باهنر رقیب روحانی می‌شود؟
تاکتیک پیچیده سنتی‌ها
اکنون که در نیمه تابستان به سر می‌بریم بازار سیاست در ایران هم داغ شده است به همان گرمای مرداد ماه تهران!
گروه سیاست هفته نامه مثلث : اکنون که در نیمه تابستان به سر می‌بریم بازار سیاست در ایران هم داغ شده است به همان گرمای مرداد ماه تهران! حالا پای نام‌ها به میان آمده و گمانه‌زنی‌ها دیگر حول چند نام خاص و قدیمی نمی‌چرخد. کار حتی به آنجا رسیده که یک عضو ارشد کارگزاران، حزب نزدیک به هاشمی‌رفسنجانی از احتمال نامزدی محمدرضا باهنر سخن به میان آورده است. هر‌چند خود محمدرضا باهنر این گمانه را تکذیب کرده اما معمولا در ایران اینگونه تکذیب‌ها آن هم در مورد انتخابات چندان نمی‌تواند سند قابل اتکایی برای جلوگیری از گمانه‌پردازی و نیاوردن احتمالات در بررسی معادلات باشد.
پیش‌بینی آقای عطریانفر
محمد عطریانفر که عضو ارشد حزب کارگزاران سازندگی است هفته گذشته در یک مصاحبه گفته بود: «رقیب روحانی در انتخابات ۹۶ باهنر است. تنها گزینه پیش روی اصولگرایان که تاکنون شانس خود را در انتخابات ریاست‌جمهوری نیازموده محمدرضا باهنر است. این در حالی است که باهنر از هوش سیاسی، رفتار حزبی، اعتماد به نفس لازم و مشی اعتدالی مناسبی برخودار است و سابقه طولانی او در کار حزبی و همچنین در مجلس شورای اسلامی به او جرات حضور می‌دهد.» محمد عطریانفر البته تنها کسی نیست که می‌گوید احتمال نامزدی باهنر وجود دارد. سال گذشته محسن کوهکن گفته بود ممکن است باهنر خود را برای ریاست‌جمهوری آماده کند.
«احمد شیرزاد» فعال سیاسی اصلاح‌طلب هم پیشتر گفته بود: «اصولگرایان اگر قصد رقابت با روحانی را داشته باشند حول محور محمدرضا باهنر اجماع خواهند کرد. زیرا او تا امروز کاندیدای ریاست‌جمهوری نبوده و شکستی در کارنامه خود ندارد. همچنین مهندس باهنر از مشکلات کشور به خوبی آگاه است و تجربه اجرایی بالایی دارد.» شیرزاد در این باره توضیح داد: «اگر باهنرکاندیدا شود انتخابات دو‌قطبی خواهد شد. البته باهنر یک اصولگرای جدی است اما به هیچ‌وجه تندرو نیست و قدرت مدیریت قوی دارد.» وی در مقام قیاس باهنر با احمدی‌نژاد گفت: «رئیس‌جمهور شدن باهنر به معنی بحران در معنای دولت‌های نهم و دهم نیست. اگر چنین انتفاقی بیفتد و باهنر قبول کند که در مقابل روحانی کاندیدا شود فضای انتخابات مانند ۷۶ خواهد شد؛ دو جناح با تمام قوا رقابت خواهند کرد. در هر صورت شانس روحانی بالاست. زیرا برنامه‌های روحانی دارای بدنه اجتماعی است و باهنر و هر اصولگرای دیگری فاقد این مولفه است.» در همین خصوص، محمدنبی حبیبی، دبیرکل حزب موتلفه‌اسلامی، بااشاره به اینکه هنوز در ابتدای کار انتخابات ریاست‌جمهوری هستیم اظهار کرد: «با وجود برگزاری جلسات، هنوز درباره موضوعی تصمیم
گرفته نشده است.» وی افزود: «هنوز فرصت کافی درباره انتخابات وجود دارد. درحال حاضر اصولگرایان کم و بیش مشغول بحث و تبادل نظر درباره انتخابات هستند اما هنوز به هیچ جمع‌بندی راجع به افراد نرسیده‌اند.»
