گفتوگوی مثلث با احمد بخشایشاردستانی
بدنه رای جلیلی حفظ می‌شود
این تحلیلگر مسائل سیاسی معتقد است: «علت ثبت‌نام نکردن جلیلی در انتخابات ریاست‌جمهوری این بود که بدنه رای چهار میلیونی‌اش را حفظ کند.»
گرچه از روز 22 فروردین سال 96 ثبت‌نام نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری آغاز شد اما وقتی رصد می‌کنیم از یک سال گذشته کسانی که در مظان کاندیداتوری بودند، برنامه‌های سخنرانی و سفرهای استانی خود را آغاز کردند و روز به روز بر فشردگی این برنامه‌ها افزودند تا پیام این فعالیت در عرصه سیاسی را به افکار عمومی منتقل کنند. از جمله کسانی که در این عرصه پا گذاشت آقای سعید جلیلی بود. او بسیار سفر استانی و شهرستانی رفت، از خیلی مناطق به ویژه روستاها بازدید کرد، از نزدیک با مردم به گفت‌وگو نشست، اما وقتی جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی اعلام موجودیت کرد به آن سازوکار نپیوست که این نشان می‌داد برای حضور در صحنه انتخابات ریاست‌جمهوری جدی است و نمی‌خواهد با ورود به سازوکار جمنا شانس خود را برای رقابت با حسن روحانی از دست بدهد اما ساعت 18 روز 26 فروردین گذشت و سعید جلیلی به ستاد انتخابات کشور برای نام‌نویسی نیامد، به نظر شما چطور شد که او چنین تصمیمی گرفت؟
آقای جلیلی را به خوبی می‌شناسم. هم‌اتاقی من زمان تحصیلم در دانشگاه امام صادق(ع) بود. او بسیار محترم، مومن، متدین و وفادار به انقلاب است. در چهار سال گذشته وارد فضای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم شد. آقای جلیلی دوراندیش هم است یعنی چون در چهار سال قبل آمد حدود چهار میلیون رای آورد، تلاش کرد در این چهار سال آن چهار میلیون طرفدار خودش را حفظ کند. بعد احساس دیگری هم داشت که در مذاکرات و مناظراتی که انجام شد، بیشترین لطمه را دکتر ولایتی به آقای جلیلی زد. یعنی بعد از آنکه آقای دکتر ولایتی مباحث هسته‌ای را مطرح کرد و گفت آقای جلیلی شما در روند مذاکرات فقط بیانیه می‌خواندید و مذاکره نمی‌کردید، به آقای جلیلی ضربه زد. در واقع دعواهای پشت پرده این دو بزرگوار را روی صحنه تلویزیون نشان داد. آقای جلیلی احساسش این بود که این پیروزی آقای روحانی بخشی به بحث هسته‌ای برمی‌گردد و دستاورد آقای روحانی در دولت یازدهم برجام بود. کاری که آقای جلیلی می‌توانست انجام دهد، اما انجام نداد حالا به هر دلیل مثل اینکه فکر می‌کرد می‌تواند امتیازهای بیشتری از طرف غربی بگیرد اما آقای روحانی این کار را انجام داد و در دورانی همه مسائل اعم از
اشتغال، هواپیما و تورم را به نتیجه‌بخشی مذاکرات و برجام وصل کرد، در کل به مردم فهماند که باید برجام را امضا کند و مردم هم گفتند بسم‌الله امضا کن. گرچه نتیجه دلخواه به دست نیامد که به قول رئیس کل بانک مرکزی دولت یازدهم دستاورد برجام هیچ بود اما این کار به نام دولت یازدهم تمام شد. الان آمریکایی‌ها برجام را یک الگو برای خودشان قرار دادند که تحریم‌های جدیدی ضد‌صنعت موشکی و رفتار حقوق بشری ایران اعمال کنند. به عبارت بهتر آمریکایی‌ها با الگوگیری از برجام تلاش دارند در آینده با کشورهای دیگر برای اعمال تحریم علیه ایران اجماع کنند و ایران را در بحث موشک و حقوق بشر به پای میز مذاکره بیاورند. آقای جلیلی در این چهار سال شروع به این طرف و آن طرف رفتن تا روشنگری کند و بیشتر هم برجام را مطرح می‌کرد. می‌خواست بگوید آن کاری که من کردم بیانیه خواندن نبود، من مذاکره می‌کردم و دیدید که آقای روحانی و تیمش در مذاکرات هسته‌ای اشتباه کردند. علت اینکه آقای جلیلی در سفرهای زیادی به شهرستان‌ها می‌رفت به خاطر رقابت با آقای روحانی بود چون احساس می‌کرد توسط آقایان ولایتی و روحانی به گوشه میدان رقابت رفت اما اینکه چرا در جمنا نیامد
