مردان اردیبهشت/چه کسانی رقیب روحانی در انتخابات 96 خواهند بود؟
انتخابات نزدیک می‌شود، چهره‌های جدید هم از راه می‌رسند. حسن روحانی با رقبای تازه‌ای مواجه خواهد شد، نه‌فقط از جناح رقیب بلکه از سمت حامیانش
یک خبر مهم این روزها در محافل سیاسی سینه‌به‌سینه نقل می‌شود. یک خبر که هنوز رنگ و بوی رسمی نگرفته اما تعداد راویان آن شاید موجب شده بر احتمال درستی آن افزوده باشد. روایت این است: «هاشمیرفسنجانی در آخرین جلسه‌ای که داشته انتقاداتی جدی از حسن روحانی را مطرح کرده، نسبت به نوع و ضعف تعاملات او با حاکمیت اعتراض کرده و البته گفته که این نوع از دولت‌‌داری ممکن است به ضرر کشور باشد». محسن رضایی که دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام است وقتی با سوالات خبرنگاران دراین مورد مواجه شده اینگونه پاسخ داده است: «روز یکشنبه (روز درگذشت آیت‌الله هاشمی 19 دی) ما خدمت ایشان بودیم و بحث‌های مهمی‌صورت گرفت که محرمانه است اما جمع‌بندی ما این بود که اگر بخواهیم کار بزرگی در کشور انجام دهیم همه باید با یکدیگر و با سیاست‌های کلی که رهبری ابلاغ کردهاند همراه باشیم تا پشتیبانی مردم و مقام معظم رهبری را نیز داشته باشیم.» اگر این خبر صحت داشته باشد آیا می‌توان همین ابتدای مطلب این گزاره سوالی را مطرح کرد که: «آیا هاشمی رفسنجانی هم در زمره کسانی قرار گرفته بوده که به عبور از روحانی فکر می‌کنند؟»
خبرهایی از جلسات محرمانه جماران
نکته این است که قبل از درگذشت هاشمی رفسنجانی، خبرهای دیگری هم در این رابطه مطرح شده بود. از جمله اینکه می‌گفتند هاشمیرفسنجانی پنج جلسه محرمانه با محمدرضا عارف داشته است. جلساتی که بر مبنای آن این شایعه را به‌وجود آورده بود که محمدرضا عارف گفته است: «یا من را خردادی کنید و یا اردیبهشتی». به یک معنا او گویا گفته بوده که یا برای انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد مورد حمایت ائتلاف باشد و یا برای انتخابات هیات‌رئیسه خرداد ماه.
جهانگیری می‌آید؟
یک خبر دیگر هم در این مورد وجود دارد. یکی از نمایندگان مجلس پیش از این گفته بود: «در این روزها معاون اول رئیس‌جمهور(جهانگیری) به افراد مختلف مراجعه می‌کند و می‌گوید که روحانی امید ندارد و دچار تردید شده است تا به نوعی خود او بتواند وارد عرصه شود.» بعد از آن هم گفته شد که حسن روحانی در دیداری با اسحاق جهانگیری از دیدار‌های انتخاباتی او گلایه کرده و گفته است که بنا دارد شخصا نامزد انتخابات باشد.»
حالا سوال این است که آیا اسحاق جهانگیری آنگونه که برخی خبرهای دیگر هم روایت می‌کنند در نهایت نامزد انتخابات خواهد شد؟
آقاصادق کاندیدا می‌شود؟
در خبر دیگری هم آمده است که صادق خرازی بنا دارد نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری اردیبهشت‌ماه شود. برخی می‌گویند جلساتی هم در این مورد تشکیل اما صادق خرازی فعلا این قضیه را تکذیب کرده است.
روحانی مخالفت کرد
اما در جماران خبرهای دیگری هم بوده است. از جمله اینکه می‌گویند حسن روحانی در جماران یک جلسه مشترک با هاشمی رفسنجانی داشته است. جلسه‌ای که ضمن آن هاشمی رفسنجانی به حسن روحانی گفته است که بهتر است قبول کند فرد یا افراد دیگری هم به همراه او به صورت پوششی نامزد انتخابات شوند تا آنها بتوانند قدرت مانور بیشتری داشته باشند. این پیشنهاد البته با مخالفت حسن روحانی مواجه می‌شود.
