فرانس پرس/ دولت سوریه با مشکل از دست دادن منابع درآمدی خود روبرو است

با توجه به اینکه بخش عمده منابع طبیعی و معدنی سوریه تحت کنترل شورشیان درآمده و درآمدهای دولتی سوریه کاهش یافته است، رژیم سوریه برای بقای خود به منابع ناپایدار کسب درآمد تکیه کرده است. چهار سال درگیری پیاپی موجب خالی شدن خزانه دولت شده است. هم اکنون تنها منبع درآمد دولت سوریه، اخذ عوارض گمرکی رو به کاهش و مالیات بر درآمد است. در این میان ایران، حامی سوریه نیز برای دولت سوریه اعتباراتی اختصاص می دهد. با پیدایش گروه دولت اسلامی عراق و شام(داعش)، رژیم سوریه کنترل خود را بر بخش های از منابع مهم خود از دست داده است که از جمله می توان به دو معدن فسفات اشاره کرد که دولت سوریه را از بخش زیادی از درآمدهای خود محروم کرد.

به گفته فعالان داخلی و گروه دیده بان حقوق بشر سوریه، داعش هفته پیش مناطق شرقیه و خنیفس واقع در 50 کیلومتری جنوب غربی شهر باستانی تدمر در مرکز این کشور را تحت کنترل درآوردند. هر دو منطقه تحت کنترل دولت بودند و بخش عمده باقی مانده صادرات برای رژیم سوریه را به خود اختصاص داده بودند. یکی از مقامات وزارت نفت سوریه گفت در منطقه شرقیه سالانه دست کم سه میلیون تن فسفات، و در منطقه خنیفس سالانه 850 هزار تن فسفات تولید می شد. پیش از شروع جنگ داخلی در سوریه، این کشور پنجمین صادرکننده بزرگ فسفات در جهان بود و این محصول را به طور عمده به لبنان، رومانی و یونان صادر می کرد. بنا بر اعلام وزارت نفت سوریه، این کشور در سه ماهه نخست سال 2015 در مجموع 408 هزار تن فسفات در بازار داخلی و بازارهای خارجی به فروش رساند. از فروش این محصول در مجموع 39 میلیون دلار عاید دولت شد که تنها چهار میلیون دلار آن از محل صادرات به دست آمد.

کاهش درآمدهای نفتی

میزان صادرات فسفات در سوریه امسال در مقایسه با سه ماهه نخست سال 2011 به میزان بیش از نصف کاهش یافته است. در آن سال سوریه 988 هزار تن فسفات صادر کرد که 63 میلیون دلار عاید دولت کرد. اما با از دست رفتن مناطق شرقیه و خنیفس، نمی توان چشم انداز روشنی در خصوص درآمدهای دولتی ترسیم کرد، چرا که دولت پیش بینی کرده بود در سال 2015 دست کم 160 میلیون دلار از محل فروش فسفاتی که در این مناطق استخراج می شود، به دست آورد.
جهاد یازقی، سردبیر هفته نامه اقتصادی «سیریا ریپورت» Syria Report گفت: « دولت با از دست دادن منابع خود متحمل زیان شدید شده است. در وضعیت موجود، بازپس گیری هر منطقه ای اهمیت دارد.»
منابع نفتی سوریه نیز وضع بهتری ندارد. رژیم سوریه به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است. این کشور سال 2011 سه میلیارد و 800 میلیون دلار از محل درآمدهای نفتی کسب کرد که حدود یک چهارم کل درآمدهای دولت به شمار می رود. اما سال 2011 که اتحادیه اروپا به علت اقدامات دولت سوریه علیه اعتراضات ضددولتی تحریم نفتی علیه این کشور اعمال کرد، درآمدهای نفتی سوریه به شدت کاهش یافت. رژیم سوریه از آن زمان تاکنون کنترل بر تعدادی از میادین نفتی را نیز از دست داده و این میادین نفتی به دست داعش افتاده است. داعش سال 2013 کنترل همه میادین نفتی استان نفت خیز دیرالزور واقع در شرق سوریه را به دست گرفت. این گروه وجوه حاصل از فروش نفت این منطقه را به تامین مالی فعالیت های خود اختصاص داده است.
میزان تولید نفت در مناطق تحت کنترل داعش در سوریه سپتامبر 2014 بیش از میزان تولید نفت در مناطق تحت کنترل دولت بود. بنا بر اعلام وزارت نفت سوریه، داعش سپتامبر 2014، روزانه 80 هزار بشکه نفت تولید کرد و دولت تنها 17 هزار بشکه نفت در روز. همچنین تولید نفت توسط دولت سوریه از 380 هزار بشکه در روز پیش از آغاز جنگ داخلی در این کشور به نه هزار و 329 بشکه در روز کاهش یافته است. بنا بر اعلام هفته نامه «سیریا ریپورت»، داعش هفته پیش یک میدان نفتی دیگر را تصرف کرد که روزانه دو هزار و 500 بشکه نفت در آن تولید می شود.