گام اول ؛ آیا سعید جلیلی نامزد انتخابات می شود؟

یک خبر جدید منتشر شده؛ «سعید جلیلی نامزد انتخابات می‌شود». خبری که هنوز با واکنش رسمی سعید جلیلی مواجه نشده اما متن آن چنین است: «پیروزی دونالد ‌ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا روح تازه‌ای را به اردوگاه مخالفان حسن روحانی دوانده و انگیزه برخی از چهره‌های اصولگرا برای نامزدی در انتخابات را بیشتر کرده است. گویا تصمیم جلیلی برای نامزدی در انتخابات ربطی به انتخاب‌ترامپ ندارد و او آمادگی خود برای حضور در انتخابات را دو هفته پیش اعلام کرده است. گفته می‌شود جلیلی اخیرا با تحلیل اوضاع کشور به برخی همفکرانش گفته است که اکنون دیگر همه متوجه شده‌اند که برجام شکست‌خورده و نظرات ما درباره برجام به اثبات رسیده است.
به گفته جلیلی، با شکست برجام و اثبات درستی مواضع او در دوران مذاکرات هسته‌ای، مردم در این دوره به او رای خواهند داد. جلیلی در انتخابات ریاست‌جمهوری دوره قبل نیز شرکت کرده بود اما به‌رغم حمایت غیررسمی محمود احمدی‌نژاد، وی با کسب تنها چهار‌میلیون رای شکست خورد.
براساس اخبار به‌دست آمده احمدی‌نژاد برنامه‌ای برای حمایت از آقای جلیلی و یا هیچ نامزد دیگر انتخابات ندارد. از نظر آقای احمدی‌نژاد، نامزدهایی که یک یا چندبار در انتخابات شرکت کرده و رای نیاورده‌اند دیگر به مصلحت خودشان هم نیست که در انتخابات شرکت کنند. احتمالا اشاره وی به احتمال نامزدی محمدباقر قالیباف شهردار تهران نیز است که تاکنون دو بار در انتخابات نامزد شده است و پیش‌بینی می‌شود این بار نیز یکی از نامزدهای اصلی اصولگرایان خواهد بود.»
همه ماجرا از همین خبر آغاز شده؛ تحلیل‌ها باز شکل گرفته و بازار گمانه‌زنی‌ها هم داغ شده است.
او البته در این مدت تنها یک بار به احتمال نامزدی‌اش در انتخابات پاسخ داده است. سعید جلیلی در جمع دانشجویان دانشگاه شهید رجایی و در پاسخ به سوال یکی از دانشجویان که پرسید آیا شما برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 96 کاندیدا می‌شوید یا خیر؟ گفته بود: در مقاطعی انتخابات به‌عنوان یک رفتار سیاسی بارز در کشور اهمیت دارد و آن چیزی که تداوم نظام را تثبیت می‌کند این است که حرکت همواره باید رو به جلو باشد. مهم این است که مجموعه نظام اعم از مردم، دولتمردان و سیاسیون به این نکته توجه داشته باشند که مجموعه اقدامات باید در جهت منافع مردم حرکت کند. مهم این است که حرکت به سمت جلو باشد که انتخابات 96 نیز گامی‌به جلو خواهد بود.
در تحلیلی در مورد احتمال نامزدی سعید جلیلی در انتخابات، خبرگزاری دولتی ایسنا نوشته است: «در میان اصولگریان گزینه‌های اولیه انتخابات ریاست‌جمهوری مطرح شده است که نام‌هایی همچون محمدباقر قالیباف، الیاس نادران، علیرضا زاکانی، مصطفی میرسلیم، اسدالله بادامچیان و چند «نام کوچک» (به استثنای قالیباف) دیگر به چشم می‌خورد. نکته قابل توجه این است که تمامی‌این اسامی‌از طرف تشکل‌های اصولگرا مطرح شده و حتی یک‌بار هم نام جلیلی در میان این گزینه‌ها نبوده است. جبهه پایداری هم هنوز هیچ اظهارنظری درباره گزینه خود نداشته و مشخص نیست از جلیلی (اگر کاندیدا شود) حمایت می‌کند یا نه.