راز ناهار کاری آقای وزیر
آنگونه که وزیر بهداشت روایت کرده او در آخرین روز از حیات هاشمیرفسنجانی، در یک ناهار کاری با او حضور داشته و حرف‌های مهمی هم در این جلسه مطرح شده است. هفته گذشته اما خبر قابل توجهی در مورد این نشست کاری مطرح شد. برخی کانال‌های تلگرامی‌نوشتند که براساس شنیده‌ها، مرحوم هاشمی پیش از فوت از دکتر هاشمی وزیر بهداشت دعوت کرده و ناهار را با هم صرف کردهاند و در این نشست مرحوم آیت‌الله هاشمی خطاب به وزیر اعلام می‌کند شرایط سیاسی به سود دولت و آقای روحانی نیست و بنابراین نیاز به گزینه جایگزینی برای آقای روحانی وجود دارد تا در صورت تداوم شرایط به زیان دولت، شما را به‌عنوان نامزد ریاست‌جمهوری معرفی کنیم.
قاضی‌زاده‌هاشمی، وزیر بهداشت البته بلافاصله بعد از انتشار این خبر ضمن تکذیب این شایعات گفته است: متاسفم از اینکه در کشورم هر دروغ و تهمتی به جز عده‌ای خاص رواج پیدا کرده و بدون برخورد در رسانه منتشر می‌شود. مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هم بعد از آن اعلام کرد مطلبی که در گروه‌ها و شبکه‌های اجتماعی با عنوان «آخرین وصیت سیاسی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی» منتشر شده، از اساس کذب است. در ادامه این تکذیبیه آمده بود: در آخرین دیدار وزیر بهداشت با آیت‌الله هاشمیرفسنجانی در ساعات آخر عمر ایشان، چنین صحبتی درخصوص انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۶ مطرح نشده است.
اما قاضی‌زاده هاشمی همیشه از سوی بخشی از اصلاح‌طلبان مورد نقد بوده است. بخشی که بر این باور هستند اقدامات قاضی‌زاده برای انتخابات ریاست‌جمهوری است. به‌عنوان مثال روزنامه آرمان با انتشار کاریکاتور وزیر بهداشت در صفحه نخست خود، قاضی‌زاده را به سیاسی‌کاری و برنامه‌ریزی برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 96 متهم کرد و نوشته بود: «قاضی‌زاده هاشمی می‌خواهد رئیس‌جمهور شود؛ تکذیب شود یا نشود اما برخی مراودات و روش‌های خبری شدن برخی اقدامات وی این شائبه را به ذهن متبادر می‌کند که نکند هدفی بالاتر از وظایف وزارتی مدنظر دارد. چه آن زمان که موضع سیاسی خود را در ابهام قرار می‌دهد، چه زمانی که می‌داند برای بهتر دیده شدن چه باید کرد و به کجا باید رفت! بد نیست در این زمینه نگاهی به عملکردهای یکی از رقبای روحانی در انتخابات گذشته ریاست‌جمهوری بیندازیم. او با اقدامات خود در دوره مدیریتش سعی کرد ضمن خدمت‌رسانی، از این اقدامات بهره‌برداری تبلیغاتی و سیاسی لازم را هم بکند اما به هر دلیل نتیجه مثبت و قابل انتظاری نگرفت و حتی در شهری که او این خدمات را ارائه داد میزان رایش نسبت به کاندیداهای مطرح دیگر پایین‌تر بود. حال اگر قاضی‌زاده
هاشمی به‌رغم میل باطنی خودش از سوی دوستان یا مشاوران در این مسیر (کاندیداتوری) حرکت کند باید تجربیات کاندیدای شکست‌خورده را مرور کند شاید محبوبیت امروز او در آن زمان پاسخی معکوس دهد.» برخی اخبار حکایت از آن دارد که قاضی‌زاده هاشمی چندان بی‌رغبت نیست که نامزد انتخابات 96 باشد.
