گفتوگوی مثلث با دکترحمیدرضا مقدم‌فر
آمریکا به دنبال ایران سکولار است
ایران مطلوب آمریکایی‌ها، ایران دگرگون‌شده، ایران قلب ماهیت‌شده، بدون آرمان‌های ایدئولوژی و انقلابی است. ایران سکولار است
آقای مقدم‌فر! اگر موافق باشید بحث را از اینجا آغاز کنیم که چه نشانه‌هایی پیدا شده که حضرت آقا درمورد میل به نفوذ آمریکایی‌ها بعد از توافق هسته‌ای هشدار می‌دهند؟ در واقع سوال این است که این تذکر و هشدار از کجا نشأت گرفته است؟
بحث نفوذ آمریکا در حوزه‌های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و غیره مساله جدیدی در کشور ما نیست. یعنی بعد از انقلاب همواره این پدیده‌ها بوده است. اما گاهی شرایط و لوازمی ایجاد شده که فضا برای توسعه و قوت دادن به این عرصه نفوذ زیاد شده است. یکی از آن شرایطی که الان در مظان آن هستیم، بحث توافق و مذاکرات است. درواقع این‌طور برمی‌آید که جریانی می‌خواهند از اتفاقی که افتاده به‌عنوان اینکه جمهوری اسلامی ایران در موضوعی با اجازه مقام معظم رهبری و حساب‌شده و هوشمند وارد مذاکره شده - مانند موضوع عراق که در این مورد هم با آمریکایی‌ها مذاکره کردیم که عضو موثر 1+5 هستند - و نهایتا به تفاهم و توافقنامه به نام «برجام» بین ما و آنها منجر و ظاهرا این مساله حل شد در صورتی که هنوز هم به قول آقا حل نشده چراکه نه مجلس آنها تائید کرده و نه ما. حالا صحنه این‌گونه است که می‌خواهند از اتفاقی که افتاده برای فتنه و نفوذ استفاده کنند. نفوذ یک پدیده نرم است. اولا پنهان است؛ یعنی به راحتی نمی‌توان متوجه آن شد. ثانیا در استفاده از غفلت‌ها رخنه دارد. بار معنایی نفوذ یعنی پنهان، غفلت نیروهای خودی و تاثیرگذاری بر حوزه‌های هدف اعم از فرهنگی و
اقتصادی. حالا چه اتفاقی افتاده که از این تفاهم و برجام می‌توان این استفاده را کرد؟ اینجا چون صحنه، عرصه نرم است، افکار‌عمومی مطرح است. اصل ماجرا افکار‌عمومی است. یک جنگ نرمی است که هرکس بتواند افکار‌عمومی را با خود همراه کند، پیروز است. اگر جبهه حق بتواند افکار‌عمومی را به حقیقت آگاه و بصیر کند، پیروز است. اگر جبهه باطل بتواند افکار‌عمومی را دچار فریب و غفلت کند و به سمت خود بکشاند، پیروز است. الان صحنه‌ای که به‌وجود آمده، درواقع برای دشمن فرصت ایجاد کرده است.آنچه اکنون به‌عنوان دیپلماسی عمومی مطرح است، اساسا تولد و خلق این ادبیات متعلق به خود آمریکایی‌هاست. عنوانی که بعدا در ساختارهای سیاسی‌شان جای گرفت و الان سال‌هاست که رسما به موازات دیپلماسی رسمی خودشان برایش بودجه تعیین می‌کنند. معنای دیپلماسی عمومی یا دیپلماسی مردمی چیست؟ اینکه شما بتوانید مردم کشور حریف را نسبت به کشور خودت خوش‌بین کنید. یعنی اگر آمریکایی‌ها موفق شوند مردم کشور هدف را نسبت به خودشان خوش‌بین کنند در اینجا دیپلماسی عمومی‌شان محقق شده و به نتیجه رسیده است. صحنه تفاهم نشان می‌دهد در مساله‌ای که 12 سال درگیر آن بودیم، عرصه‌ای به وجود
آمده که آمریکایی‌ها بدون دعوا و خونریزی نتیجه‌ای گرفته‌اند و امتیازاتی را هم به ما داده‌اند که برای افکار‌عمومی می‌تواند به‌عنوان امتیاز تلقی شود. این در شرایطی است که آمریکایی‌ها موفق شوند پیشینه بسیار خراب‌شان را در افکار‌عمومی پاک کنند. از طرفی در وضعیتی که آمریکایی‌ها تصور کنند می‌توانند افکار‌عمومی را فریب دهند، یعنی در حوزه‌های اقتصادی چیزی که ما به‌دنبال آن هستیم، اقتصاد مقاومتی است، درحالی که او راه نجات اقتصاد ما را در رابطه با خود بداند. در عرصه‌های فرهنگی بتواند آن چیزی که امام(ره) سال‌ها از آن به «شیطان‌بزرگ» یاد می‌کرد، اینکه امروز مقام معظم رهبری می‌فرمایند مصداق اتم استکبار، آمریکاست تبدیل شود به کشوری که نزد مردم مانند سایر کشورها باشد. یعنی آمریکا دیگر خوی شیطانی ندارد.