البته بزرگترین سرمایه جلیلی نه احزاب و تشکل‌های اصولگرا بلکه همان «برجام» است. برجامی‌که جلیلی از پایه آن را رد می‌کند و دولتمردان هم از اجرای ناقص آن از طرف مقابل انتقاد می‌کنند. شاید همین اجرای ناقص برجام به کمک جلیلی آمده تا وی تاکید کند که برجام فقط برای کشور هزینه داشته است.
در این بین جلیلی یار دیرین خود یعنی «علی باقری» را نیز به میدان آورده است تا مخالفان برجام فعالیت خود را بیشتر دنبال کنند. در حالی که اصولگرایان در پیچ و خم ایجاد ائتلاف هستند و هنوز نتوانسته‌اند حتی یک جلسه با محوریت جامعه روحانیت برگزار کنند، جلیلی و دوستانش(بی‌اعتنا به اصولگرایان) به حرکت درآمده‌اند و با حمله به برجام، امیدوارند تا بر تعداد چهار میلیون رای خود در سال 92 بیفزایند.
جلیلی فعلا هیچ اظهارنظر انتخاباتی نداشته است و بیشتر اظهاراتش به نقد برجام می‌گذرد. البته هرچه جلوتر می‌رویم جلیلی در سخنرانی‌های خود علاوه بر برجام، نظام بانکی و شرایط اقتصادی کشور را نقد می‌کند. در واقع جلیلی گام به گام جلو می‌آید؛ در گام اول وی نظم موجود را به چالش می‌کشد؛ از برجام و شرایط اقتصادی کشور می‌گوید و در گام دوم نظم جدیدی را ارائه می‌کند. حال باید منتظر ماند تا جلیلی نظم جدید خود را معرفی کند.»
در این میان اما برخی بر این باورند که سعید جلیلی با نامزدی در انتخابات فضا را دو‌قطبی خواهد کرد و این دوقطبی حاصلی جز همان چیزی که در سال 92 پدیدار شد نخواهد داشت. سایت نامه نیوز در تحلیلی در این مورد نوشته است: «روحانی و اصلاح‌طلبان به‌شدت علاقه‌مندند که جلیلی دوباره به صحنه بیاید. جریان طرفدار دولت یازدهم بر این باورند که جلیلی هیچ شانسی برای پیروزی ندارد و سبد رای او تنها همان 4 میلیونی است که در خرداد 92 به او رای دادند.»
این سایت در ادامه نوشته است:«روحانی در فضای سیاسی کشور نماد گفت‌وگو و مذاکره است و جلیلی نماد سرسختی در سیاست خارجی. این دو در سال 92 هم تجربه یک دو‌قطبی را داشتند. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال 92، حسن روحانی توانست در این فضای دوقطبی با اختلاف جلیلی را شکست دهد و به مقام ریاست‌جمهوری برسد.
سعید جلیلی در سال 92 به جز روحانی منتقدان جدی دیگری نیز داشت. در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم مناظره‌ای که در سیاست خارجی، مساله مورد بحث نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری بود، همگان مشاهده کردند که در فضای دو‌قطبی ایجاد شده میان روحانی و جلیلی، اکثر نامزدها از جمله ولایتی، قالیباف و محسن رضایی هم‌صدا با روحانی به انتقاد از شیوه دیپلماتیک جلیلی پرداختند و او را یکی از عاملان بروز مشکلات در کشور دانستند. حتی حدادعادل نیز در آن جلسه با جلیلی هم‌صدایی نکرد و سعی داشت کمی از بار انتقادها به دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی بکاهد.»

مناظره‌های غیر‌حضوری
آنچه فعلا رخ داده این است که سعید جلیلی در سخنرانی‌های پی در پی یک نوع مناظره ‌تریبونی به راه انداخته و به صورت غیر‌حضوری فضای سال 92 را زنده کرده‌اند.
