منهای محسن/ رقابت برای شهرداری تهران بالا گرفته است
ماجرای انتخاب شهردار به یک چالش اساسی میان اصلاحطلبان تبدیل شده است . گزینهها اکنون محل اختلاف شدهاند. طیف های مختلف اصلاحطلبان با حامیان دولت مواجهاند که آنها هم گزینههای خاص خود را دارند.
در حالی که نزدیک به دو ماه به آغاز کار شورای شهر پنجم زمان باقی مانده است مجادلات پیچیدهای در مورد گزینههای شهرداری تهران شکل گرفته است. آنها که 14 سال است در انتظار رسیدن به بهشت صبر کردهاند اکنون دچار آشفتگی برای انتخاب شهردار پایتخت شدهاند.
مدعیانی چون محسنهاشمی، مهرعلیزاده، پرویز حناچی، عباس آخوندی، بیطرف، حاجی، صفایی فراهانی، مرعشی و... به صف شدهاند تا به صندلی محمدباقر قالیباف تکیه بزنند. رقابت بیامانی شکل گرفته تا اعضای شورای پنجم را به سوی یک نام هدایت کنند. سطح لابیها بسیار بالا رفته و برخی این مساله را نوعی رقابت میان اصلاحطلبان و دولت میدانند.
محسن هاشمی که خود را مدعی شهردار شدن میداند، برای جلوگیری از حاشیههای خطرساز بر سر این مسیر، از همطیفیهای خود خواست تا بحث شهرداری را فعلا کنار بگذارند و حداقل به سطح رسانهها نکشانند: «لازم است به سمتی نرویم که موضوع انتخاب شهردار از ابتدا باعث اختلاف بین اعضای شورای شهر شود و باید اجازه دهیم اعضای شورا در فضای آرام و سالم این موضوع را بررسی کنند و دلیلی ندارد از پیش فرضیاتی مطرح کنیم که باعث رد و بدل شدن حرفهایی شود که نگاه اختلافگرایانه را موجب شود.»
اما موضوع شهردار پایتخت شدن به این سادگیها هم نیست که کسی مانند محسن هاشمی نزدیک به کارگزاران، در سکوت و آرامش بهدنبال آن باشد چراکه فعالین اصلاحطلب در لفافه به او هشدار دادهاند که به تعهد خود پایبند باشد. محسن رهامی، به محسن هاشمی توصیه میکند با وجود گزینههایی مانند حناچی و مهرعلیزاده در بیرون شورا، از خیر شهردار شدن بگذرد: «در حال حاضر هم هاشمی یکی از گزینههای شهرداری است و با این پشتوانه که بیشترین رای را در شورای شهر آورده است، عقبه خانوادگی و سیاسی و تجربه مدیریت مترو گزینه مناسبی برای شهرداری است، اما از آنجا که اعضای لیست امید با امضای میثاق نامه تعهد دادهاند که عضویت شورا را ترک نکنند بهتر است ایشان هم پایبند به این تعهد بماند. من در جریان نیستم آقای هاشمی میثاقنامه را امضا کرده است، یا نه اما مهم تعهد کلی است. مهم این است که رعایت این میثاقنامه اخلاقی است.»
با وجود این اظهارنظر صداهای دیگر نیز شنیده میشود. علی صوفی، عضو شورای سیاستگذاری اصلاحطلبان، حضور هاشمی را در شهرداری خطرناک نمیداند: «حضور مجدد چمران در شورای شهر بدون پشتوانه اصولگرایی، فردی وغیرتشکیلاتی است. رفتن هاشمی به شهرداری مشکلی برای مقاصد اصلاحطلبان ایجاد نمیکند.»
این سطح از ناهماهنگی در شورای یکدست اصلاحطلب فرصت بینظیری را در اختیار لابیگرهای دولتی قرار میدهد تا گزینه مورد نظر خود را در اوج اختلافات به شورای پنجم تحمیل کنند. همان مسالهای که در انتخاب رئیس مجلس دهم روی داد و با وجود توقعی که اصلاحطلبان برای حمایت دولت از گزینه خود داشتند، لابیگرهای دولت را به سمت علی لاریجانی شیفت کردند.
