آیا سیدحسن خمینی نامزد انتخاب خبرگان میشود؟
تردیدهای سیدحسن
می گویند ممکن است سید حسن خمینی نامزد انتخابات مجلس خبرگان شود.او اکنون مشورت هایی را در این مورد آغاز کرده و همانگونه که برخی از جمله هاشمی رفسنجانی خواهان حضور او در انتخابات هستند
چندماه مانده به انتخابات مجلس خبرگان گویا معادلاتی تازه در راه است. انتخاباتی که تا پیش از این هرگز جنبه رقابتی آنچنانی نداشت و همهچیز به محوریت جامعتین سامان داده میشد، حالا صورتی دیگر یافته و از نشانههایی که این روزها پدیدار شده میتوان فهمید که رقابتی داغ در پیش است.
از آن مهمتر اما در سایه انتخابات خبرگان یک نام مهم هم به زبان آمده است. میگویند ممکن است سیدحسن خمینی نامزد انتخابات خبرگان شود. البته او هم در اظهارنظری غیرمستقیم حرفهایی در این مورد زده که گمانهها را در مورد آمدن او به این رقابت سیاسی مهم تشدید کرده است.
این چنین است که در هفتههای اخیرا در گعدههای سیاسی و ویترین روزنامهها اخباری از تحرکات او یاد میشود که البته تحلیلهایی هم به همراه خود دارد.
آرزوی هاشمی
«حاج حسن آقا واقعا هم صلاحیت بالایی و هم وظیفه دارند. ایشان در وضعی نیست که بتواند نسبت به آینده کشور بیتفاوت بگذرد. منتها تکلیفش را خودش میداند.ما نمیتوانیم به ایشان تکلیف کنیم. ولی من نظرم را میدهم که بهتر است بیاید. معلوم نیست که ما در دنیا باشیم. الان نوبت آنهاست و باید بیایند که از انقلاب حفاظت کنند.» این سخنان هاشمی دیگر هرچه شک در این مورد وجود داشت که ارادههایی وجود دارد برای راضیکردن سیدحسن خمینی را از بین برد.
چه اینکه پیشتر نیز غرویان که از اعضای جامعه مدرسین است و در زمره نزدیکان سیاسی به هاشمیرفسنجانی در دیدار با سیدحسن خمینی در خصوص انتخابات خبرگان خبر داده و درباره محتوای این دیدار گفته بود: «ایشان میگفتند که در حال ارزیابی و رصد هستم که آیا صلاح هست وارد انتخابات شوم یا نه. هنوز به تصمیمی نرسیدهاند اما دغدغه این مساله را دارند که در حال فکر و سنجش فضا هستند تا به تصمیم نهایی برسند. البته من به خودشان گفتم عقیده من این است که ایشان وارد انتخابات شوند؛ چرا که مردم بسیار علاقه دارند یادگار امام در مسائل سیاسی و اجتماعی حضور بیشتر و فعالیت پررنگتری داشته باشد. یکی از مواردی که مقام معظم رهبری هم بدان تاکید بسیار کردند، حق مردم است که امروز همین مردم میخواهند سیدحسن خمینی در انتخابات مجلس خبرگان حضور پیدا کند.»
اما حرفهای هاشمی در مورد سیدحسن خمینی به همین آرزوی کاندیداتوری خلاصه نمیشود.
او چند وقتی است که به سیدحسن خمینی بهعنوان یک کاندیدای خبرگان نگاه میکند و البته تلاش میکند تا زمینههای حضور او را نیز مهیا کند. چه اینکه او حتی لقب علامه را نیز برای او استفاده کرده است.
این اهدای لقب البته حرف و حدیثهایی هم داشت که هاشمی در پاسخ به آن گفته است: «این به این خاطر است که نمیدانند معنای کلمه علامه چیست. الان زید و عمر همه آیتالله هستند! (با خنده) علامه خیلی پایینتر است. علامه یعنی کسی که زیاد میداند و حسن آقا خیلی میداند و انسان بسیار خوشاستعدادی است و شبیه استعدادهای امام را دارد و اهل کار کردن است. در قم درس خارج میگوید و شاگردهای خوبی دارد. انسان کوچکی نیست که علامه برایش زیاد باشد. من نمیدانم چه معنایی از علامه میفهمند که حساسیت نشان میدهند. آیتالله از همه بالاتر است. الان اینگونه شده است و یکدفعه آیتالله میشویم. وقتی انقلاب پیروز شد و ترور شده بودم، برای اولین بار در روزنامه دیدم که برای من آیتالله میگویند. من اعلام کردم و گفتم که من راضی نیستم. شما میخواهید مرا بالا بیاورید، آیات را پایین میآورید. آیتالله متعلق به انسانهای خیلی ممتاز کشور است. قبلا اینگونه نبود که لقب آیتالله را به هر کسی بگویند.»