آقای دکتر نامزد می‌شود؟
«برخی برای نامزد شدنم در انتخابات ۹۶ حرف‌هایی به من می‌زنند»، این واکنش مسعود پزشکیان است به خبرهایی که در مورد نامزدی او منتشر شده است.گفته می‌شود حتی او ستاد‌های انتخاباتی‌اش را هم تشکیل داده است. اما مسعود پزشکیان کیست؟
مسعود پزشکیان، متولد 1333 در شهر مهاباد، دوران مدرسه و هنرستان را در شهرهای مهاباد و ارومیه گذراند و سپس در رشته پزشکی شهر تبریز قبول شد. پس از انقلاب مسعود پزشکیان به تاسیس انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده پزشکی تبریز پرداخت. در سال 1373، از طرف علیرضا مرندی، وزیر وقت بهداشت و درمان دولت هاشمی رفسنجانی، به ریاست دانشگاه علوم پزشکی تبریز منصوب شد و تا سال 1379 در آن دانشگاه ماند. فرهادی وزیر بهداشت و درمان در دوره اول ریاست‌جمهوری خاتمی، در اواخر دوران وزارت خود از پزشکیان دعوت کرد که به‌عنوان معاون سلامت به تهران برود.به این ترتیب پزشکیان عازم تهران شد و شش ماه معاونت سلامت وزارت بهداشت را بر عهده داشت. نهایتا در دور دوم ریاست‌جمهوری خاتمی، برای تصدی مقام وزارت بهداشت به مجلس معرفی شد و رای اعتماد گرفت.» بعد از دوران وزارت پزشکیان در مجلس نهم و دهم نماینده تبریز بوده است. او اکنون نایب رئیس مجلس است.
حامیان نامزد پوششی در اکثریت
ایده نامزد پوششی گویا غیر از هاشمی رفسنجانی، طرفداران دیگری هم داشته است. از جمله مرتضی الویری، مشاور نزدیک به هاشمی رفسنجانی در زمان حیاتش که درباره ضرروت معرفی نامزد پوششی گفته است: «به سه دلیل ما احتمال می‌دادیم و می‌دهیم که آقای روحانی را در صحنه انتخابات نداشته باشیم. اول آنکه خودش نیاید، مثلا به او گفته شود آمدنت به مصلحت نیست یا فشارها آنقدر زیاد شود که او بگوید من نیستم. کروبی می‌گفت فکر می‌کنی ما نمی‌دانیم خاتمی رای نمی‌آورد؟ ما یقین داریم. می‌گفت تو که روبه‌روی من نشسته‌ای، اگر کسی بگوید این الویری نیست، اصغرزاده است من هم می‌گویم خاتمی رای می‌آورد. می‌خواست به تعبیر خودش مثال لری بزند که من شیرفهم شوم. دلیل دوم اینکه ما در مورد تصمیم شورای نگهبان نمی‌توانیم برآورد روشنی داشته باشیم، وقتی چهار سال پیش می‌بینیم آقای هاشمی رفسنجانی ردصلاحیت می‌شود می‌توانیم احتمال دهیم با دلایلی که اصلا برای ما روشن نیست و نخواهد شد صلاحیت آقای روحانی را هم زیر سوال ببرند. پس باتوجه به عملکرد گذشته شورای نگهبان این اتفاق محتمل است. مساله سوم این است که بنا به دلیلی که الان قابل محاسبه نیست ممکن است فضای کلی جامعه
به ضرر آقای روحانی تغییر کند. ما به کرات در کشورهای جهان سوم این اتفاق را دیدیم و نه تنها در کشورهای جهان سوم، بلکه حالا آمریکا هم جلوی چشم ماست. در کشور ما هم ممکن است در آن روزهای آخر ناگهان یک شایعه معادلات را به هم بزند و آرای اقشار فرودست را به طرف خاصی متمایل کند.به این سه دلیل هست که دوستان ما به صورت جدی به فکر مطرح کردن افرادی هستند که این افراد، نه در عرض آقای روحانی، بلکه در طول ایشان مطرح می‌شوند. به عبارت دیگر اینها مطرح نمی‌شوند که با آقای روحانی رقابت کنند و آرای او را بشکنند. بلکه مطرح می‌شوند که اگر یکی از سه عاملی که اشاره کردم اتفاق افتاد دست ما خالی نباشد.»
در میانه تصمیم‌گیری درباره روحانی
درباره حسن روحانی حرف و حدیث در اصلاح‌طلبان زیاد است. برخی می‌گویند اصلاح‌طلبان نباید زیر بار حمایت از او در سال 96 بروند. برخی می‌گویند نباید در مورد حسن روحانی ریسک کرد. برخی هم می‌گویند باید فقط از او حمایت کرد. محمدرضا تاجیک در این مورد گفته است: «برای من بسیار عجیب است که برخی افراد چگونه به خود اجازه می‌دهند به صورت علنی عنوان کنند که جریان اصلاحات در انتخابات آینده قرار است از چه کسی حمایت کند و هنوز هیچ اتفاقی رخ نداده استراتژی جریان اصلاحات در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده را برای رسانه‌ها تئوریزه می‌کنند. برای من هنوز مشخص نیست این نگاه مستبدانه و توتالیتر چگونه در بین برخی شخصیت‌های اصلاح‌طلب شکل گرفته که به خود اجازه می‌دهند به نام نامی جریان اصلاحات سخن بگویند. ما باید اجازه بدهیم پنجره‌ای جدید در جریان اصلاح‌طلبی باز شود و نسیمی تازه به این جریان وزیدن کند.»