حامیان و مخالفانهاشمی
غلامحسین کرباسچی، دبیر حزب کارگزاران با بیان اینکه محسن هاشمی از گزینههای شهرداری تهران است، گفته است: «محسن هاشمی اگر تمایلی داشته باشد، باتوجه به سابقه و فعالیتی که داشته چه در مترو چه در حوزه شهری، از گزینههای شهرداری تهران است.»
این در حالی است که سیدمحمود میرلوحی، منتخب مردم تهران در دور پنجم شورای شهر در گفتوگویی طبق میثاقنامه اعضاء شورای شهر، اعضای لیست امید نمیتوانند گزینهای برای شهرداری باشند، بنابراین محسن هاشمی گزینه شهرداری تهران نیست.
قبل از انتخابات نیز گمانهزنیهایی مبنی بر اینکه محسن هاشمی میثاقنامه لیست امید را امضا نکرده است مطرح بود که شورای عالی سیاستگذاری این گمانهزنی را رد کرد، اما خود هاشمی در رد یا تایید آن حرفی نزد.
مساله اصلی این است که با انصراف یکی از اعضاء لیست امید در شورای شهر تهران سرلیست اصولگراها وارد شورا میشود و شورا را از یکدستی که سه دور انتظار آن را میکشیدیم خارج میکند، با این اوصاف باید دید خود لیست امید چه گزینهای را برای شهرداری تهران مطرح میکنند.
ژاله فرامرزیان دبیر شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان در این خصوص گفت: «همه دوستانی که کاندید شورای شهر شدند این تعهد را دادند که انصراف ندهند، چون فرصت حضور را از یک اصلاحطلب میگیرند. اعضای لیست امید این تعهد را دادهاند که کسی انصراف ندهد.»
او ادامه داده است: «اگر کسی استعفا دهد قطعا برای شهردار شدن رای نخواهد آورد. اگر جایگزین کسی که انصراف میدهد اصلاحطلب بود آسیب کمتری وارد میشد اما باز هم این تعهد مساله مهمیاست که اعضای تا اتمام کار در شورا با قدرت حضور داشته باشند و به مردمیکه آنها را برای شورای شهر انتخاب کردهاند خدمترسانی کنند.» دبیر شورایعالی سیاستگذاری اصلاحطلبان ضمن تاکید بر اینکه «محسنهاشمی» گزینه شهرداری نیست، بیان کرد: «تمام اعضای لیست امید میثاقنامه را امضا کردهاند، آقای هاشمی هم در جلسهای که منتخبان و اعضای شورا حضور داشتند این میثاقنامه را امضا کرده است. غیر از این حاشیهسازی دوستانی است که میخواهند اثربخشی لیست را کم کنند.»
فرامرزیان درخصوص پیشنهاد شورای عالی سیاستگذاری برای شهرداری گفت: «شورای عالی سیاستگذاری مسئول انتخاب شهردار نیست اما در مجموعه برنامههایی که قبلا ارائه داده است پیشنهادش به شورا این بوده که باید شهرداری انتخاب شود که بتواند برنامههای شورا را به خوبی اجرا کند.»
او در پایان افزود: «هر پیشنهاد و گزینهای که مطرح میشود گمانهزنی است. در پروسه انتخاب با گمانهزنیهای زیادی روبهرو هستیم. انتخاب شهردار بر عهده اعضای شورای شهر است و ما از مجموعه لیست امید انتظار داریم شهرداری را انتخاب کند که از طریق مدیریت او اوضاع تهران بهبود پیدا
کند.»
اما گزینههای شهرداری تهران چه کسانی هستند؟
محسن هاشمی گزینه اصلی اصلاحطلبان
یکی از گزینههای اصلی اصلاحطلبان برای شهرداری تهران، «محسن هاشمی رفسنجانی» است. هاشمی در انتخابات شورای شهر با کسب حدود یک میلیون و 800 هزار رای نفر اول شورای تهران شد. او 13 سال ریاست هیاتمدیره و مدیرعامل شرکت متروی تهران را بر عهده داشته و اکنون بهعنوان معاون عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی فعال است.