تکذیب آقای «لابی‌من»
این اظهارات محمد عطریانفر با واکنش‌های زیادی در فضای سیاسی و رسانه‌ای مواجه شد و از این خبر تحلیل‌های مختلفی هم به میان آمد. محمدرضا باهنر اما بلافاصله مصاحبه کرد و گفت: «بنده به‌هیچ‌وجه قصد کاندیداتوری در انتخابات پیش‌رو را ندارم.»
رئیس جبهه پیروان خط‌امام و رهبری البته فقط به همین تکذیب هم بسنده نکرد و در ادامه بابیان اینکه درصورتی‌که دولت روحانی چندین اقدام اساسی انجام ندهد، در دور دوم رای‌گیری دچار مشکل خواهد شد، گفت: «اگر روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده به دور دوم برسد؛ مردم هر فردی را که در مقابل او قرار بگیرد، انتخاب خواهند کرد.»
یک شخصیت متفاوت
سال‌های زیادی است که دفتر این مهندس سیاستمدار در خیابان خردمند شمالی قرار دارد. این دفتر یک تابلوی کوچک روی دیوارش در خیابان نصب شده که روی آن نوشته شده «جام»؛ اختصاری است از جامعه اسلامی مهندسین. یعنی همان تشکلی که او سال‌هاست دبیرکلی‌اش را بر‌عهده دارد. با همه این حرف‌ها باید بگوییم که محمدرضا باهنر یک شخصیت کاملا صریح و رک است. او بدون رودربایستی حرف‌هایش را می‌زند و کمتر پیش می‌آید که سوالی را بی‌پاسخ بگذارد. نمی‌توان مطلق گفت که او طرفدار فلان فرد یا فلان جریان سیاسی است و آنگاه بر‌اساس همین قرابت سیاسی تحلیل کرد که او در مواقع مختلف چه تصمیمی خواهد گرفت یا چه موضعی اتخاذ خواهد کرد.
او در لحظه تصمیم می‌گیرد و ممکن است حتی آن تصمیم خلاف‌نظر جریان سیاسی نزدیک به خودش هم باشد. چنین است که در مجلس نهم بارها دیده شدخ که او تصمیمش خلاف‌نظر فراکسیون رهروان و علی لاریجانی بوده و بارها هم خلاف‌نظر فراکسیون اصولگرایان و غلامعلی حدادعادل تصمیم گرفته است. خودش اما در مورد نسبت سیاسی‌اش با این دو فراکسیون به هفته‌نامه مثلث چنین گفته بود: «در مجلس خاستگاه من فراکسیون رهروان است. در این سه سالی که برای نایب‌رئیسی مجلس کاندیدا شدم و رای هم گرفتم می‌توانم بگویم عموما اعضای فراکسیون اصولگرایان به من رای ندادند. من در مجلس دارم با فراکسیون رهروان کار می‌کنم، شاید یک‌سری نقدهای داخلی هم به هم داشته باشیم یا ممکن است چندنفر از اعضای فراکسیون اصولگرایان هم من را قبول داشته باشند و به من رای دهند اما در مجلس خاستگاه من فراکسیون رهروان ولایت است.» اما محمدرضا باهنر را در شمارش آرا هرگز یک رای نشمرده‌اند.
به این معنا که هر وقت خواسته‌اند معادلات مجلس را پیش‌بینی و تحلیل کنند این فاکتور را هم منظور کرده‌اند که نظر محمدرضا باهنر چیست؟ چه اینکه او همیشه یک طیف از نمایندگان را داشته و البته چنین است که او را سلطان لابی پارلمان هم نامیده‌اند و بسیار در مورد توانایی‌های او در این مورد سخن گفته‌اند.
او روزهای مهمی را در پارلمان گذرانده ؛از ایامی که ذیل ریاست علی‌اکبر ناطق‌نوری در مجلس پنجم به‌نوعی هدایتگر اصولگرایان به شمار می‌آمد و در هنگامه تشکیل دولت سید‌محمد خاتمی روزهای داغی را در مجلس سپری کرد تا دورانی که در مجالس بعدی با پدیده محمود احمدی‌نژاد مواجه شد.
