نابرابری؛ عامل اصلی تروریسم

نابرابری عامل اصلی تروریسم خاورمیانه از جمله حملات اخیر داعش در پاریس است و کشورهای غربی باید بیش از هر چیز خود را بابت این نابرابری سرزنش کنند.
نظام سیاسی و اجتماعی خاورمیانه، به علت انباشت ثروت نفتی در کشورهای معدود و نسبتا کم‌جمعیت، بسیار شکننده شده است. اگر به منطقه بین مصر و ایران که شامل سوریه نیز می‌شود نگاهی بیندازید، حکومت‌هایی پادشاهی و نفتی را می‌یابید که بین ۶۰ تا ۷۰ درصد ثروت تحت کنترل آنها است در حالی که تنها کمی بیش از ۱۰ درصد از ۳۰۰ میلیون نفر جمعیت این منطقه را در خود دارند. (پیکتی مشخص نمی‌کند که درباره کدام کشورها صحبت می‌کند اما بر مبنای مطالعه‌ای درباره نابرابری در خاورمیانه که وی سال گذشته در آن همکاری داشته است، به نظر می‌رسد منظور او کشورهای قطر، امارات متحده عربی، کویت، عربستان سعودی، بحرین و عمان است. این کشورها ۱۶ درصد از جمعیت منطقه و ۶۰ درصد از تولید ناخالص داخلی منطقه را در سال ۲۰۱۲ در اختیار داشتند.)
تمرکز چنین ثروتی در کشورهای کم‌جمعیت، این منطقه را به «نابرابرترین منطقه جهان» بدل کرده است.
در این پادشاهی‌ها بخش کوچکی از مردم، عمده ثروت جامعه را تحت کنترل خود دارند در حالی که بخش زیادی از مردم از جمله زنان و پناهندگان در شرایط «نیمه برده‌داری» به سر می‌برند. این شرایط اقتصادی در کنار تلفات ناشی از مجموعه جنگ‌هایی که توسط قدرت‌های غربی در منطقه به راه افتاد، توجیهی برای جهادگرایان به‌وجود آورده است.
نتیجه جنگ اول خیلج‌فارس «بازگشت نفت به امیران» توسط نیروهای ائتلاف بود. روشن است که ترکیب محرومیت اقتصادی و هراس ناشی از جنگ‌هایی که تنها به سودِ تعداد کمی از ساکنین منطقه بوده است، تبدیل به چیزی شده که او آن را «بشکه باروتِ» تروریسم منطقه می‌نامد. این حکومت‌ها از لحاظ نظامی و سیاسی توسط قدرت‌های غربی، که دلخوش به یافتن منابع مالی برای باشگاه‌های فوتبال یا فروش اسلحه هستند، حمایت می‌شوند. بنابراین عجیب نیست که جوانان خاورمیانه روی خوشی به آموزه‌های ما از عدالت اجتماعی و دموکراسی نشان نمی‌دهند. رویکرد اقتصادی بهترین راه برای مبارزه با تروریسمی‌است که ریشه در نابرابری دارد.
کشورهای غربی برای به‌دست آوردن اعتبار میان افرادی که سهمی ‌از ثروت منطقه به‌دست نیاورده‌اند، باید نشان دهند که بیش از منافع مالی خود و رابطه با خاندان‌های حاکم، نگران توسعه اجتماعی منطقه هستند. بهترین راه برای رسیدن به این هدف را تضمین استفاده از درآمدهای نفتی در «توسعه منطقه‌ای» است که افزایش آموزش جزئی از آن است.
در فرانسه تبعیض در استخدام مهاجران و نرخ بیکاری بالا میان این گروه از مردم را تقبیح می‌کند. اروپا باید از ریاضت‌های اقتصادی دست بکشد و همگرایی اجتماعی و اشتغال‌زایی را بار دیگر تقویت کند. باید یادآور شد که اروپا پیش از بحران مالی سالانه به‌طور خالص پذیرای یک میلیون مهاجر بوده است.
درمورد آمریکا مهم‌ترین پرسش این است؛ خاورمیانه نسبت به سایر نقاط جهان چقدر نابرابرتر است؟ مشکلی که ریشه آن در کیفیت پایین آمارهای اقتصادی منطقه است. سال گذشته پیکتی و همکارش در مقاله‌ای نتیجه گرفته بودند که نابرابری در این منطقه بالا است.