هاشمی در کارنامه مدیریتی خود ریاست هیاتمدیره اتحادیه قطارهای شهری کشور و ریاست هیاتمدیره انجمن مهندسی حملونقل ریلی ایران را عهدهدار بوده است.
او در چهارمین دوره شورای اسلامی شهر تهران، گزینه اصلی اصلاحطلبان برای شهرداری تهران بود که در نهایت با یک رای مغلوب «محمدباقر قالیباف» شد . «غلامحسین کرباسچی» دبیرکل حزب کارگزاران از افراد ذی نفوذ جریان اصلاحات، در همین زمینه گفته که او گزینه اصلی شهرداری تهران است ولی خب برخی از بدنه اصلاحطلبان میگویند، که او نباید رای مردم را نادیده بگیرد، به ویژه باتوجه به اینکه با حضور او در شهرداری و استعفا از شورای شهر، «مهدی چمران» خواهد توانست وارد شورای شهر شود و تمامیت اصلاحطلب شورا از بین خواهد رفت.
از سوی دیگر، «صادق زیباکلام» هم اعلام کرده، درست است که آقای محسن هاشمی میثاقنامه را امضا نکردهاند، ما بنا داریم در جریان اصلاحطلبی، همه چیز را براساس شور و مشورت و خردجمعی پیش ببریم؛ بنابراین، اگر رهبری اصلاحطلبان در شورای شهر به این جمعبندی برسند که آقای محسن هاشمی براساس پارامترهایی که دارند برای شهرداری تهران مناسب هستند، باید ایشان را انتخاب کنند.
وی ادامه داد: «میثاقنامه وحی منزل نیست، میثاقنامه را خودمان ایجاد کردیم. باتوجه به شرایط خاص «محسن هاشمی» میشود میثاقنامه را در مورد ایشان نادیده گرفت.»
در مطلبی دیگر در این مورد سایت انتخاب نوشته است: «برخی حلقههای سیاسی با عنوان کردن اینکه نقشی کلیدی در تعیین لیست داشتهاند، قصد دارند نسبت به انتخاب شهردار در حلقه خود بجای نمایندگان مردم در شورای شهر اقدام کنند.
افراد مذکور که از سوی منتقدان بهعنوان مهندسان لیست لقب گرفتهاند، میخواهند چهره گمنام و ناشناختهای را برای افکار عمومی بهعنوان شهردار انتخاب و سپس به اعضای شورای شهر القا کنند که بهدلیل قرار گرفتن در لیست توسط آنها باید به شهردار مدنظر این حلقه رای دهند. این در حالی است که بسیاری از اعضای شورای شهر خود را امانتدار مردم دانسته و با تصمیمگیری خارج از شورا برای شهر مخالفند.
اینگونه اقدامات که از سوی بزرگان اصلاحات نیز مذمت شده است، خاطره تلخ شورای اول را زنده میکند که منجر به تنزل جایگاه اصلاحطلبان در افکارعمومی و تولید احمدینژاد شد، اما ظاهرا حلقه مذکور به قدرت لابی و اثرگذاری خود اطمینان دارد.
وفا تابش، زحمتکش و اردکانیان از جمله گزینههای مطرح شده در جلسات این محفل برای شهرداری تهران هستند، اما از اینکه چهرههای مذکور تا چه اندازه با این محفل همراهی دارند اطلاعی در دست نیست.» در تحولی دیگر صدراعظم نوری گفته است که عجله برای تغییر مدیریت شهری ضرورت ندارد و ابتدا باید وضع کنونی شورا و شهرداری شفاف شود: «قانون ما را محدود نمیکند که به محض تشکیل شورا، شهردار تعیین شود. باید فرصت کافی داشته باشیم که بدانیم شهرداری در چه وضعیتی قرار دارد.
