چرا آمریکا به ارتش سوریه حمله کرده است ؟
بن‌بست شامات
پس از حمله اخیر آمریکا به مواضع ارتش سوریه این گمانه به‌شدت تقویت شده است که آمریکا به‌دنبال مهار داعش است نه نابودی آن. عملیات ارتش آمریکا، با هدف ترساندن نظام سوریه و نشانگر به شکست کشاندن آتش‌بس است. عدم اعتماد واشنگتن به مسکو و نگرانی از مشارکت اطلاعاتی اخیر، موجب شد واشنگتن توافق را نقض کند، زیرا احساس کرد مسکو در پی کسب شیوه‌های مقابله با دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی آمریکایی است.
شامگاه ۱۷ سپتامبر، حملات هوایی آمریکا به مواضع ارتش سوریه در اطراف فرودگاه دیرالزور و کوه الثرده آغاز شد و سپس اعلام شد که داعش بر کوه الثرده مسلط شده است. حمله مذکور بیش از 50 دقیقه ادامه داشت و 7 دقیقه بعد نیز نیروهای داعش جهت تصرف مناطق بمباران شده راهی محل گردیدند و همزمان، نیروهای ارتش صهیونیستی نیز به بخشی از جولان حمله کردند. اما آمریکایی‌ها بازهم در جریان حمله به مواضع ارتش سوریه، سناریوی تکراری را دنبال کردند و این حملات را اشتباهی خواندند.
مسلما هیچ کارشناس نظامی در جهان، تصادفی و یا غیرعمدی بودن حمله مذکور را تایید نمی‌کند.
برای ارتش آمریکا که از امکانات دقیق وعظیمی‌برخوردار است، این توجیه مناسبی نیست. اما گویا اشتباهات متوالی ارتش آمریکا، هدفمند است. از جمله اشتباهات آگاهانه آمریکا، پرتاب کمک‌های هوایی به داعش در عراق و سوریه است. چندی قبل وزارت دفاع آمریکا از افتادن برخی سلاح‌هایی که قرار بود در آن زمان در اختیار کردهای مورد حمایت آمریکا قرار گیرد در دست داعش به شکل اشتباهی خبر داد. جالب‌تر آنکه معمولا نیروی هوایی آمریکا زمانی وارد عمل می‌شود که داعش و تروریست‌ها در حال شکست هستند یا در موضع ضعف قرار دارند.
آمریکا سعی دارد در سایه این توافق شرایط میدانی را به نفع گروه‌های متحد خود تغییر دهد و سعی بر تفسیر توافق آن گونه که خود می‌خواهد، دارد. از طرف دیگر در این توافق ضمانت طرفین وجود دارد. یعنی روسیه ضمانت طرف سوری و ایرانی و آمریکا ضمانت گروه‌های به ظاهر معتدل تحت حمایت خود را کرده است. در حالی که در میان گروه‌هایی که در حال حاضر مورد حمایت آمریکا است، 21 گروه اعلام کرده‌اند همچنان هم‌پیمان جبهه النصره هستند. بنابراین آمریکا به وظایف خود درباره قطع حمایت از این گروه‌ها عمل نکرده است. این موارد نشان می‌دهد آمریکا از توافق به‌عنوان یک ابزار خاص و سوءاستفاده از آن برای حمله به ارتش سوریه و تغییر وضع موجود به نفع هم پیمانانش بهره می‌برد.
ماریا زاخاروا، سخنگوی وزارت‌خارجه روسیه کاخ سفید را حامی‌داعش دانست. مقامات روسیه با نارضایتی درباره عملکرد آمریکایی‌ها پس از آتش‌بس اظهار داشتند: آمریکایی‌ها مایل به افشای مفاد توافق میان مسکو و واشنگتن نیستند. زیرا اگر مفاد توافق برملا شود طرف‌های پایبند و غیرپایبند به آتش‌بس مشخص خواهد شد و این موضوعی است که آمریکایی‌ها نمی‌خواهند.
در واقع علت درخواست روسیه برای انتشار علنی توافق و در مقابل مخالفت آمریکا با انتشار این موافقتنامه، ارتباطات آمریکا با گروه‌های تروریستی و شورشی سوریه است. از طرف دیگر درخواست روسیه از شورای امنیت و نهادینه‌سازی توافق، با واکنش تند آمریکا و عدم برگزاری جلسه شورای امنیت روبه‌رو شد. این نشان می‌دهد که آمریکا در عین اصرار بر ادامه ارتباط با گروه‌های تروریستی همچنان تمایل دارد این توافق علنی نشود، بنابراین پس از تحولات اخیر و حملات آمریکا به نیروهای سوری، جدا از اختلافات‌های قبلی اختلافات جدیدی به مسائل روسیه و آمریکا اضافه خواهد شد که به‌طور قطع شرایط را در سوریه از آنچه که در حال حاضر وجود دارد، پیچیده‌تر خواهد کرد.
مشخصا آمریکایی‌ها تمایلی برای رسیدن این آتش‌بس و دوام آن به مرحله‌ای که اتاق عملیات مشترک روسیه-آمریکا برای مقابله با تروریست‌ها تشکیل و کار خود را آغاز کند، ندارند. در واقع آنها بیش از آنکه به‌دنبال مبارزه با داعش باشند به‌دنبال تقویت و تجهیز آنها در برابر نظام سوریه هستند. عملیات مذکور ارتش آمریکا، با هدف ترساندن نظام سوریه است، این یورش نشانگر گرایش واشنگتن برای به شکست کشاندن آتش‌بس است.