چون دید فضا همان فضای قبلی است، می‌دانست افراد به سازوکار جمنا متعهد نیستند تا آنجا که می‌دانم جمنایی‌ها افرادی را دعوت می‌کردند که به جمنا اعتقاد نداشتند یا در جمنا نمی‌آمدند. به‌عنوان مثال جمنا به آقای حاجی‌بابایی و آقای پروفسور زاهدی گفته بود تمام عید را در جمنای استان بحث و بررسی کنید تا مورد توجه قرار گیرید آنها هم رفته بودند و زحمت کشیدند اما روز 17 فروردین که باید اسم آقای زاهدی هم اعلام می‌شد شورای مرکزی جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسم او را حذف کرد. آقای جلیلی متوجه شد تکرار صحنه است یعنی گرچه چند نفر جدید هم آمدند اما آقای قالیباف در جمنا است، نام آقای رئیسی هم مطرح است بنابراین رقابت بین مشهد می‌شود چون او، آقای قالیباف و آقای رئیسی هر سه مشهدی هستند او دید در این فضا بهتر است همان چهار میلیون بدنه رایش را حفظ کند بنابراین وارد فضای انتخاباتی نشد. حالا به ذهن می‌رسد فضای بعدی را باید بررسی کنیم چه اتفاقی می‌افتد.
به نظر شما آقای جلیلی با ثبت‌نام نکردن در انتخابات ریاست‌جمهوری چقدر جایگاه خودش را در بین اصولگرایان ارتقا داد و چقدر کمک کرد و کمک می‌کند اصولگرایان به نامزد واحد برسند؟
آقای جلیلی دوراندشی کرد چون علوم سیاسی هم خوانده و متوجه شد حضورش در صحنه انتخابات نتیجه‌ای ندارد و خودش نمی‌تواند رئیس‌جمهور شود بنابراین کنار کشید. کنار کشیدن او از صحنه انتخابات به نفع جمنا شد، اگرچه جمنا خیلی اصرار کرد او وارد آن سازوکار شود اما آقای جلیلی گفت من اصلا شما را قبول ندارم بنابراین به جبهه نپیوست گرچه در مجمع عمومی اول نام او را در بین نامزدها گذاشتند اما آقای جلیلی وارد آن مکانیزم نشد اما حالا اینکه چقدر نیامدن آقای جلیلی به نفع اصولگرایان شد؟ به نظرم اصولگرایان الان باید ببینند چه کسی می‌تواند مقابل روحانی در مناظره‌ها قرار گیرد و پیروز میدان مناظره باشد. فکر نمی‌کنم آقای رئیسی بتواند در مناظره‌ها توفیقی کسب کند چون نظر بزرگان اصولگرا درباره آقای رئیسی مثبت است و می‌خواهند روی نام او اجماع شود اما او کسی نیست که بتواند در مناظره‌ها دست بالا را داشته باشد.
روشنگری که آقای جلیلی درباره برجام در طول یک سال گذشته انجام داد این ظرفیت را می‌تواند در یک ماه به نفع نامزد نهایی اصولگرایان فعال کند؟
خیر.
یعنی باید کنار برود، سکوت‌پیشه کند و فقط ببیند نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری چه می‌شود؟
معمولا افرادی که انتخاباتی هستند و کنار می‌روند سکوت می‌کنند چون به نفع‌شان است که سکوت کنند، درست است شاید بیانیه بدهد اما آن نامزدی که در میدان است باید مناظره کند و حرفش را در مناظره‌ها به کرسی بنشاند و نشان دهد چند مرده حلاج است. آقای رئیسی باید به سوالات پاسخ دهد. من اگر جای آقای جلیلی بودم فقط به دادن همان بیانیه اکتفا می‌کردم و تا آخر رویه سکوت در پیش می‌گرفتم. معتقدم اصولگرایان نمی‌توانند متحد عمل کنند چون تعداد زیادی از اصولگرایان در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کردند، معنی‌اش این است که اصولگرایان خیلی از قدرت بدشان نمی‌آید.
