گفتوگوی مثلث با سیدمحمدجواد ابطحی
آمدن بقایی، اصلاح‌طلبان را خوشحال می‌کند
عضو فراکسیون ولایی مجلس یادآور می‌شود: «بقایی طراحی انتخاباتی اصولگرایان را به هم نمی‌زند اما آمدن او قسمتی از آرای اصولگرایان را دچار ریزش می‌کند.»
دو ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری دوازدهم زمان داریم، گروه‌های سیاسی مختلف دنبال این هستند که در میدان رقابت نقش ایفا کنند و برنامه‌ها، دیدگاه‌ها و نظرات‌شان را برای مدیریت امور اجرایی کشور به مردم عرضه بدارند تا وزن اجتماعی خود را دریابند، آقای احمدی‌نژاد سال 88 یک سبد 25 میلیون رایی داشت. این سبد رای به نظر شما قابل‌انتقال است که احمدی‌نژاد اراده کند و آن را پشتوانه اجتماعی یک نامزد خاص در انتخابات ریاست‌جمهوری قرار دهد؟
آقای احمدی‌نژاد بیانیه داد و به صراحت نیز اعلام کرد که هیچ فرد و گروهی نمی‌تواند از طرف او حمایت می‌شود و خود او نیز از هیچ کسی حمایت نخواهد کرد اما اینکه خود آقای احمدی‌نژاد بیاید یا آقای احمدی‌نژاد از شخص‌دیگری حمایت کند دوفرض است. اگر خود آقای احمدی‌نژاد می‌آمد مسلما با رای بسیار بسیار قابل‌توجهی انتخاب می‌شد اما اینکه از دیگری حمایت کند -که البته گفته چنین حمایتی را از کسی نخواهد کرد- این‌طور نیست چون احمدی‌نژاد سال 88 آن مقدار رای آورد، فرد مورد حمایت او نیز همین مقدار رای بیاورد. خیر مسلما هژمونی شخصیتی آقای احمدی‌نژاد برای خودش در بین ملت اثرگذار است اما این شامل حال نامزد مورد حمایت او نمی‌شود. به فرض چندی پیش آقای بقایی اعلام نامزدی در انتخابات کرد حالا آقای احمدی‌نژاد هم او را تایید و حمایت کند این‌طور نخواهد شد که بقایی همان تعداد رای احمدی‌نژاد را داشته باشد. بالاخره یک قسمتی از طرفداران احمدی‌نژاد به آقای بقایی رای خواهند داد اما صددرصد سبد رای احمدی‌نژاد به سبد رای بقایی منتقل نمی‌شود. این ویژگی منحصر به آقای احمدی‌نژاد نیست برای بقیه نیز به همین صورت است. مثلا اگر آقای خاتمی اعلام کند که
من رای‌ام را به فلان نامزد می‌دهم قطعا همه پایگاه اجتماعی او به آن نامزد رای نمی‌دهند بلکه بخشی این کار را می‌کنند. مردم ما در انتخابات روی شخصیت و توانمندی افراد دقت می‌کنند. این طور نیست که بگوییم قاطبه مردم تحت تاثیر شانتاژها و تبلیغات خاص قرار بگیرند و چشم و گوش بسته رای بدهند. ما در طول 36 انتخاباتی که اعم از مجلس، شوراها، خبرگان و ریاست‌جمهوری در کشورمان برگزار شده این ویژگی را دیدیم. برخی می‌گویند رای ملت ایران غیرقابل پیش‌بینی است. ملت ایران نشان داده که با کسی تعارف ندارد، اگر حس کند کسی به شعارهایش عمل نمی‌کند یا دست به عوام‌فریبی زده مقابلش می‌ایستد و رایش را عوض خواهد کرد. حالا نمی‌خواهم بگویم مردم اشتباه نمی‌کنند اما معتقدم برآیند کلی قضاوت مردم درست است. انتخابات آینده نیز همین حال و هوا را دارد، اینکه در زمان آقای روحانی رئیس‌جمهور مستقر انتخابات برگزار می‌شود دلیل نیست که حتما او رای بیاورد بنابراین معتقدم احمدی‌نژاد یک سبد رایی دارد، اگر خودش می‌آمد باتوجه به وضعیت بد اقتصادی و بی‌تدبیری دولت یازدهم در مسائل مهم داخلی و خارجی اکثریت رای‌دهندگان به او اقبال می‌کردند اما حضرت آقا
فرمودند که احمدی‌نژاد به انتخابات ورود پیدا نکند، احمدی‌نژاد نیز از توصیه رهبر انقلاب تبعیت کرد و هفته گذشته بیانیه داد نه تنها در انتخابات شرکت نمی‌کند بلکه از کسی نیز حمایت نخواهد کرد.