حالا اگرچه خودش می‌گوید تاثیری آن‌چنانی بر دولت احمدی‌نژاد نداشته و حتی از انتخاب محمد‌مهدی زاهدی تا 48 ساعت در بهت و حیرت بوده اما همه کسانی که تحولات دولت و مجلس را در دوران صدارت احمدی‌نژاد رصد کرده‌اند از مواجه‌های پی در پی و البته مستقیم و غیر‌مستقیم خاطراتی به یاد دارند. شاید چنین بود که در یک مورد احمدی‌نژاد پاسخ به انتقادهای او را رسانه‌ای کرد و گفت: «شنیده‌ام برخی از نمایندگان البته دو نفر گفته‌اند چهار نفر یا پنج نفر از وزرای پیشنهادی حتما رای نمی‌آورند، نمی‌دانم این موضوع را از کجا می‌گویند چرا که الان مجلس تعطیل است و رای هم
مخفی است.
آیا آن فرد تصمیم گرفته است کاری کند که پنج نفر از وزرا رای نیاورند که این خیلی بد است و به نظرم از تعامل سازنده به دور است و روش درستی برای پیگیری امور کشور نیست.» باهنر البته نسبت چندان نزدیکی هم با دولت حسن روحانی نداشته است. او اگرچه در مواقعی همچون برجام و رای اعتماد به برخی وزیران به حمایت پرداخته اما برآیند اقدامات و مواضعش آن‌چنان نبوده که بگوییم او به اندازه علی لاریجانی حامی دولت یازدهم بوده است.
کارگردانم نه بازیگر!
محمدرضا باهنر همیشه تلاش کرده کارهایش را در لابی پیش ببرد. او بسیار آرام است و چندان وارد جنجال‌های آن‌چنانی نمی‌شود. مرد پشت‌پرده سیاسی ایران اعتقاد دارد که نباید در زمین دیگران بازی کند. او در مصاحبه‌ای که با سالنامه مثلث داشت گفته بود: «برخی رسانه‌های اصلاح‌طلب و حتی برخی دوستان تند ما هم برای من خواب می‌بینند. ما که با مدیریت آنها نباید زندگی کنیم. یکی می‌گفت اگر شما بین دوراهی قرار بگیرید که یک طرف دکتر لاریجانی و یک طرف پایداری باشد کدام را انتخاب می‌کنید؟ من گفتم طوری مدیریت می‌کنم که بین این دوراهی قرار نگیرم. من که بازیگر نیستم که یک نفر کارگردانی‌ام بکند، ما باید طوری کارگردانی کنیم که در این دوراهی قرار نگیریم.»
فعالیت‌های سیاسی
به‌طور خلاصه و فهرست‌وار می‌توان فعالیت‌های باهنر را اینگونه لیست کرد: «عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی، عضو شورای مرکزی جامعه اسلامی مهندسین، نایب‌رئیس جبهه پیروان خط‌امام و رهبری، دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین، رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس هفتم، نایب‌رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس هشتم، عضو شورای مرکزی جبهه متحد اصولگرایان، مسئول تشکیلات استان تهران حزب جمهوری اسلامی با حکم
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، عضو موسس شورای هماهنگی نیروهای انقلاب، عضویت در کمیسیون‌های عمران، اقتصاد و اجتماعی طی ادوار مختلف نمایندگی، نایب‌رئیس وعضو کمیسیون بودجه در کمیسیون بودجه‌های سالانه، عضویت همزمان در دو کمیسیون زیربنایی و سیاسی و امنیتی مجمع تشخیص مصلحت نظام، عضو کمیسیون تدوین سند چشم‌انداز بیست‌ساله در مجمع تشخیص، از مجلس چهارم به بعد عضو ارشد فراکسیون اصولگرایان مجلس، فعالیت مستمر سیاسی طی سال‌های متمادی از عضویت در حزب جمهوری تا تشکل‌های همسو با روحانیت، شرکت در اجلاس‌های مختلف بین‌المللی به‌عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران به‌ویژه اجلاس
بین‌المجالس.»
همچنین سمت‌ها و سوابق مدیریتی او شامل موارد زیر می‌شود: نمایندگی هفت دوره مجلس در دوره‌های دوم و هفتم از کرمان و ادوار سوم، چهارم، پنجم، هشتم و نهم از تهران، عضو هیات‌رئیسه در دوره چهارم و پنجم، نایب‌رئیس مجلس در دوره هفتم، هشتم و نهم، عضویت در کمیسیون‌های عمران، اقتصاد، اجتماعی و کمیسیون تلفیق، نایب‌رئیس و عضویت در کمیسیون بودجه، عضو ارشد فراکسیون اصولگرایان مجلس از دوره چهارم، معاون استاندار کرمان، رئیس کمیسیون تلفیق برنامه پنجم و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام برای دو دوره.
