گفتوگوی مثلث با ولی‌الله شجاع‌پوریان؛
تک‌روی نمی‌کنیم
ولی‌الله شجاع‌پوریان، عضو هیات موسس و عضو شورای مرکزی حزب اتحاد‌ملت ایران اسلامی، این حزب را در جناح اصلاحات پیشرو می‌خواند و معتقد است: «فعالیت یک حزب پیشرو در جریان اصلاحات به نفع امنیت کشور است
مدت‌هاست که اصلاح‌طلبان مشغول ساماندهی کارهای تشکیلاتی خود برای ورود به انتخابات مجلس شورای اسلامی هستند، ارزیابی شما چیست؟ اصلاح‌طلبان چه سمت و سویی را در رقابت سیاسی پیش رو دنبال خواهند کرد؟ آیا همچنان مانند انتخابات ریاست‌جمهوری سال 92 در ائتلاف با جریان دولت آقای روحانی خواهند ماند یا سعی می‌کنند لیست مستقل بدهند؟
جریان اصلاح‌طلبی در کشور ما یک جریان اصیل و ریشه‌دار و دارای پایگاه اجتماعی قوی است، طبعا در طول سال و هم در فصل انتخابات سعی می‌کند حضوری مناسب با شرایط جامعه و اقتضای فضای انتخاباتی داشته باشد. در این دوره از انتخابات مجلس هم همانطور که اشاره شد تشکل‌های اصلاح‌طلب برنامه‌های متنوع و وسیعی دارند که مدیریت اصلی این مجموعه با سه گروه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات متشکل از 20 حزب، بنیاد امید ایرانیان آقای عارف و مجمع مشورتی آقای خاتمی است. تا الان هم جلسات استانی و مرکزی خوبی برای هماهنگی‌های مختلف با هدف ورود قوی مجموعه تشکل‌های اصلاح‌طلب برگزار شده و سیاست آن است که مجموعه اصلاح‌طلبان و دولت و اعتدالیون با آهنگ، مجموعه واحد و هماهنگی کامل به انتخابات مجلس شورای اسلامی ورود پیدا کنند بنابراین الان مبنا بر این نیست که مجموعه هوادار دولت یا احزابی که خیلی به دولت نزدیکند از احزاب اصلاح‌طلب جدا عمل کنند.
در واقع منظورتان به احزاب کارگزاران و اعتدال و توسعه است که نزدیک به دولت عمل می‌کنند؟
کارگزاران خیر، کارگزاران یکی از احزاب جریان اصلاحات محسوب می‌شود، حزب اعتدال و توسعه خیلی نزدیک به دولت است که تصور می‌شود یک موقع بخواهد مجموعه جمع‌هایی که به دولت نزدیکند را مدیریت کند و جدا از مجموعه‌های اصلاح‌طلب وارد صحنه انتخابات شود که این مساله با صحبت‌ها و رایزنی‌هایی که در حال انجام است بناست که حزب اعتدال و توسعه نیز در چارچوب مجموعه یکدست و یکپارچه اصلاح‌طلبان و اعتدالیون ورود کند.
اتفاقا اخیرا صحبت شده بود که اگر آقای ناطق‌نوری به صحنه نیاید اعتدال و توسعه می‌خواهد خانم فاطمه هاشمی را سرلیست خود در انتخابات مجلس قرار دهد، از آن جهت می‌گویید که رایزنی‌هایی با این تشکل در حال انجام است که هماهنگ با اصلاح‌طلبان عمل کند؟
اصلا اینکه واقعا سرلیست چه کسی است یا افراد حاضر در لیست‌های مختلف چه کسانی هستند یا اینکه چه سهمی برای تشکل‌های اصلاح‌طلب پیش‌بینی می‌شود بحث‌های پایانی کارزار انتخاباتی است چون اصلاح‌طلبان همیشه با یک مشکل و معضل مهم روبه‌رو هستند و آن موضوع وضعیت تایید صلاحیت نیروهای درجه اول‌شان تا روزهای پایانی انتخابات مجلس است که خیلی روشن نیست. بنابراین لیست‌ها و سرگروه‌ها و اینکه سهم تشکل‌ها به چه شکل باشد را نمی‌توان از الان درباره‌اش سخن گفت. امروز بحث‌هایی که وجود دارد بحث‌های راهبردی است که همه سازوکارهای رسیدن به وحدت و جمع کردن تعدد کاندیداها از جمله آنها محسوب می‌شود. البته مهمتر و فوری‌تر از آن تلاش برای تشویق حضور حماسی و مشارکت حداکثری مردم استان‌های مختلف در پای صندوق‌های رای است. بر همین اساس میتینگ‌های سیاسی و اجتماعی بدون اسم بردن از مصادیق برگزار می‌شود تا مردم به شکل کلی برای حضور پرشور در انتخابات آماده شوند.