سوال همین است؛ چه دلیلی داشت که احمدی‌نژاد بیاید چنین بیانیه‌ای بدهد، یک تحلیل آن است که جریان آقای احمدی‌نژاد اجرای طراحی چند‌لایه را دنبال می‌کند یعنی ابتدا با یک بیانیه توجه‌ها را به سمت خودش جلب کرد بلافاصله بعد از آن آقای بقایی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شد وقتی هم که تایید شورای نگهبان را برای ورود به عرصه رقابت گرفت احمدی‌نژاد نظرش را عوض خواهد کرد می‌گوید «برحسب تکلیفی که دارم به آقای بقایی رای می‌دهم»، دقیقا مثل آقای خاتمی رئیس دولت اصلاحات که گفت «تکرار می‌کنم»؛ نظر شما چیست؟
نه، احمدی‌نژاد این خصوصیت را ندارد. من از نزدیک روحیاتش را می‌دانم، این طور نیست که نظرش را عوض کند و بگوید براساس تکلیف از فلان نامزد حمایت می‌کنم. یکی از نکات مثبت یا منفی آقای احمدی‌نژاد این است که روی حرف خودش می‌ایستد. یعنی یک نوع اصرار روی نظر خودش را در رفتار او دیدیم؛ این طور نیست که بگوید من حرفم را پس می‌گیرم چون تغییر نظر دادم و می‌خواهم از فلان نامزد حمایت کنم. ضمن آنکه دلیلی هم برای این کار وجود ندارد چون خودش می‌داند طرفداری از یک نامزد به مثابه بی‌ثمر کردن موضع اولیه‌اش است که گفت به براساس توصیه رهبر معظم انقلاب وارد انتخابات نمی‌شوم و از کسی حمایت نمی‌کنم. احمدی‌نژاد اگر می‌خواست در انتخابات از کسی حمایت کند این بیانیه اخیر را نمی‌داد اما چون دید افراد مختلف دارند می‌آیند و همه هم می‌خواهند یک طوری خود را به او منتسب کنند به همین دلیل بیانیه‌ای داد تا کسی از او توقع نداشته باشد. حالا مردم چه تصوری دارند آن یک بحث دیگری است چون فکر می‌کنند از آنجا که آقای بقایی با آقای احمدی‌نژاد بوده پس شاید حمایت او را داشته باشد، در صورتی که این طور نیست خیلی‌ها با آقای احمدی‌نژاد بودند. این دلیل
نمی‌شود که فردا چنین برداشتی درباره آنها نیز به وجود بیاید مثلا آقای رستم قاسمی نیز چنین وضعیتی داشت.
خیلی‌ها درباره آقای بقایی می‌گویند ردصلاحیت شدن او محرز است اما چه موضوعیتی داشت که او با علم به این مساله بیاید و برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری طرح نامزدی خود را اعلام کند؟
من نیت‌خوانی نمی‌توانم انجام دهم. ردصلاحیت دلایل می‌خواهد مثلا شورای نگهبان اعلام می‌کند که یک نامزد را به‌عنوان رجل سیاسی و مذهبی نمی‌شناسد. در سال 92 دیدیم افراد توانمندی مثل آقای سعیدی‌کیا و آقای زاکانی تایید‌صلاحیت نشدند. بالاخره شورای نگهبان دیدش نسبت به احراز صلاحیت نامزدهای رئیس‌جمهوری بسیار سختگیرانه است. درست است که آقای بقایی معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بود اما قرار گرفتن در این جایگاه تایید‌صلاحیت او را به‌عنوان رجل سیاسی و مذهبی تضمین نمی‌کند.
یک بحثی را هم درباره پرونده‌های قضایی آقای بقایی مطرح می‌کنند.