تاکتیک باهنر
واقعیت این است که عدم ثبت‌نام او در انتخابات مجلس دهم، بسیاری را به شوک فرو برد. مردی که در مقاطع بسیار زیاد و مهمی حضور داشت، در اقدامی متفاوت از ثبت‌نام خودداری کرد، درحالی که هیچ اطلاع‌رسانی در این‌باره صورت نگرفته بود. خودش نیز توضیح داد که تعمدا این موضوع را به صورت محرمانه نگاه داشته است. اما همین مساله باعث شد تا گمانه‌زنی‌های بسیاری درباره علت عدم حضور وی در پارلمان صورت بگیرد. مهمترین این گمانه‌ها به این مساله باز می‌گشت که باهنر به این نتیجه رسیده است که در این انتخابات رای نمی‌آورد. خودش این نظر را قبول نداشته و می‌گوید که از باخت هیچ واهمه‌ای نداشته است: «بنده از چند ماه پیش با خود یک جمع‌بندی داشتم که در این دوره از انتخابات شرکت نکنم. برای اینکه به یک نتیجه مطلوب برسم سعی کردم به‌صورت محرمانه و در پوشش تصمیم‌گیری کنم.
بنده می‌دانستم اگر عده‌ای متوجه این تصمیم شوند مرا در رودربایستی قرار می‌دهند، به همین منظور اعلام نکردم. البته برخی با خود فکر کردند که چون رای نمی‌آورم ثبت‌نام نکردم اما باید به آن برخی‌ها بگویم که بنده در مجلس ششم احساس می‌کردم که اگر کاندیدا شوم رای نمی‌آورم اما هرگز صحنه را ترک نکردم. بنده به‌طور قطع اطمینان دارم که اصولگرایان در این دوره پیروز خواهند شد، البته اصلاح‌طلبان نیز اقلیت قدرتمندی را در این دوره تشکیل داده‌اند.»
باهنر معتقد است که همین مقدار حضورش در سیاست کفایت می‌کند و فعالیتش را در بعد دیگری ساماندهی خواهد کرد: «بنده احساس می‌کنم حضور 28ساله‌ام در مجلس کافی است و هم‌اکنون هم خیالم راحت است که اصولگرایان برنده رقابت هستند و هم معتقدم که خیلی‌ها بهتر از بنده هستند و می‌توانند نایب‌رئیسی مجلس را به‌عهده بگیرند، بنابراین توهم ندارم که بگویم جایگزینی برای بنده نیست. ان‌شاءالله از این به بعد در ساماندهی فعالیت اصولگرایی قدم برمی‌دارم و امیدوارم بتوانم نقش مطلوب و شایسته‌ای
ایفا کنم.»
از همین زاویه برخی معتقدند که او سطح فعالیتش را بالاتر می‌برد و باتوجه به تجربیاتش در ارتباط میان گروه‌های اصولگرایی و لابی میان چهره‌های شاخص این جریان، در جایگاهی بالاتر خواهد نشست. برخی هم از قصد باهنر به رقابت با روحانی سخن می‌گویند. این وسط یک چهره نزدیک به محمدرضا باهنر یعنی محسن کوهکن گفته ممکن است باهنر خود را برای ریاست‌جمهوری آماده کند؛ گمانه‌ای که چندان نمی‌تواند دور از واقعیت باشد.
برخی بر این باورند که حضور محمدرضا باهنر در انتخابات تاکتیک راست سنتی است برای عدم اجماع اصولگرایان در انتخابات و شکستن رای آنها تا حسن روحانی با خیالی آسوده بتواند دور دوم ریاست‌جمهوری را آغاز کند. گمانه‌ای که بیش از سایر گزینه‌ها مد‌نظر است. حالا سوال مهم این روزهای ما این است: «آیا آن اصولگرا که با روحانی رقابت خواهد کرد محمدرضا
باهنر است؟»
دیدگاه تان را بنویسید