باتوجه به اینکه می‌گویید کارهای تشکیلاتی اصلاح‌طلبان برای انتخابات مجلس شورای اسلامی تدوین شده و در حال انجام مرحله به مرحله است، پس چرا اینقدر پروسه اخذ مجوز برای فعالیت حزب اتحاد ملت ایران طولانی شد و این حزب دیر اعلام موجودیت کرد؟
من از اعضای هیات موسس این حزب هستم. ما تقریبا درخواست مجوز و مقدمات کار را از سال 93 در دستورکار داشتیم مقداری به دلیل فضاسازی‌هایی که به وجود آمد...
اینکه می‌گویند حزب اتحاد ملت ایران، «شبه مشارکت» است؟
بله. این مساله صدور مجوز فعالیت برای حزب اتحاد ملت ایران را طولانی کرد. شاید حداقل 6-5 ماه پشت صف انتظار بودیم. خوشبختانه با رایزنی‌های خوبی که با مجموعه‌های عضو کمیسیون ماده 10 احزاب همچون نمایندگان مجلس و مسئولان وزارت کشور انجام گرفت در پایان آخرین روز 31 فروردین 94 مجوز فعالیت به حزب داده شد چون تا قبل از آن اجازه هیچ فعالیتی نداشتیم. 5-4 ماهی نیاز بود که آمادگی لازم برای برگزاری اولین کنگره و مجمع عمومی و انتخاب ارکان رسمی حزب انجام شود که خوشبختانه فعالیت خوبی صورت گرفت، از نظر قانون احزاب شش ماه فرصت داشتیم که مجمع عمومی حزب را برگزار کنیم که در زمان قانونی این کار شد و پنجشنبه 29 مرداد کنگره حزب برگزار و ارکان حزب شامل شورای مرکزی، هیأت داوری و دبیرکل انتخاب شدند بنابراین علت تأخیر ورودمان به فضای سیاسی این بود. البته به هر حال دوستانی که در حزب اتحاد ملت ایران عضویت دارند کم‌و‌بیش با سایر تشکل‌های اصلاح‌طلب نیز مرتبطند اما طبق اساسنامه حضور در حزب اتحاد ملت ایران مانع حضور آنها در سایر احزاب دیگر نمی‌شود.
حزب اتحاد ملت ایران برای انتخابات مجلس شورای اسلامی چه برنامه‌هایی دارد؟
حزب اتحاد ملت ایران یک حزب مقطعی که در آستانه انتخابات شکل گرفته باشد نیست. همانطور که گفتم حزب اتحاد ملت ایران از یک سال پیش درخواست خود را برای صدور مجوز به وزارت کشور ارسال کرد و تصمیم عقلانی گرفته شد تا این حزب تشکیل شود. بنا داریم از تجارب حزب‌های موفق چه در خارج و چه در داخل استفاده کنیم و می‌خواهیم در مورد آموزش حزبی تلاش کرده و فرهنگ حزبی را در کشور تثبیت کنیم. حزب اتحاد ملت ایران بنا دارد با همه احزاب قانونی کشور تعامل داشته باشد، می‌خواهیم مروج گفت‌وگو و بحث‌های گروهی و خارج از گروهی باشیم. حزب اتحاد ملت ایران برای دهمین انتخاب مجلس شورای اسلامی در کنار دیگر احزاب اصلاح‌طلب فعالیت خواهد داشت و با شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نیز کاملا هماهنگ عمل می‌کند. حزب اتحاد ملت ایران در جبهه اصلاح‌طلبان به‌دنبال سهم‌خاصی نیست و حتی بنا ندارد تک‌روی کند بنابراین از تصمیم کلی اصلاح‌طلبان پیروی خواهد کرد.