نقش آقای بقایی در آن پرونده‌ها ثابت نشد. او چندین ماه بازداشت بود اما به نتیجه نرسیدند یا در کل رای محکومیت برای آقای بقایی ما ندیدیم. حالا اگر مساله‌ای است که ما نمی‌دانیم موضوع دیگری است اما من وقتی اخبار را دنبال می‌کردم حکمی درباره محکومیت آقای بقایی هنوز صادر نشده است پس از این نظر وقتی کسی محکومیت قضایی ندارد نمی‌توان گفت احتمالا ردصلاحیت می‌شود.
تحلیل دیگر درباره اعلام نامزدی آقای بقایی این است که او خود می‌داند تایید صلاحیت نمی‌شود اما آمده تا چالش آرای‌باطله به نفع آقای احمدی‌نژاد ایجاد کند. یعنی نام‌نویسی کند و تا روز و ساعت اعلام نظر شورای نگهبان درباره بررسی صلاحیت نامزدها کنشگری و فعالیت انتخاباتی انجام دهد تا وقتی ردصلاحیت شد موج اجتماعی به وجود آید و سپس جریان آقای احمدی‌نژاد این موج را به سمت تقویت آرای باطله ببرند یعنی رای‌دهندگان حامی آنها در برگه‌ها نام آقای احمدی‌نژاد را بنویسند تا بعد این جریان آرای باطله را مصادره به مطلوب کنند، نظر شما چیست؟
براساس شناختی که نسبت به رفتارهای فردی آقای بقایی دارم می‌گویم آقای بقایی کسی نیست که چالش آرای باطله به‌وجود آورد. ممکن است بخواهد بعضی مطالب را بگوید. یعنی در این چند سال که اتهامات وسیعی علیه عملکرد دولت احمدی‌نژاد مطرح شد آقای بقایی بتواند از این فرصت استفاده کند تا در مناظره‌ها، گفت‌وگوها و میتینگ‌ها جواب‌های منتقدان دولت احمدی‌نژاد را بدهد و شفاف‌سازی کند. در واقع چنین حالتی را قوی‌تر می‌دانم تا آنکه آقای بقایی بخواهد چالش آرای باطله درست کند.
همانطور که شما گفتید تایید‌صلاحیت آقای بقایی سخت به نظر می‌رسد اما می‌خواهد به صحنه بیاید تا براساس سوابق بازداشتش و اینکه جز‌و تیم نزدیک آقای احمدی‌نژاد محسوب می‌شود، کنشگری داشته باشد و موج اجتماعی به وجود آورد بعد به نفع آقای الهام انصراف دهد تا او وقتی تایید‌صلاحیت شد پشتوانه رای قوی داشته باشد. در واقع در حال پیاده‌سازی نقشه دو‌امدادی در پروسه انتخابات ریاست‌جمهوری هستند، این تحلیل چقدر می‌تواند قرین به واقع باشد؟
بالاخره گمان حق نیست. آن طور که من مطلع هستم آقای الهام قصد آمدن ندارد و اگر چنین قصدی داشت زودتر اعلام می‌کرد. گرچه موقعیت رای‌آوری آقای الهام بیشتر از آقای بقایی است اما او در جلسات خصوصی به دوستان ما گفت که قصد ورود به انتخابات را ندارد. خیلی گروه‌ها از جمله دانشگاهیان هستند که می‌خواهند آقای الهام را به صحنه بیاورند اما آقای الهام می‌خواست بیاید تا حالا اعلام می‌کرد چون بالاخره باید زمان را مدیریت کرد. پس این طور نیست که دوی امداد باشد، اول آقای بقایی بیاید و بعد به نفع آقای الهام کنار برود. حتی اگر آقای بقایی این کار را بکند تاثیری در آرای آقای الهام ندارد. ممکن است آقای الهام به نفع نامزدی کنار برود و سبد آرای آن نامزد سنگین‌تر شود اما کنار رفتن آقای بقایی به نفع آقای الهام چیزی به وزن سبد او اضافه نمی‌کند.