سیدحسن در یک لیست انتخاباتی
اما درست در میانه همین گمانهپردازیها در مورد آمدن یا نیامدن سیدحسن خمینی برخی رسانهها
پیش روتر از سیاسیون حتی لیست انتخاباتی هم منتشر کردهاند. آنها از مثلثی سخن به میان آوردهاند که سهضلع روحانی، هاشمیو سیدحسن را در برمیگیرد. خبرگزاری اصلاحطلب ایلنا در خبری در این مورد نوشته است: «احزاب اصلاحطلب به جز مجمع روحانیون و مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم عموما نیرویی برای حضور در انتخابات خبرگان ندارند.» با این حال نام بعضی اعضای سابق مجلس خبرگان برای حضور در انتخابات از سوی برخی رسانههای اصولگرا و اصلاحطلب منتشر شده است.
علیاکبر هاشمیرفسنجانی، حسن روحانی، سیدحسن خمینی، مجید انصاری (نماینده سابق مجلس خبرگان)، محمود علوی (وزیر اطلاعات و عضو فعلی مجلس خبرگان)، علی یونسی (وزیر پیشین اطلاعات)، سیدهادی خامنهای (نماینده سابق مجلس خبرگان)، علیاکبر محتشمیپور (نماینده سابق مجلس خبرگان)، محسن موسویتبریزی (نماینده سابق مجلس خبرگان)، هاشمزاده هریسی (عضو فعلی مجلس خبرگان)، محمدعلی شهیدی (معاون رئیسجمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران) و سیدمحسن خرازی (عضو فعلی مجلس خبرگان)، ابوالقاسم علیدوست (عضو جامعه مدرسین)، محمدجواد فاضللنکرانی (عضو جامعه مدرسین)، سیدمحمد غروی (عضو جامعه مدرسین) و علوی بروجردی (از اساتید برجسته حوزه علمیه قم) از جمله افرادی هستند که در صورت نامزدی در انتخابات خبرگان شانس زیادی برای ورود به این مجلس را دارند، اما ظاهرا گروههای اصلاحطلب هنوز به این جمعبندی نرسیدهاند.
یک سایت اصولگرا در خبری مدعی شده بود آیتالله موسویبجنوردی و آیتالله صانعی در قم در حال معرفی افرادی برای انتخابات خبرگان هستند. چندی قبل نیز یک سایت دیگر خبر از لیست نزدیک به آیتالله هاشمی در انتخابات خبرگان داده بود که بلافاصله از سوی دفتر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام تکذیب شد.
اختلاف بر سر آمدن؟
«امام به ابوی ما وصیت کردند که «نمیگویم در جمهوری اسلامی کاری را قبول نکن، اگر لازم شد همه کار بکن و هر مسئولیتی را قبول کن؛ اما اگر دیگران هستند بگذار آنها انجام دهند». بنابراین، اگر روزی لازم شد که من کاری را انجام دهم در اینجا شانه خالی کردن کار غلطی است، زیرا مصلحتسنجی شخصى و عافیتطلبی با اندیشه امام و آرمانهای ما سازگار نیست. وقتی عدهای جان و مال خود را در راه انقلاب فدا کردند، در صورت لزوم انسان باید در این مسیر آبرو و همه سرمایه خود را در طبق اخلاص بگذارد، ولی اگر کسانی هستند که مسئولیت را بهتر انجام دهند، بگذاریم آنها انجام دهند.»
این سخنان سیدحسن خمینی در واقع پاسخی است به همه درخواستهایی که از او شده است. او حالا گفته شانه خالی نمیکند، هرچند که گویا برخی حامیان او مخالف حضورش در این انتخابات هستند. برخی در خفا و برخی به صورت علنی گفتهاند که بهتر است او نیاید. در تازهترین واکنش محمدرضا تابش گفته است: «من شنیدهام که خود وی ملاحظاتی دارند و آن طور که امام راحل نزدیکان خودشان و مخصوصا سیداحمدآقا و آقا مصطفی را در دوران خودشان از ورود به سیاست و تمایل داشتند که فرزندانشان کارهای حوزویشان را ادامه دهند، بنابراین سیدحسن هم معذورات این گونهای دارند و تمایل ندارند وارد عرصه کار سیاسی و اجرایی شوند.»
قبل از او هم سایت خبری جماران که متولی اخبار مرتبط با بیت حضرت امام خمینی(ره) شناخته میشود، اخیرا با انتشار یادداشتی با تیتر «درباره کاندیداتوری آیتاللهحاج سیدحسن خمینی؛ حفظ ذخایر» ضمن رد ضرورت کاندیداتوری یادگار امام در انتخابات مجلس خبرگان، عملا این اتفاق را رد کرد.