در حالی که بیشتر گروه‌های به‌اصطلاح میانه‌رو مدنظر آمریکا تمایلی برای قطع ارتباط با جبهه النصره ندارند. آمریکایی‌ها نیز مایل به ادامه آتش‌بس نیستند، زیرا توان اجرای برخی مفاد از جمله جداسازی گروه‌های به اصطلاح میانه از دیگر تروریست‌ها را ندارند. آمریکا به‌دنبال مهار داعش است نه نابودی آن. هدف قرار دادن مواضع ارتش سوریه و کشتن بیش از ۸۰ نفر از نیروهای ارتش سوریه و هدف قرار دادن گردان‌های توپخانه و موشکی، موجبات عقب‌نشینی سربازان ارتش سوریه را از مواضعشان فراهم آوردند تا داعش بتواند این مواضع را اشغال کند.
عرصه سوریه شاهد حوادث پرشتابی است که اوج اختلاف مسکو و واشنگتن را نشان می‌دهد. آمریکایی‌ها به روس‌ها اعتمادی ندارند و نگران هستند که مشارکت اطلاعاتی با مسکو به روس‌ها کمک کند که شیوه مقابله با دستگاه‌های آمریکایی را دریابند.
آمریکایی‌ها هنوز پاسخی برای این سوال که پس از عملیات مشترک روسیه و آمریکا ضد داعش و دیگر تروریست‌ها، خلاء آنها چگونه و به دست چه طرفی پر خواهد شد را نیافته‌اند و از این روی تمایلی ندارند که ارتش سوریه و هم‌پیمانان آنها این خلاء را پر کنند.
دولت اوباما نمی‌خواهد در برابر روسیه بازنده باشد. در واقع آمریکا در سوریه در بن‌بست گیر کرده است و نمی‌داند که چگونه از آن خارج شود و شکست توافق آتش‌بس را یکی از راه‌های برون‌رفت از مخمصه می‌داند و مایل به تعدیل آن است. اما باتوجه به مشارکت جنگنده‌های دیگر کشورهای ائتلاف بین‌المللی از جمله انگلیس و استرالیا و دانمارک در حمله به مواضع ارتش سوریه در دیرالزور به نظر می‌رسد که غرب به‌دنبال تحقق آنچه تاکنون در شورای امنیت نتوانست به دست آورد، یعنی حمله نظامی به سوریه و سرنگونی بشار اسد است. کاملا واضح است که غرب و هم‌پیمانان منطقه‌ای آنها، از جمله حزب عدالت و توسعه ترکیه و خاندان آل‌سعود، فقط گزینه سرنگونی و کنار زدن بشار اسد را دنبال می‌کنند و به تروریست‌هایی که خود به سوریه روانه و از آنان حمایت کرده‌اند، حمله
نخواهند کرد.
طبق اعلام پنتاگون، نیروهای ویژه ایالات متحده آمریکا در امتداد مرزهای ترکیه و در نزدیکی جرابلس و چوبان بی، به نیروهای نظامی ترکیه و شبه نظامیان ارتش آزاد سوریه پیوسته‌اند. زهیر استانبولی فرماندۀ نظامی تیپ محمد فاتح ابراز داشت: «با دخالت ایالات متحده در عملیات سپر فرات تعداد قابل‌توجهی از شبه‌نظامیان ارتش آزاد سوریه این نیرو را ترک کردند. زیرا آمریکا قصد دارد با مشکل‌آفرینی نقش ترکیه را در سوریه کم‌رنگ کند. حدود 650 تن از نیروهای معارض سوری پس از مشارکت ایالات متحده در عملیات سپر فرات دست از نبرد کشیده‌اند. به دلیل حضور ایالات متحده در عملیات مذکور اپوزیسیون سوریه، تعداد زیادی از جنگجویان خود را از دست داده است.
اخیرا نیز چهار تن از مقامات آمریکا که نخواستند نامشان فاش شود به نیورک‌تایمز گفته‌اند: «طرح ارسال مستقیم اسلحه برای کردهای سوریه در راستای تشدید اقدامات نظامی علیه داعش در سوریه انجام خواهد گرفت.» دولت باراک اوباما در حال حاضر مشغول بررسی طرحی برای تجهیز مستقیم نیروهای کرد سوریه به منظور آغاز عملیات آزادسازی شهر رقه است.مسلما با اجرای این طرح نظامی، روند مبارزه با داعش در سوریه تسریع می‌یابد اما از طرفی باعث ایجاد تنش میان آمریکا و ترکیه می‌شود و برای واشنگتن مشکل مضاعف ایجاد توازن در بلندپروازی‌های سیاسی و نظامی کردهای سوریه و ترکیه، به وجود خواهد آورد.
اینک با لحاظ اختلاف‌های مذکور، موضوع حمله به کامیون‌های کمک‌های بشردوستانه که طرفین درگیر یکدیگر را متهم به آن می‌کنند، بر ابهامات افزوده و موجب کاهش امید به برقراری آتش‌بس و صلح در سوریه و منطقه شده است.
دیدگاه تان را بنویسید