حزب اتحاد ملت ایران چه اهدافی دارد که دیگر احزاب اصلاح‌طلب نتوانسته‌اند تاکنون عملی کنند؟
اهداف حزب اتحاد ملت ایران اسلامی دور از اصول کلی جریان اصلاحات نیست و در چارچوب تفکرات اصلاح‌طلبانه فعالیت می‌کند، از آنجا که طی این سال‌ها محدودیت‌های زیادی پیش روی احزاب اصلاح‌طلب قرار گرفت تلاش می‌کنیم کاستی‌های موجود در فعالیت احزاب اصلاح‌طلب موجود را رفع کنیم، ما معتقدیم احزاب اصلاح‌طلب موجود توانمندی و ظرفیت فعالیت سیاسی را داشته‌اند اما متاسفانه مانع‌تراشی در برابر این احزاب باعث رکود برخی از آنها شده است.
روشن‌تر بفرمایید حزب اتحاد ملت ایران می‌خواهد کجای جریان اصلاحات بایستد؟ این تحلیل وجود دارد که حزب اتحاد ملت ایران باتوجه به انحلال احزاب مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب می‌خواهد جایگزین آنها شود چون تا پیش از انحلال، مشارکت و سازمان مجاهدین تابلوی جریان اصلاحات محسوب می‌شدند اما بعد از حکم قضایی، حزبی که شناسنامه یا تابلو اردوگاه اصلاح‌طلبان باشد به صحنه سیاسی کشور معرفی نشد یا نتوانست در چنین قامتی ایفای نقش کند. با این تفاسیر آیا حزب اتحاد ملت ایران آمد تا چنین خلا‌ئی را پر کند؟
حزب اتحاد ملت واقعا به‌طور صد درصدی که بدل از احزاب گذشته باشد نیست. به عبارت دیگر حزب اتحاد ملت نام مستعاری برای گذشته نیست اما آنچه نمی‌توان کتمان کرد آن است که مجموعه‌ای که حزب اتحاد ملت را پیگیری کرد تا شکل گیرد افرادی با پیشینه قوی حزبی و سابقه کار تشکیلاتی هستند که هم از لحاظ نظری و هم تحصیل در رشته‌های سیاسی، حقوقی و جامعه‌شناسی کارنامه قوی دارند بنابراین یک پتانسیل قوی در حزب اتحاد ملت ایران فراهم شده که می‌تواند کار حزبی و تشکیلاتی قوی‌تری را ارائه دهد. ضمن آنکه ما خودمان را ذیل جریان اصلاح‌طلبی تعریف می‌کنیم و هیچ گونه اصطکاکی به لحاظ منافع سیاسی با سایر دوستان در سایر مجموعه‌های اصلاح‌طلبی نداریم. به هر حال در اینجا پتانسیل قوی جمع شده تا بتواند کار خوبی را استارت بزند. قطعا در بدنه اجتماعی هم در حقیقت چنین انتظاری بوده که یک تشکل قوی اصلاح‌طلبی بتواند در کنار سایر احزاب فعالیت کند تا نیروها کارآمد و قوی‌تری باشد. کما اینکه ما این مطالبه را برای حزب ندا هم دیدیم که بخشی از جوانان اصلاح‌طلب یا نسل دوم جلب و جذب این تشکل جدید شدند. بنابراین ما یک ظرفیتی داریم که بخشی از جریانات اصلاح‌طلبی در
پیکره جامعه که ممکن است به تشکل‌های موجود به هر دلیل اقبال نشان ندهند یا کمتر ارتباط برقرار کنند جذب حزب اتحاد ملت ایران شوند.
