دولت پول‌های بلوکه شده را خرج کرده بود

با آزاد شدن دارایی‌های بانک مرکزی، رئیس‌کل سابق بانک مرکزی می‌گوید معادل ریالی این پول‌ها پیش‌تر دریافت شده است

پس از توافق وین اولین موضوعی که ذهن‌ها را به خود مشغول کرد، مساله آزاد شدن دارایی‌های‌ بلوکه شده ایران بود. این دارایی‌ها که رقم دقیق آن به هیچ وجه تا امروز به طور دقیق و مشخص اعلام نشده است، اصل و وجود آن حالا محل مناقشه شده است. از یک طرف یوسفیان ملا، از نمایندگان مجلس می‌گوید که رقم دقیق این پول‌ها از سوی ولی‌الله سیف طی یک نامه رسمی به روحانی اعلام شده است و رقم آن 29 میلیارد دلار است. اما از سوی دیگر رئیس‌کل بانک مرکزی در دولت سابق اظهارات عجیبی را مطرح میکند.

بهمنی که در دولت دهم رئیس‌کل بانک مرکزی بود و تحریم این بانک در زمان ریاست او به وقوع پیوست، با بیان اینکه این پول‌ها متعلق به بانک مرکزی است نه دولت گفته: «دولت معادل ریالی ارزهای پرداختی به بانک مرکزی را در سال‌های گذشته دریافت کرده و بانک مرکزی هم این ارز‌ها را به حساب دارایی‌های خارجی خود که ذخایر کشور است منتقل می‌کند.»

نکته مهم در این باره این است که آقای بهمنی توضیح نمی‌دهد که این پولها چه زمان و با دستور چه کسی دریافت شده است؟ آیا دولت روحانی معادل ریالی این پول‌ها را از بانک مرکزی دریافت کرده، یا این هم یکی از مواردی است که دولت گذشته صورت داده و امروز تا به بروز و ظهور رسیده است؟

در همین حال عزت‌الله یوسفیان‌ملا نماینده مردم آمل و عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با فارس ضمن اعلام این خبر که سیف به روحانی نامه‌ای نوشته در تشریح جزئیات این نامه، گفت: آقای سیف به رئیس جمهور نامه‌ای نوشتند و طی آن نامه رقم دقیق پول‌های بلوکه شده ایران در خارج کشور را اعلام کردند. به گفته یوسفیان‌ملا، رقم پول‌های بلوکه شده ایران در خارج از کشور طبق نامه مذکور حدودا 26 میلیارد دلار است.

عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی همچنین در بیان جزئیات دیگری از این نامه خاطرنشان کرد: در این نامه آمده دلیل اظهارات آقای اوباما درباره رقم‌ها تلاش آمریکایی‌ها برای تحت‌الشعاع قرار دادن اقتصاد ایران است.

یوسفیان‌ملا در ادامه گفت‌وگوی خود با فارس با بیان اینکه در واقع پول‌هایی که بدون اما و اگر می‌تواند به خزانه کشور ریخته شود همان 26 میلیارد دلار است، اظهار داشت: باید به این نکته اشاره کنم که کل رقم پول‌های ایران در خارج 107 میلیارد دلار است اما همانطور که گفتم 26 میلیارد از آن پولی است که قابلیت واریز به خزانه دارد.

وی با اشاره به اینکه 26 میلیارد دلار مطالباتی است که باید پس از توافقات به کشورمان بازگردد، گفت: این پول در قانون بودجه نیامده و در صورتی که به خزانه واریز شده و دولت بخواهد آن را هزینه کند باید اصلاحیه‌ای در قانون بودجه به مجلس ارائه کند.

یوسفیان‌ملا بر لزوم وجود برنامه برای هزینه رقم یاد شده تأکید کرد و گفت: دولت باید با توجه به سیاست‌های کلی نظام و همچنین قوانین تلاش خود را برای هزینه پول‌ها در صورتی که به خزانه واریز شود به کار گیرد.

نماینده مردم آمل در مجلس شورای اسلامی همچنین توضیح داد که پول‌های ایران در خارج از کشور بر سه قسم است و آن سه قسم را اینگونه توضیح داد: «دسته اول پول‌هایی است که ما بابت تضمین گذاشته‌ایم یعنی مثلا می‌خواستیم قطعه‌ای را خریداری کنیم که برای تضمین پولی را گذاشتیم که به این اقدام ال‌سی هم می‌گویند».

وی اضافه کرد: دسته دوم همان پول‌های بلوکه شده است که به دلیل تحریم‌ها جلوی ورود آن را به کشور گرفته شد، دسته سوم نیز پول‌هایی است که در واقع ما پس از صادرات کسب کردیم که اکنون اجازه نمی‌دهند آن پول به کشور بازگردد.

یوسفیان‌ملا اعلام کرد که رقم تمامی پول‌های یاد شده 107 میلیارد دلار است اما پولی که پس از توافقات به ایران می‌رسد 26 میلیارد دلار می‌باشد.

اما در طرف دیگر رئیس‌کل سابق بانک مرکزی گفته است که دولت معادل ریالی ارزهای پرداختی به بانک مرکزی را در سال‌های گذشته دریافت کرده.

وی افزود: اگر مجددا معادل ریالی این پول آزاد شده از محل دارایی‌های خارجی بانک مرکزی به دولت داده شود، به معنای این است که دولت به ازای هر دلار دو بار از بانک مرکزی ریال دریافت خواهد کرد.

رئیس کل سابق بانک مرکزی با اشاره به وثیقه قرار دادن 22 میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده برای فاینانس چین، گفت: وثیقه 22 میلیارد دلاری فاینانس چین هم جزو دارایی‌های خارجی بانک مرکزی است و این پول چون تبدیل به فاینانس شد دیگر جزو منابع بلوکه شده بانک مرکزی محسوب نمی‌شود.

بهمنی در پاسخ به این سوال که در زمانی که شما ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشتید رقم پول‌‌های بلوکه شده بانک مرکزی 100 میلیارد دلار بود، گفت: ذخایر بانک مرکزی در آن زمان بالای 100 میلیارد دلار بود اما آمار مرتب تغییر می‌کند و این را باید از بانک مرکزی سوال کنید.

باتوجه به این اظهارات می‌توان نتیجه گرفت که حجم دارایی‌های ایران در خارج از کشور بالغ بر 100 میلیارد دلار است. اما پولی که به طور آنی می‌تواند به ایران واریز شود، مبلغی معادل 26 میلیارد دلار می‌باشد. اما در این باره نکته مهم این است که کدام دولت ارز‌های بلوکه شده در خارج را به ریال تبدیل کرده و در داخل ایران مصرف کرده است.

گفتنی است سال گذشته تعدادی از نمایندگان در تذکری گفته بودند که دولت روحانی در دو فقره ارقامی معادل 4.1 و 1.2 میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه شده را تبدیل و معادل ریالی آن را دریافت کرده است. اما این تنها یک ششم از دارایی‌های اعلام شده را شامل می‌شود و مشخص نیست روح‌الله بهمنی رئیس کل بانک مرکزی در دولت قبل چگونه از تبدیل همه پول‌ها سخن گفته است. این سئوال به صورت جدی مطرح است که ایا این امکان وجود دارد که دولت قبل همانطور که بخشی از دارایی‌ها را به فاینانس تبدیل کرده است، آنها را نیز به ریال تبدیل کرده باشد؟