به نظر من الان ورود گزینههای آینده شهرداری ضروری نیست. هرچند که باید برنامهها مشخص شود. ما باید اقدامات شورای شهر در سالجاری را هم بررسی کنیم و متناسب با این شرایط به سمت شروع کار جدید برویم؛ یعنی باید درباره قوانین کنونی شورا و میراث آن هم کار جدی و شفاف انجام شود.»
او ویژگیهای ضروری شهردار آینده را «پاکدستی و مشارکت مردم در تصمیمگیری» میداند: «مردم در این انتخابات خواستههای خود را نشان دادند که در واقع تغییر وضع موجود بود و براین مبنا افرادی باید کاندیدا شوند که شرایط لازم برای این تغییر را داشته باشند. رای مردم حاوی پیام مهمی بود؛ وقتی مردم یکپارچه به صددرصد لیست امید رای دادند، یعنی دنبال تغییر مدیریت و تغییر رویه غیرشفاف هستند.
شورای جدید تمام تلاش خود را میکند که اعتماد مردم را که سرمایه اجتماعی است، تقویت کند. طبیعی است که ما باید در آینده بهدنبال کاندیداهایی باشیم که پاکدست و سالم هستند. از تجربه و توانمندی کامل برخوردار هستند و نگاه از بالا به پایین نسبت به مردم ندارند بلکه مردم را درتصمیمگیری، اجرا و نظارت مشارکت دهند.»
جهانگیری در بهشت
«اسحاق جهانگیری»، یکی از سرشناسترین گزینههایی است که این روزها برای نشستن بر صندلی شهردار پایتخت مطرح میشود. او در حال حاضر معاون اول رئیسجمهور است و در کارنامه خود سابقه دو دوره وزارت صنعت و معدن، استانداری اصفهان و نمایندگی مجلس را دارد.
برخی تحلیلگران و کارشناسان بر این باورند که اصلاحطلبان بهدنبال آن هستند که «اسحاق جهانگیری» را برای سال 1400 بهعنوان نامزد اصلی خود در انتخابات ریاستجمهوری مطرح کنند و بنابراین، او را برای آمادگی در انتخابات و شناخت بیشتر مردم از تواناییهای مدیریتش بهعنوان شهردار تهران منصوب خواهند کرد.
البته پس از مطرح شدن جهانگیری برای شهرداری تهران، این مساله در برخی رسانهها به نقل از جهانگیری تکذیب شد. هفته گذشته شایعه شد که با جدی شدن رفتن جهانگیری به شهرداری تهران ناطقنوری جایگزین او در معاون اولی خواهد شد.
از سوی دیگر، «محسن صفاییفراهانی» از دیگر گزینههای اصلی اصلاحطلبان برای شهرداری تهران است. او از معدود افرادی است که در سه حوزه سیاست، اقتصاد و ورزش حضور مدیریتی داشته و مورد حمایت اصلاحطلبان است.
معاونت طرح و برنامه وزارت صنایع سنگین، معاون و قائم مقام وزارت صنایع سنگین، مدیریت عامل شرکت و تأسیس شرکتهای فراب و مپنا، ریاست فدراسیون فوتبال ایران، نمایندگی مردم تهران در مجلس ششم، قائم مقامی وزارت امور اقتصادی و دارایی از سوابق
اوست .
مهرعلیزاده گزینه تهران، مشهد یا...
«محسن مهرعلیزاده» هم یکی از گزینههای مطرح برای شهرداریتهران است. او که برای حضور در شورایشهر تهران نامنویسی کرده بود، پس از اعلام نام لیست امید در پایتخت از کاندیداتوری انصراف داد که بسیاری انصراف او را به منزله احتمال انتخابش بهعنوان شهردار تهران دانستند؛ مسالهای که باید دید باتوجه به مطرح شدن گزینههای متعدد و پرتوان برای این جایگاه، آیا به واقعیت نزدیک خواهد شد یا خیر؟! او اکنون ریاست فدراسیون بینالمللی ورزشهای زورخانهای و عضو هیاتمدیره سازمان منطقه سازمان منطقه آزاد کیش را برعهده دارد.