اینجا یک نکته وجود دارد که حزب ندای ایرانیان با‌وجود تبلیغات گسترده‌ای که پیرامون شکل‌گیری آن اتفاق افتاد اما‌هیچ گاه به مثابه جریان اصلاحات شناخته نشد، آیا حزب اتحاد ملت ایران می‌تواند در چنین جایگاهی قرار گیرد که همانند دوره‌ای که احزاب مشارکت و سازمان مجاهدین فعالیت می‌کردند امروز این تشکل به مثابه تابلوی جریان اصلاحات شناخته شود؟
اگر یک جست‌وجوی رسانه‌ای در فضای قبل و بعد از تشکیل حزب اتحاد ملت ایران انجام شود، پذیرش و استقبالی که امروز بعد از برگزاری اولین کنگره حزب به وجود آمده همین را نشان می‌دهد، حال آنکه ما در فضای سکوت تا حدودی کنگره حزب را برگزار کردیم و قبل از آن به فلسفه شکل‌گیری‌اش نپرداختیم، اما از سراسر کشور با استقبال مواجه هستیم بنابراین کاملا به‌عنوان یک حزب پیشرو اصلاح‌طلب که دارای توان بالای تشکیلاتی است و یک حزب فصلی و مقطعی نیست می‌خواهیم کار بنیادین و آموزشی‌‌و‌پژوهشی انجام دهیم و از تجارب احزاب داخل و خارج از کشور استفاده کنیم. این استقبال و پذیرش نشان می‌دهد یک انتظار بالایی از حزب جدید در بدنه اصلاح‌طلب جامعه وجود دارد، بی‌دلیل هم نیست چون هم موسسین و هم اعضایی که در شورای مرکزی جمع شدند و مجموعه‌هایی که به شکلی این حزب را حمایت می‌کنند قبلا چنین ظرفیتی را از خودشان نشان دادند.
شما از ایفاگری نقش برجسته و پررنگ‌تر در حوزه تشکیلاتی جریان اصلاحات صحبت کردید، چقدر امید دارید این هدف محقق شود و حزب اتحاد ملت ایران به‌عنوان تشکیلاتی فراگیر در میان مردم شناخته شود؟
نباید فراموش کرد که احزاب سیاسی در کشور پدیده‌هایی نوپا به شمار می‌آیند و نباید انتظار داشت احزاب موجود با احزاب کشورهای پیشرفته که بعضا پیشینه‌ای چند‌قرنی دارند، مقایسه شوند، بنابراین ما ناامید نیستیم و ایمان داریم که با تدبیر و امید و همت جمعی و عبرت‌گرفتن از گذشته می‌توان در مسیر تقویت احزاب قدم برداشت. این نکته را هم در نظر بگیرید که کشور ما برخلاف بسیاری از کشورهای منطقه حداقل از نظر تحزب وضعیت بهتری دارد و بسیاری از کاستی‌های موجود را می‌توان با عقلانیت و سعه‌صدر حل و فصل کرد. در مورد اینکه آیا حزب اتحاد ملت ایران اسلامی می‌تواند حزبی فراگیر شود، باید بگویم مجموعه افرادی که به‌عنوان هیات موسس در تشکیل این حزب نقش دارند، افرادی با کارنامه روشن و درخشان سیاسی هستند و بسیاری از آنها موانع کار حزبی را از نزدیک تجربه کرده‌اند بنابراین می‌توان با یک برنامه‌ریزی منسجم و تشکیلاتی هماهنگ به کادرسازی، عضوگیری و جذب عضو پرداخت، همچنین طی ماه‌های گذشته و بعد از مطرح شدن تاسیس حزب اتحاد ملت ایران اسلامی بسیاری از سران اصلاحات از تشکیل حزب جدید استقبال کردند و ما هم امیدواریم بتوانیم با همفکری سران تشکل‌های