سایت جماران در بخشی از یادداشتی که به نقل از «یک فعال سیاسی منتشر کرده آورده است: «چندی است که هنگام انتخابات ریاستجمهوری، مجلس یا خبرگان (که در جایگاه خود از اهمیت بالایی برخوردار هستند)، عدهای از سر دلسوزی، برای ایجاد اتحاد و اتفاق یا موفقیت یک طیف فکری، یادگار حضرت امام (قدس سره) آیتالله حاج سیدحسن خمینی را بهعنوان کاندیدا مطرح میکنند.
قطعا این عزیزان در طرحشان نیت خیر دارند. لکن به این امر کمتر توجه میشود که ایشان در حال تدریس در عالیترین کرسیهای حوزه علمیه بزرگ قم است و مراحل عالی فقاهت را سپری میکند و یکی از ذخایر گرانبها برای آینده حوزههای علمیه، فقه، مرجعیت، تشیع و کشور است. ایشان میتواند نام امام خمینی (رحمتالله علیه) را تا مدتها زنده نگه دارد.
چه ضرورت مهمی ما را وادار میکند که این ذخیره را به صحنه رقابتهایی بکشانیم که گهگاه توسط عده معدودی به عرصه تخریب و انتقامکشی تبدیل میشود؟! آیا خدمت به اسلام، تشیع و ایران اسلامی فقط در نشستن بر کرسی ریاستجمهوری، مجلس، خبرگان و... میسر است یا در جایگاههای دیگری هم میتوان خدمت کرد؟ در بخش پایانی این یادداشت هم آمده است: «استفادهکردن شتابزده از ذخیرهای چون یادگار امام راحل، نهتنها سودی برایمان ندارد، بلکه سوختن سرمایه است. آیتالله حاج سیدحسن خمینی (حفظه الله) با این نگرش سیاسی نسبت به جامعه و حوزههای علمیه، میتواند فراتر از خبرگان نقشآفرینی کند و فارغ از محدودیتهای آن و با نگاه بیرونی، دیگران را از نظرات خود بهرهمند گرداند.»
اما در خبری دیگر سایت اصولگرای نسیم هم چنین نوشته است: «خبرنگار سیاسی «نسیم» اخیرا به اطلاعاتی دست یافته که نشان میدهد سطح بحثها در برخی جریانات سیاسی به بالاترین حد خود رسیده است تا جایی که چهرههای شاخص جریان اصلاحطلب و دولت درباره احتمال شرکت کردن «سید حسن خمینی» در این انتخابات بهشدت به اختلاف نظر رسیدهاند.
بر این اساس دولتیها بهشدت با حضور نوه امام راحل در انتخابات خبرگان مخالف هستند، دلیل اصلی این جریان هم درباره احتمال به خطر افتادن رتبه اولی رئیسجمهور حسن روحانی در انتخابات حوزه تهران برمیگردد. از سویی جریانی دیگر که بیشتر به رئیس دولت اصلاحات نزدیک هستند بهشدت در حال تلاش برای راضیکردن وی برای حضور در انتخابات هستند، این جریان که سیدحسن خمینی را بهعنوان نماد اصلاحطلبی در مجلس خبرگان مدنظر دارد از سوی دیگر نگران ردصلاحیت چهرههای دیگر نزدیک به خود است.
برخی مشاورین نزدیک به جریانات سیاسی جماران میگویند برای حل مشکل رقابت «سید حسن خمینی» و «حسن روحانی» در انتخابات تهران امکان کاندیداتوری «روحانی» از سمنان یا «سید حسن» از قم قابل بررسی است. خبرنگار «نسیم» همچنین گزارش داده است که اعضای قدیمی دفتر امام خمینی(ره) نیز مخالف حضور نوه ایشان در انتخابات خبرگان هستند، دلیل این گروه نیز برخی اظهارنظرات صریح امام(ره) درباره منع نزدیکان خودشان برای فعالیتهای سیاسی بوده است. از سوی دیگر اعضای دفتر بنیانگذار انقلاب اسلامی دعوت از سیدحسن خمینی برای امتحان ورودی کاندیداتوری در مجلس خبرگان را در شان وی نمیدانند و اعتقاد دارند در این صورت وی نباید کاندیدا شود.»
گفتنی است اردیبهشت ماه امسال سایت هفتهنامه مثلث در خبری نوشته بود: «طیفی از اصلاحطلبان تلاش میکنند تا فهرستی را به سرلیستی اکبر هاشمیرفسنجانی و سیدحسن خمینی مهیا کنند. بر اساس این خبر سیدحسن خمینی تاکنون در این مورد و در پاسخ به درخواستهای اصلاحطلبان مقاومت کرده و پاسخ منفی داده است. شماری از اصلاحطلبان از سیدحسن خمینی درخواست کردهاند که برای انتخابات مجلس خبرگان نامزد شود.»