همین چندی پیش شرق از تاجیک پرسیده بود: «در فضای رسانه‌ای تا به‌حال از قول اصلاح‌طلبان بر این موضوع تاکید شده که همچنان در سال 96 هم از آقای روحانی حمایت خواهند کرد. حتی برخی از تحلیلگران معتقدند که انتخابات 96 با همه این اتفاقات و آسیبی که بدنه اجتماعی از ماجراهای اخیر خورده است، به دلیل اینکه راه دیگری ندارد، مثل اینکه فقط یک ماشین برای عبور داشته باشد، مجددا آقای روحانی را انتخاب خواهد کرد، این چه اندازه به واقعیت نزدیک است؟ آیا درباره آلترناتیوهای آقای روحانی به‌طور جدی در جریان اصلاح‌طلبی بحث شده است یا نه؟» و تاجیک هم جملات کوتاهی که در گفت‌وگو با آرمان امروز بیان کرده را اینگونه بسط داد:
«بله؛ می‌شنوم و می‌خوانم که برخی به نام نامی‌کلیت و تمامیت اصلاح‌طلبی از حالا تجویزهایی می‌کنند، من چنین صلاحیتی را نه برای خودم و نه برای دوستانی که از این موضع سخن می‌گویند، نمی‌بینم؛ باید ببینیم عقل جمعی در فضای اصلاح‌طلبی چه حکم می‌کند. در نهایت بالاخره نخبگان اصلاح‌طلبی کنار هم می‌نشینند به جمع‌بندی می‌رسند و آن جمع‌بندی را به‌عنوان اراده جریان اصلاح‌طلبی در آینده مطرح می‌کنند. می‌دانم در جریان اصلاح‌طلبی، خیلی‌ها هستند که به گزینه‌های دیگری می‌اندیشند و خیلی‌ها هستند که از شرایط کنونی عبور کردهاند؛ اما آیا تصمیم و تجویز آنها عقلایی است؟ من درباره هیچ‌کدام از اینها صحبت نمی‌کنم؛ زیرا استدلال‌های لازم را نه شنید‌ه‌ام و نه ارائه کرده‌ام؛ اما باید در مواجهه عقول و استدلال‌ها، ما به استدلال برتر برسیم و در نهایت همه به قواعد آن تن بدهیم، هرچند برخی از ما از آن دل خوشی نداشته باشیم یا چندان نپسندیم؛ اما به‌هرحال به‌عنوان عقل جمعی باید پذیرای آن باشیم. هنوز آن اتفاق نیفتاده است؛ بنابراین اگر برخی از افراد جایی صحبت می‌کنند، من دوستانه از آنها می‌خواهم یا تاکید کنند که اظهارنظر شخصی می‌کنند، یا اینکه
بالاخره به شکلی سخنان خودشان را توجیه کنند که بدنه اصلاح‌طلبی متوجه شود، اینها چنین اقتدار، مقبولیت و منزلتی دارند که به نام تمامی‌اصلاح‌طلبان سخن بگویند؛ بنابراین این فضا وجود دارد و ناظر به روزهای آتی است. ما به زمان احتیاج داریم تا درباره اینکه چه فضایی باید ایجاد شود و چه کسی باید کاندیدای اصلاح‌طلبان شود، تصمیم بگیریم و ببینیم ما می‌خواهیم با چه برگی بازی کنیم؛ این هنوز کاملا مشخص نشده است.»