اصلاح‌طلب و با بهره‌گیری از ظرفیت عظیم نسل جوان به‌عنوان بزرگ‌ترین سرمایه جریان اصلاحات، به سمت ایجاد حزبی مقتدر و فراگیر پیش برویم. نسل جوان به ویژه دانشجویان در سال‌های اخیر به خاطر فعالیت برخی از جریان‌های تندرو و انحصارگر مغموم و سرخورده شدند و اگر فضای مناسبی برای آنان تعریف شود و امید و پویایی به آنها تزریق شود، می‌توان انتظار داشت که به جای برخی رفتارهای بی‌نتیجه و احساسی، شاهد فعالیتی هدفمند و منسجم از سوی جوانان در قالب این حزب باشیم، به نظر می‌رسد یکی از انتقاداتی که بر جریان اصلاح‌طلب وارد است این که به‌رغم وجود جوانانی فعال و توانمند گستره مدیریتی و تصمیم‌گیری جریان اصلاح‌طلب تا حدودی فرسوده شده که نیاز به ترمیم و بازسازی و به کارگیری نیروهای جوان محسوس است که ما در حزب اتحاد ملت ایران می‌خواهیم به این سمت گام برداریم.
آقای خاتمی چقدر در ایجاد و شکل‌گیری حزب اتحاد ملت ایران نقش ایفا کرد تا خلاء حزب پیشرو در جریان اصلاحات پر‌شود؟
آقای خاتمی به دلیل آنکه فضای فعالیت سیاسی و رسانه‌ای اصلا برای او وجود ندارد بنابراین امکانی برایش وجود نداشته که در تشکیل این حزب کمک کند. ضمن آنکه همه ما به روشنی می‌دانیم آقای خاتمی با محدودیت فعالیت سیاسی و اجتماعی مواجه است. اما در اینکه این حزب به دیدگاه‌های رئیس دولت اصلاحات نزدیکتر است و احساس تعلق بیشتری دارد، تردیدی نیست کمااینکه ما در اولین کنگره حزب اتحاد ملت ایران تلاش کردیم گفتاری کوتاه از آقای خاتمی را درباره ضرورت فعالیت تشکیلاتی در کشور به شکل عموم داشته باشیم تا به نوعی تایید و هدایتی از وجود یا تولد این تشکل باشد.
اینکه گفته می‌شد آقای سید‌محمد خاتمی از بهزاد نبوی خواسته اعضای سازمان مجاهدین و مشارکت را راضی کند تا از اصرار برای ادامه فعالیت حزب‌های سابقشان دست برداشته و وارد حزب اتحاد ملت ایران شوند آیا صحت دارد؟
علت تاخیر زمانی که در راه‌اندازی حزب داشتیم به همین بحث‌ها بر می‌گردد که البته به دیدگاه آقای خاتمی مربوط نبود. در واقع دیدگاهی درباره تشکیل حزب اتحاد ملت ایران وجود داشت که می‌گفت اگر احزابی که از فعالیت منع شدند تشکل جدیدی به وجود آید که هواداران آن تشکل‌های منع شده از فعالیت بتوانند در چنین قالبی فعالیت کنند به نفع فضای سیاسی کشور است، دلیلش این است که یک حزب شناسنامه‌دار است. کسانی که در این حزب فعالیت می‌کنند و عضویت دارند فعالیتشان رسمی است و در برابر نهادهای قانونی پاسخگو هستند. واقعا وجود هر تشکل سیاسی رسمی بهتر از آن است که خدایی ناکرده با سختگیری‌ها فعالیت‌ها به حالت زیرزمینی و پنهان درآید بنابراین به نفع امنیت کشور است که یک حزب پیشرو اصلاح‌طلب بتواند پاره‌ای از هواداران احزابی که به هر حال فعالیتشان ممنوع شد را جمع کند. این می‌تواند به نفع امنیت و سلامت سیاسی کشور باشد.
دیدگاه تان را بنویسید