پیش از این، مهرعلیزاده استاندار خراسان و رئیس سازمان تربیتبدنی بود. پس از مطرح شدن گزینههای پرشانستر از مهرعلیزاده برای شهرداری تهران، برخی از او بهعنوان یکی از گزینههای شهرداری مشهد هم نام میبرند، چون لیست امید در مشهد هم توانسته تمامی کرسیهای پارلمان شهری را از آن خود
کند.
ابتکار تنها گزینه زن برای شهرداری تهران
«معصومه ابتکار» که مدتی را در شورای شهر تهران و در کسوت نمایندگی مردم در شورا گذرانده است، یکی دیگر و تنها گزینه زن اصلاحطلبان برای شهرداری تهران است. او در دوره اصلاحات معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان محیطزیست بوده و پس از هشت سال با روی کار آمدن «حسن روحانی» بار دیگر بر کرسی ریاست ساختمان سبز پارک پردیسان تکیه زد و تاکنون هم این مسئولیت را برعهده داشته و دارد.
بیطرف از وزارت نیرو تا شهرداری تهران
از سوی دیگر، حبیبالله بیطرف، وزیر نیروی دولت هشتم و استاندار پیشین یزد هم از گزینه مطرح از سوی اصلاحطلبان برای شهرداری تهران است که در رسانهها نیز نام او ذکر شده است. او در حال حاضر معاون مهندسی، پژوهشی و فناوری وزیر نفت و رئیس سازمان نظام مهندسی استان تهران است.
از بیطرف بهعنوان یکی از گزینههای اصلی وزارت نیرو در دولت داوزدهم نیز نام برده میشود. از «پیروز حناچی» نخستین رئیس مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری ایران و معاون فعلی نظام مهندسی و اجرای ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی نیز بهعنوان یکی دیگر از گزینههای اصلاحطلبان برای شهرداری تهران نام برده میشود.
از «علی عبدالعلیزاده» مشاور عالی وزیر کشور در امور مناطق هم بهعنوان گزینههای مطرح شده اصلاحطلبان برای شهرداری کلان شهر تهران یاد میشود. او پیش از این نمایندگی در مجلس دوم و سوم، استانداری آذربایجان شرقی در دولت هاشمیرفسنجانی و هشت سال وزارت مسکن در دوره اصطلاحات را در کارنامه خود دارد.
آخوندی و رویای شهردار شدن
و در نهایت «عباس آخوندی» هم جزو نامهایی است که دوستان رسانه ایش نام وی را برای حضور در شهرداری مطرح میکنند.
وزیر مسکن و شهرسازی دولت سازندگی و وزیر راه و شهرسازی در دولت تدبیر و امید، این روزها از سوی برخی از فعالان اصلاحطلب بهعنوان گزینه شهرداری مطرح شده است. او که باجناق ناطقنوری نیز هست، به دلیل عملکردش در دوران وزارت راهوشهرسازی، دو بار از سوی مجلس نهم و دهم استیضاح شد.
در حالی که برخی خرید هواپیماهای نو برای کشور را جزو کارنامه موفق آخوندی میدانند، باید اشاره کرد که تمام توافقات خرید هواپیما از سوی جمهوری اسلامی ایران، توسط «محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه کشورمان و در راستای اجرای برجام صورت گرفته
است.
برخی کارشناسان حوزه راهوحمل و نقل بر این باورند که «عباس آخوندی» تنها با هواپیماهای خریداری شده عکس یادگاری گرفته و تقریبا تمام کارهای آن در جای دیگری صورت گرفته است.
برخی موضوعات مربوط به استیضاح آخوندی که توسط برخی از نمایندگان مطرح شده است، شامل موضوعاتی نظیر: عدمشفافیت در خرید هواپیما و بدون اطلاع مجلس، بهکارگیری نیروهای بازنشسته در پستهای کلیدی وزارتخانه، حوادث متعدد مرگبار ریلی ـ جادهای و هوایی در کشور و بلاتکلیف ماندن متقاضیان مسکن مهر و عمل نکردن به شعار مسکن اجتماعی است که ناظر بر عملکرد ناموفق او در حوزه وزارت راه و شهرسازی است.
دیدگاه تان را بنویسید