اینکه آقای احمدی‌نژاد یا کسی از جریان همفکر او به صحنه انتخابات بیاید کدام جریان را خوشحال و کدام جریان را نگران می‌کند؟
معتقدم این اقدام طیف روحانی و اصلاح‌طلبان را خوشحال می‌کند چون آنها دوست دارند فضا را دوقطبی کنند. مقام معظم‌‌رهبری با مصلحت‌اندیشی که انجام دادند و توصیه کردند آقای احمدی‌نژاد نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری سال 96 نشود حربه دوقطبی‌سازی را از اصلاح‌طلبان گرفتند. آنها دوست داشتند آقای احمدی‌نژاد بیاید تا فضا دوقطبی شود تا آرای خاکستری را به طرف خود جذب کنند، این کار با نیامدن آقای احمدی‌نژاد به ثمر نمی‌رسد. حالا اگر کسی از تیم او به میدان بیاید باز اصلاح‌طلبان خوشحال می‌شوند چون می‌توانند این حربه‌ای را که داشتند به کار بگیرند یعنی بگویند این فرد به مثابه احمدی‌نژاد است و در ذهن مردم ترس از وقوع جنگ را دامن بزنند، در مقابل چنین تصویرسازی، مزایای تعامل با دنیا و بهره‌مندی از امتیازهای ارتباط با دیگر کشورها را نشان دهند اما اصولگرایان مسلما ناراحت می‌شوند چون اگر آنها با یک نامزد نیایند به نظر نمی‌رسد در مقابل آقای روحانی بتوانند پیروز میدان لقب گیرند. تکثر نامزد به اعتقاد من موجب شکست اصولگرایان در انتخابات ریاست‌جمهوری می‌شود چون پایگاه اجتماعی آنها از حالت انسجام در‌می‌آید. به نظرم دوستان ما باید تدبیر
بیشتری به خرج دهند و شرایط طوری نیست که هر سلیقه‌ای برای خودش کاندیدای اختصاصی معرفی کند. این مساله به وحدت اصولگرایان لطمه خواهد زد. از این جهت دیدیم آقای آقاتهرانی دبیرکل جبهه پایداری گفت اگر جبهه مردمی نیروهای انقلاب کاندیدای اصلح معرفی کند جبهه پایداری حمایت می‌کند. واقعا همین است اگر اصولگرایان روی حمایت از یک نامزد به نتیجه برسند نباید با کاندیداهای متعددی که ثمرش را در انتخابات قبلی دیدیم خودمان با دست خودمان دولت را تقدیم آقای روحانی کنیم.
شما در جایی از این گفت‌وگو مطرح کردید اگر احمدی‌نژاد می‌آمد بازی را از اصلاح‌طلبان می‌برد درصورتی که بعد گفتید اصلاح‌طلبان دوست داشتند احمدی‌نژاد بیاید، چطور چنین چیزی ممکن است که اصلاح‌طلبان دوست داشته باشند احمدی‌نژاد بیاید تا آنها شکست بخورند؟
تصور اصلاح‌طلبان این بود که اگر احمدی‌نژاد بیاید فضا به نفع نامزد جریان اصلاحات دوقطبی می‌شود، این تصور آنها بود اما من می‌گویم اگر احمدی‌نژاد می‌آمد گرچه فضا را دوقطبی می‌کرد اما باتوجه به عملکرد منفی دولت یازدهم، احمدی‌نژاد این دوقطبی را می‌برد. نگرانی اصولگرایان چه بود؟ این بود که فضای دوقطبی ما را به فتنه 88 نکشاند.
نکته دیگر آنکه شما گفتید آقای بقایی سبد رای سنگینی ندارد شاید آقای الهام می‌آمد این طور می‌شد اما نامزدی بقایی چنین خصیصه و ویژگی ندارد، سوال این است چگونه کسی که فاقد سبد رای سنگین است ورودش به انتخابات می‌تواند ایجاد دوقطبی کند؟
بالاخره چنین دوقطبی می‌سازند. اصلاح‌طلبان می‌خواهند یک نمادی از احمدی‌نژاد داشته باشند و به آن هدف خود جامه‌عمل بپوشانند. حتی اینها در بعضی جلسات‌شان هم گفتند که باید چماق احمدی‌نژاد‌هراسی را در انتخابات ریاست‌جمهوری داشته باشیم. بالاخره ما این تصور را داریم. شاید توده مردم نظر دیگری داشته باشند و بقایی را با احمدی‌نژاد یکی بدانند، بعد اصلاح‌طلبان با یک کاندیدای ضعیف بازی کنند و همه کاسه و کوزه‌هایی که سر دولت احمدی‌نژاد خراب می‌کردند دوباره همین رویه را ادامه دهند.