در اظهارنظری دیگر عطریانفر گفته است: «اصلاح‌طلبانی که آقای روحانی را گزینه اول و آخر اعلام کردهاند، نظر شخصی خود را مطرح نکرده‌اند، بلکه نوعا اظهارات آنها معطوف به جمع‌بندی جبهه اصلاحات است، جبهه‌ای که رهبران اصلاحات نیز در میانه آن نقش تمام‌کننده و تعیین‌کننده‌ای دارند.» احمد شیرزاد هم در مقاله‌ای در روزنامه آرمان امروز در این باره نوشته بود: «معتقدم طرح چنین مساله‌ای (نامزد پوششی) انحرافی است و به هر دلیلی که مطرح شده یا کج سلیقگی است یا به نوعی خدایی نکرده غرضی در مطرح کردن چنین موضوعی وجود دارد.»فیض‌ا... عرب‌سرخی نیز دیگر فعال ستادی اصلاح‌طلبی بود که بحث کاندیدای پوششی را به باد انتقاد گرفت. او در مصاحبه با روزنامه الکترونیکی امید ایرانیان طی اظهاراتی گفت: «معرفی کاندیدای پوششی ممکن است مشکلاتی را ایجاد کند. کسانی که این بحث را مطرح کردند، دغدغه‌هایی داشتند که واقعی هم است اما به نظرم این مساله‌ای نیست که ما آن را بخواهیم در سطح عمومی مطرح کنیم و حتی برایش کار تبلیغاتی انجام دهیم. این دغدغه را باید در سطح تصمیم‌گیران جبهه حل و فصل کرد. بنابراین من به دوستان همراه دولت توصیه می‌کنم از تبلیغاتی کردن
این بحث بپرهیزند. چون بحث از یک دغدغه است.»عبدی درباره بحث حمایت تام یا مشروط اصلاح‌طلبان از روحانی به اعتماد گفته است: اصلاح‌طلبان گمان می‌کنند که چاره‌ای جز حمایت از روحانی ندارند، در حالی که باید نگاه‌‌شان را به نحوی اصلاح کنند که این گزینه را نه از روی ناچاری که آن را انتخاب خود بدانند! او در پاسخ به این سوال که چرا اصلاح‌طلبان یکپارچه از روحانی حمایت می‌کنند، تصریح می‌کند: چرا نکنند؟ دنبال چه چیزی هستند که ممکن باشد و بتوانند آن را از طریق دیگر تامین کنند؟ عبدی همچنین درباره بحث «کاندیدای پوششی و آلترناتیو روحانی» یا به قول تاجیک «کارت‌های اصلاح‌طلبان» نیز در پاسخ به خبرنگار اعتماد اینطور می‌گوید که: «چنین پرسشی در حال حاضر بیهوده است، اهدافی را که روحانی در حال حاضر تامین می‌کند، حتی بالاتر از سقف امکانات اصلاح‌طلبان است. بالاتر از سقفی که خودشان بتوانند تامین کنند. طرح چنین پرسش‌هایی ناشی از فقدان تحلیل و برنامه روشن نزد برخی از اصلاح‌طلبان است. در ادامه همین مناقشات، «محمد هاشمی» برادر هاشمی و از کارگزارانی‌های قدیمی نیز به صحنه آمد در بخشی از گفت‌وگوی خود با خبرگزاری ایلنا درباره هر دو موضوع
سخن گفت. او در اشاره به بحث کاندیدای پوششی و در پاسخ به ایلنا تصریح کرد: «اگر اصلاح‌طلبان چنین موضوعی را مطرح می‌کنند و می‌گویند در کنار روحانی گزینه‌های دیگری باید داشته باشیم به این دلیل است که اگر بر فرض یک درصد صلاحیت روحانی تایید نشد افراد دیگری وجود داشته باشند، که در صورت تایید نیازی نیست در کارزار رقابت نامزد دیگری حضور داشته باشند. باید به یاد داشته باشیم از طرفی انتخاب گزینه دیگر در کنار روحانی باعث ریزش رای او می‌شود؛ زیرا هر شخصی که وارد میدان رقابت می‌شود برای خود میزانی رای دارد که می‌تواند آرای نامزذ اصلی را کاهش دهد. درون جناح اصلاح‌طلب بعضا اگر چنین مسائلی مطرح می‌شود عمدتا توسط اشخاص گفته می‌شود. ما نمی‌بینیم در شورای اصلاح‌طلبان یا یکی از احزاب آن چنین مطالبی مطرح شود، عموما این نوع حرف‌ها از سوی شخص گفته می‌شود.» او همچنین در اشاره به ماجرای حمایت تامّیا مشروط و شاید در کنایه به تاجیک! در ادامه صحبت‌هایش تصریح کرد: «نباید این توقع را داشت هر جریانی که از او(روحانی) حمایت می‌کند حتما باید جایی در کابینه داشته باشد.»
دیدگاه تان را بنویسید