سعید جلیلى، دبیر سابق شورا عالى امنیت ملى انتقادات خود از رئیس‌جمهور را شفاف‌تر کرده است. او در اظهاراتى در یک جمع دانشجویى به‌طور غیرمستقیم پاسخ سخنان روحانى در سفر به استان مرکزى را داد.
«رئیس‌جمهوری در اراک گفته بود: ما غاصب را از باغ خود بیرون کردیم و درب باغ به روی مردم باز شده است و امروز عده‌ای کودک به درب باغ آمده و می‌گویند، سیب و گلابی کجاست که می‌خواهیم میل کنیم. امروز این باغ که نهال‌های آن تازه غرس شده آماده باروری است، اما برای به ثمر نشستن صبر لازم است.دکتر روحانی تاکید کرد: آنهایی که فکر می‌کنند با حرف‌های نادرست می‌توانند ملت ایران را مأیوس کنند در خطا و اشتباه به سر می‌برند.دکتر روحانی تصریح کرد: انسان دروغگو و فحاش و یاس پراکن هرگز یک انقلابی نیست و آنهایی که از یأس سخن می‌گویند با انقلاب اسلامی ایران رابطه‌ای ندارند.» سعید جلیلی هم در اظهاراتی که واکنشی به این سخنان روحانی به شمار می‌آید، گفته است: «طوری از برد-برد صحبت می‌شد که انگار مشابه برد دشمنان هم نصیب ما خواهد شد ولی کم کم آشکار شد که برد آنها فوری، قطعی و کامل و برد ما موکول به اما و اگرهاست.
اگر صبر با کناره گرفتن از حق و نادیده گرفتن حقوق ملت باشد میوه آن سراب است.صبری نتیجه دارد که در بستر حقیقت باشد نه در سراب. صبر اگر همراه حق باشد می‌تواند مانع خسران شود.زمانی عجولانه گفته می‌شد هر روز تاخیر در اجرای توافق 170 میلیون دلار برای کشور ضرر دارد اما امروز برای عایدی این عجله دعوت به صبر می‌شود.
امروز قدرت‌هایی در دنیا شکل گرفته‌اند که انحصاری را برای خودشان در صدور قعطنامه درست کرده‌اند. حق غنی‌سازی طبق NPT برای همه کشورهای عضو در نظر گرفته شده است.جلیلی افزود: «برخی قطعنامه‌هایی که از سوی شورای امنیت علیه ایران صادر شد، نشان‌دهنده این بود که نمی‌خواهند ملت به هدفش برسد و این‌گونه قطعنامه‌ها ارزشی ندارد.»
در این میان یک تحول دهم رخ داده که قابل‌توجه است. سعید جلیلی در اظهاراتی تلاش کرده تا پاسخی به سخنان معروف علی‌اکبر ولایتی بدهد. سعید جلیلی در جمع دانشجویان دانشگاه شیراز گفت: «عده‌ای سخنی را مبنی بر اینکه در گفت‌وگو جای انشاگفتن نیست بر زبان می‌آوردند که منظورشان شیوه مذاکراتی است که ما در پیش داشتیم. البته بعدها با انتشار اسناد این گفت‌وگوها مسائل بیشتر روشن خواهد شد اما باتوجه به همین انتقاد باید گفت که گفت‌وگو محل «دیکته‌نوشتن» هم نیست. در گفت‌وگوهای آلماتی طرف مقابل پیشنهادی داشت و می‌گفت ما این کار را انجام می‌دهیم و شما هم در مقابل فلان کار را انجام دهید.
در آنجا حرف ما این بود که اگر قرار است سهم تعهد هر دو طرف را شما مشخص کنید، پس چرا به گفت‌وگو آمده‌اید؟ این گفت‌وگو نیست بلکه دیکته است. گفت‌وگو جای «انشاخواندن» نیست اما جای «املانوشتن» هم نیست!»
هر چه هست به نظر می‌رسد سعید جلیلی برنامه‌هایی برای انتخابات ریاست جمهوری دارد؛ اگر‌چه هنوز تصمیم او صد‌درصدی نشده است.