به نظر شما باتوجه به اعلامیه آقای احمدی‌نژاد و تاکید او به حمایت نکردن از هیچ نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری، جامعه اصلا آقای بقایی را می‌بیند؟
اگر کل جامعه را نگاه کنیم من تصورم نیست چون بالاخره ویژگی‌هایی که یک کاندیدا در سطح ریاست‌جمهوری دارد من در آقای بقایی سراغ ندارم. آقای بقایی شخص تلاش‌گری است و در انجام وظیفه‌هایی که داشته خواسته صادقانه کار کند اما اینکه نزد توده‌های مردم چهره کاریزماتیکی داشته باشد ندارد و این واقعیت است مگر اینکه اتفاقاتی بیفتد که دور از تحلیل ماست. همین شرایطی که هست و شایعه‌هایی که درباره پرونده‌های آقای بقایی وجود دارد هرچند که محکومیتی متوجه او نشده است اما پخش این شایعات در میان مردم به عدم رای‌آوری آقای بقایی کمک می‌کند. اصلا خبر اینکه آقای بقایی می‌خواهد نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شود برای خیلی از دوستان تعجب‌برانگیز بود چون آقای بقایی شخصیتی نیست که چند دوره نمایندگی مجلس را در کارنامه خود داشته باشد یا چهره حزبی برجسته‌ای محسوب شود.
پس چرا اعلام کاندیداتوری کرد؟
شاید می‌خواهد خود را محک بزند تا حرف‌هایی که تاکنون نگفته در فرصت تبلیغات انتخاباتی بیان کند. مثل برخی دوستان ما که دوره‌های قبل کاندیدا شدند برای اینکه یک تریبونی در 20:30 و صدا‌و‌سیما پیدا کنند و حرف‌هایی بزنند. یعنی قبل از اینکه شورای نگهبان نظرش را درباره صلاحیت کاندیداها بگوید این افراد می‌توانند به‌عنوان ثبت‌نام‌کنندگان در انتخابات ریاست‌جمهوری موضع‌گیری و طرح دیدگاه کنند. در هر صورت انتخابات حساسی است و ادامه دولت آقای روحانی نمی‌تواند جامعه را به آرمان‌های انقلابی خودش نزدیک کند.
پس شما در کل معتقدید نامزدی آقای بقایی نگرانی را در اردوگاه اصولگرایان ایجاد نمی‌کند و طراحی انتخاباتی آنها را به هم نمی‌زند؟
طراحی انتخاباتی اصولگرایان را به هم نمی‌زند اما ما به تک‌تک آرا نیاز داریم. آمدن آقای بقایی قسمتی از آرای اصولگرایان را دچار ریزش می‌کند بر همین اساس معتقدم درست است آقای بقایی خود را اصولگرا نمی‌داند اما شاکله اصولگرایی را قبول دارد و سعی داشته از این شاکله دور نشود. امیدوارم او تصمیم بگیرد و انصراف دهد.
یعنی امیدوارید با آقای بقایی صحبت شود تا او از این تصمیم خود صرف‌نظر کند؟
بله، بالاخره یک رای هم یک رای است نمی‌شود با اگر و مگر جلو رفت. در این انتخابات واقعا نیاز است که کاندیدای واحد از طرف اردوگاه اصولگرایی به میدان بیاید. اگرچه احمدی‌نژاد نه اصولگرایی و نه اصلاح‌طلبی را قبول نداشت اما معتقد به خط اصولگرایی واقعی بود. در واقع برخی موضعگیری‌ها و سوءاستفاده‌هایی را که از بعضی افراد در شاخه اصولگرایی می‌دید که آنها داعیه اصولگرایی دارند اما به معیارهای اصولگرایی عمل نمی‌کنند گفت من اصولگرا نیستم و خود را فارغ از این اردوگاه می‌دانم. آقای بقایی هم چنین تفکری دارد، در هر صورت چون دل‌شان برای نظام و انقلاب می‌سوزد انشاءالله تدبیر کنند و به نفع کاندیدای واحد اصولگرایان کنار بروند چون تک رای‌ها نیز برای اصولگرایان ارزش دارد.
دیدگاه تان را بنویسید