برخی قیاس می‌کنند می‌گویند آقای عارف وقتی سال 92 به نفع آقای روحانی کنار رفت این مساله در رای‌آوری آقای روحانی خیلی موثر واقع شد، همان تصمیم یک سبد رایی را برای او به وجود آورد که وقتی در انتخابات مجلس شورای اسلامی سرلیست ائتلاف امید قرار گرفت منتخب اول حوزه انتخابیه تهران، ری، اسلامشهر و شمیرانات شد. به نظر شما کناره‌گیری آقای جلیلی به نفع وحدت اصولگرایان می‌تواند چنین ظرفیت رایی را برای او به وجود آورد؟
خیر چون آقای عارف وارد فضای انتخابات شد و بین آقای عارف و آقای روحانی، آقای عارف را مجبور به کناره‌گیری کردند. آقای عارف اصلاح‌طلب بود. آقای روحانی اصولگرا بود، آقای عارف ایثار کرد و در آخرین لحظات با فشار آقای هاشمی رفسنجانی و آقای خاتمی کنار رفت بعد همیشه طلبکار بود اما آقای جلیلی که نیامد وارد فضای انتخابات شود اول باید ثبت‌نام می‌کرد، ببیند تایید صلاحیت می‌شود یا خیر. بعد اگر به نفع آقای رئیسی کنار می‌رفت آن زمان این را می‌گفتند اما یادمان نرود که آقای عارف وقتی کنار رفت که اصلاح‌طلبان در هشت سال ریاست‌جمهوری آقای احمدی‌نژاد در انزوا بودند ولی اصولگراها باز در انتخابات مجلس آینده نیز با همان لیست شکست‌خورده دوره قبل می‌آیند بنابراین فرق نمی‌کند جلیلی یا کس دیگری در انتخابات مجلس آینده وارد صحنه شود یعنی این مقایسه مع‌الفارق است. یک حرکت دسته‌جمعی شامل شبکه‌های بی‌بی‌سی، من و تو، آقای خاتمی و غیره باعث شدند مردم پای صندوق‌های رای حاضر شوند و به لیستی رای بدهند که فقط عارف و چند نامزد آن شناخته شده بودند اما بقیه نامزدها ناشناس بودند. در انتخابات مجلس دهم هیچ کدام از اصلاح‌طلبان وارد نشدند چون از
ردصلاحیت شدن می‌ترسیدند اما اصولگرایان خیلی می‌آیند و نمی‌گذارند آقای جلیلی رأس فهرست انتخاباتی جریان اصولگرا در تهران قرار بگیرد. شاید آقای جلیلی یک نفر از لیست سی نفره خود قرار دهند اما نمی‌گذارند زیر نام او این حرکت انتخاباتی برای مجلس شکل بگیرد.
با‌توجه به اینکه جلیلی بدنه رای خودش را حفظ کرد برای سال 1400 می‌تواند یک نامزد قوی و آماده برای جریان اصولگرا باشد و بیشتر رجوع‌ها به او شود؟
اصولگرایان باید زیر چتر واحد حرکت کنند و کسی نامزد آنها باشد که خوب حرف بزند حالا چهار سال دیگر هم می‌تواند بیاید اما باز فضا همین است چون اصولگرایان هم زیاد به صحنه می‌آیند. اگر منظور آن است که این کناره‌گیری آقای جلیلی یک سرمایه برای او در چهار سال بعد تلقی می‌شود، خیر من فکر نمی‌کنم چنین باشد، مگر اینکه آقای جلیلی در سفسطه‌گری، سخنوری و تقابل کلامی خیلی قوی شود. انتخابات تبلیغات می‌خواهد. بخشی از تبلیغات انتخابات دروغ است. آقایان خاتمی، احمدی‌نژاد و روحانی یک چیزهایی را می‌گویند که مردم خوششان می‌آید. من هم‌اتاقی دوره دانشجویی او بودم. او را می‌شناسم.
دیدگاه تان را بنویسید