستان سعودی در راستای شیعه‌هراسی است زیرا این مساله دغدغه یک دهه پیش این کشور بوده است. در واقع شاهزادگان سعودی از دموکراسی می‌ترسند و اقدامات اخیر آنها در این راستاست. علت اصلی این امر هم این است که طیف اهل سنت در این کشور در خواسته دموکراسی‌خواهی با شیعیان همسو هستند. به همین دلیل عربستانی‌ها میدانی برای ایجاد نزاع میان شیعیان و سنی‌ها فراهم کرده‌اند. همچنین درگیری‌های موجود میان خود شاهزادگان سعودی نگرانی مردم را از نارکارآمدی این حکومت بیش از پیش کرده است.
در این‌باره اکنون این سوال مطرح می‌شود که چرا سازمان‌های بین‌المللی به‌خصوص سازمان ملل متحد درباره تصمیم عربستان سعودی برای اعدام شیخ نمر روحانی شیعه آنچه که لازم است را انجام نمی‌دهند؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که باتوجه به اینکه سازمان‌های بین‌المللی از قدرت‌های جهان تبعیت می‌کنند، طبیعی است که در این‌باره چندان وارد عمل نشوند. در همین راستا کمیته حقوق بشر سازمان ملل سالانه در محکومیت این اقدام عربستان بیانیه‌ای صادر می‌کند و همچنین پارلمان اروپا نیز در اقدامی‌مشابه تصمیم این کشور علیه شیخ نمر را محکوم می‌کند ولی واقعیت امر این است که شورای امنیت سازمان ملل که ابزار اجرایی در قالب فصل هفتم منشور سازمان ملل را داراست، سکوت کرده و اقدامی‌انجام نمی‌دهد. اگر این بحث در مورد کشور دیگری بدون پشتوانه پول و قراردادهای نفتی و اسلحه با کشورهای غربی مطرح بود، به‌طور حتم پرونده‌اش ذیل فصل هفتم قرار می‌گرفت اما ریاض باتوجه به پول و منابع نفتی‌اش توانسته مانع این اقدام شود. عربستان از پول نفت استفاده سیاسی می‌کند و با همین پول نفت به‌عنوان یکی از اعضای هیات‌رئیسه صندوق بین‌المللی پول قرار گرفته است.
اگر بخواهیم بگوییم که عربستان سعودی تلاش می‌کند با مطرح‌کردن مساله شیخ نمر توجه جهانی به‌خصوص آزادی‌خواهان را از درگیری‌های یمن و اقدامات سربازان سعودی در این کشور منحرف کند، باید گفت که حکومت سعودی بسیار منفعل‌تر از آن است که بخواهد این برنامه را داشته باشد. تنها عامل مطرح‌کردن حکم اعدام شیخ نمر، نبود عقلانیت در حوزه سیاسی عربستان سعودی است. در واقع این‌گونه اقدامات معمولا از سوی حکومت‌هایی انجام می‌گیرد که احساس می‌کنند شالوده اصلی قدرتشان به خطر افتاده است؛ به همین دلیل نمی‌توانند عقلانی تصمیم بگیرند و عمل کنند. به نظر می‌رسد مساله شیخ نمر فراتر از منحرف‌کردن افکار عمومی جهان است.
در این راه باید راهکارهای دیپلماتیک از سوی سازمان‌های بین‌المللی و کشورهای نزدیک به این کشور اتخاذ شود تا بتوان کاری در راستای لغو حکم غیرعادلانه اعدام و آزادی این روحانی شیعه انجام داد.
البته نباید این نکته را هم از نظر دور داشت که اگر عربستان سعودی علیه شیخ نمر کاری انجام دهد و در‌صدد اعدام این روحانی باشد، باز هم شیخ نمر به وظیفه خود عمل کرده است. او کسی است که مسیر نجف تا خانه خدا را با حداقل توشه پولی و معیشتی طی کرده است. به خاطر اینکه وی این باور را داشته که موظف است به سمت خانه خدا برود و از شیعیان مظلوم حمایت کند. کمتر کسی مانند او مورد خشم نظام دیکتاتوری عربستان سعودی قرار گرفته اما همواره وی اعلام کرده که مورد عنایت خدا قرار گرفته است. وی بیشترین موج آگاهی و بیداری را در میان شیعیان عربستان ایجاد کرده است؛ شیعیانی که ان‌شاءالله روند دموکراسی‌خواهی را در عربستان با شتاب و سرعت بیشتری طی خواهند کرد.
دیدگاه تان را بنویسید