مثلثآنلاین ادامه داده بود: «پس از اینکه اصلاحطلبان توانستند در ائتلاف با میانهروها به بخشی از خواستههای خود در دولت یازدهم دست یابند اکنون به صورت جدی تصمیم دارند که در انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان بهصورت فعالانه وارد عمل شوند. در همین راستا برخی چهرههای باسابقه اصلاحطلب از حاج سیدحسن آقای خمینی که سالیانی را در قم به تحصیل علوم حوزوی پرداخته، خواستهاند خود را برای انتخابات خبرگان رهبری نامزد کند. آنها حتی به وی توصیه کردهاند در صورتی که شورای نگهبان خواستار حضورش در آزمون علمی اجتهاد شد، او در این آزمون هم شرکت کند تا مانعی برای نامزدیاش در انتخابات ایجاد نشود.
روزنامه اعتماد نیز در این مورد نوشته است: «از ماهها پیش که هنوز حسن خمینی برای این انتخابات همین اعلام آمادگی تلویحی را هم نداشت، حامیان او تخمین میزدند که در صورت کاندیداتوری نوه حضرت امام او رای اول مجلس خبرگان رهبری را کسب میکند؛ مجلسی که شاید با حضور چهرهای همچون سیدحسن خمینی با چهرههای جوانتر دیگری نیز آغاز به کار کند. حسن خمینی محبوبیت هر دو جناح را دارد. میگویند تصویر عینی ٢٠سالگی جدش است و محبوبیتش به دلیل موضعگیریهای سالهای اخیرش بیشتر هم شده است. حال باید دید که سیدحسن خمینی چقدر احساس نیاز به حضور در انتخابات مجلس خبرگان میکند.»
در اظهارنظری دیگر رسول منتجبنیا قائممقام حزب اعتماد ملی نیز گفته است: «ایشان قطعا در انتخابات مجلس شرکت نخواهد کرد، اما امکان حضورش در انتخابات خبرگان بعید نیست. بالاخره ایشان بهعنوان یادگار امام خمینی(ره) شأن بالایی دارند و به پشتوانه بیت شریف امام(ره) برای همه محترم است و مردم قبولش دارند و کسی به خودش اجازه نمیدهد نسبت به نوه امام کمترین کوتاهی داشته باشد.»
اما در واکنش دیگری هاشم هاشمزاده هریسی نیز گفته است: «سیدحسین خمینی بهعنوان یک شهروند و یک روحانی فاضل، با وقار و خوشفکر و هم بهعنوان نوه حضرت امام(ره) حق دارد کاندیدا شود و نه تنها مشکلی ندارد بلکه حق شهروندی و روحانیت ایشان است چرا که میخواهد به نظامی که پدر بزرگش تاسیس کرده است، خدمت کند؛ امر خیری است اگر خواست کاندیدا شود و اگر نخواست هم شاید کارهای دیگری را در نظر دارد و این تصمیم در اختیار ایشان است.»
چالش آزمون
اما در مورد احتمال نامزدی سیدحسن خمینی در انتخابات خبرگان یک مساله مهم دیگر هم وجود دارد. گویا او باید آزمون علمی بدهد. از قرار مهلت ثبتنام در این آزمون نیز تا پایان مرداد ماه بوده است. برخی خبرهای تایید نشده حکایت از آن دارد که هاشمی رفسنجانی بنا دارد تلاشهایی را برای حل چالش آزمون سیدحسن خمینی انجام دهد. گویا این آزمون هم کتبی و هم حضوری است و آیتالله مومن هم مسئول برگزاری آن است.
حالا اگر فرض بر این باشد که سیدحسن خمینی بنای حضور در انتخابات خبرگان را دارد و مساله آزمون او نیز حل شود آنوقت میتوان به این فکر کرد که هاشمی رفسنجانی چه برنامهای برای سیدحسنخمین و حسن روحانی دارد. آیا میخواهد لیست سومی را وارد معادلات انتخابات خبرگان کنند. چه اینکه یک خبر تایید نشده دیگر هم حکایت از آن دارد که هاشمیرفسنجانی در پاسخ به سوالی که از او در مورد احتمال ارائه فهرست جداگانه در انتخبات خبرگان پرسیده شده، گفته منتظر تصمیم جامعتین در مورد خودش میماند. حال آنکه از اختلافنظرهای چهرههای ارشد جامعه مدرسین با هاشمیرفسنجانی سخت میتوان به این نتیجه رسید که ممکن است او در فهرست جامعتین جای بگیرد. این یعنی اینکه ممکن است ما با همان مثلث روحانی، هاشمی وسیدحسن خمینی مواجه شویم.
دیدگاه تان را بنویسید