آنکه امام می‌فرمودند رابطه ما با آمریکا رابطه گرگ و میش است، مردم او را گرگ، استکبار و نظام سلطه نبینند. اگر آمریکایی‌ها موفق شوند از این برجام و تفاهم صورت‌گرفته افکار‌عمومی مردم ما را عوض کنند یا در حوزه‌های تصمیم‌ساز، تاثیر بگذارند و مردم این نگاه را نسبت به آمریکایی‌ها نداشته باشند و گول بخورند و دست چدنی را نبینند و دستکش مخملی را ببینند که حالا که تفاهمی شده پس آنها خوب هستند که می‌شود به تفاهم رسید، پس معامله کنیم! سراغ ارزش‌هایمان برویم تحت لوای حقوق بشر یا مسائل دیگر. اصل بحث این است که اینها چگونه می‌خواهند نفوذ کنند؟ با این توافقنامه بتوانند روی افکار‌عمومی و در عرصه‌های تصمیم‌ساز روی مسئولان تاثیر بگذارند و چهره استکباری و شیطانی آمریکا را تغییر دهند.
پیش تر برخی چهرهای سیاسی خودمان در مواجهه با سوالاتی که از آن سو مطرح شده بود گفته بودند که اگر ما نباشیم، نیروهای تندروتر از ما بر سرکار خواهند آمد و از این راه خواستار گرفتن امتیازاتی شده بودند. چند وقت پیش هم جان کری گفته بود باید به امثال آقایان روحانی و ظریف کمک کنیم. می‌خواهم بگویم یک تحلیل این است که آمریکایی‌ها هم‌اکنون از طریق برخی نیروهای سیاسی می‌خواهند تغییراتی در نحوه نگرش ایران در مسائل سیاست خارجی و خصوصا نگاه به غرب و آمریکا به وجود بیاورند. این فرضیه تا چه حد جدی است؟ ضمن اینکه آنها چه ایرانی را از ما مد‌نظر دارند؟
در ابتدا باید بگویم که ایران مطلوب آمریکا، چه ایرانی است. آمریکا می‌خواهد بر برجام و تفاهم، به سمت ایران مطلوب خودش پلی بزند. ایران مطلوب آمریکایی‌ها چیست؟ ایران مطلوب آمریکایی‌ها، ایران دگرگون‌شده، ایران قلب ماهیت‌شده، بدون آرمان‌های ایدئولوژی و انقلابی است.
ایران سکولار است، یعنی حکومت مسلمان‌ها و نه حکومت اسلامی. مدل عربستان، ترکیه و مالزی. ایران هضم‌شده در شبکه فرهنگ، اقتصاد و سیاست جهانی غرب‌محور است. ایران مهارشده و تابع سیاست‌های آمریکایی در منطقه و بی‌اعتنا به سرنوشت جریان مقاومت و نهضت‌های آزادیبخش است. ایران غیرمزاحم برای راهبردهای توسعه‌طلبانه آمریکا و اسرائیل است. این ایران مطلوب آنهاست، یعنی دارای این وجوه و خصایص است. این درست در مقابل ایران مطلوب انقلاب اسلامی است. ایرانی است که تمام ابعاد حیات اجتماعی‌شان، ممیزه اسلام و خصوصیات معنای اسلام را دارد. ایرانی که به آرمان‌های اسلامی و انقلابی‌اش پایبند است، ایرانی که حامی مظلومان و مستضعفان در تمام دنیاست، ایرانی که مقاوم، مجاهد و استکبارستیز است، ایرانی که مستقل است.
خیلی از بحث‌هایی که این روزها می‌شود، نقطه مستقیمش استقلال کشور را هدف گرفته است. ایران مستقل و مقتدر و سازش‌ناپذیر. ایران مطلوب انقلاب اسلامی این است. یعنی ایرانی که در واقع الگوی توسعه‌یافته‌اش هم الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفته است و نه هر الگویی.
پس تمامی ابعاد مادی و معنوی را برای سعادت دنیوی و اخروی بشر در نظر می‌گیرد. همزمان هم به پیشرفت توجه دارد و هم به عدالت و هم به معنویت. آمریکایی‌ها طرح‌شان این است و می‌خواهند از برخی عناصر داخل که نماد عینی‌شان برخی از اصلاح‌طلبان هستند که نشان داده‌اند و چندان ابایی هم ندارند و بعضا در حرف‌هایشان هم عنوان می‌کنند، استفاده کنند. اینها از طریق آن عوامل و با کمک آنها می‌خواهند دوران پس از توافق را دورانی کنند که زمینه‌های نفوذ نرم را برای خودشان رقم بزنند. درواقع همان ایرانی را درست کنند که مطلوب آمریکاست.
به نکته مهمی اشاره کردید. راجع به یک همسویی یا پیوستگی نیروهای سیاسی با گفتمان غرب. این البته در طول تاریخ انقلاب بوده و تکرار شده است اما در این دوره خیلی مهم است. پیوستگی اهداف برخی از این نیروهای سیاسی ما را با دولت‌های غربی چطور می‌بینید؟ به نظر خیلی بی‌سابقه است.
بله، برخی از دوستان از گذشته زمینه داشته‌اند و مترصد فرصت‌هایی بوده‌اند. الان تصور می‌کنند آن تفاهم این فرصت را برایشان ایجاد کرده است. اینها آرمان‌های‌شان، آرمان‌های انقلاب اسلامی نیست. اینها ارزش‌هایشان، مطابق با ارزش‌های انقلاب اسلامی نیست. غربزده هستند و تحت تاثیر مبانی و ارزش‌های غربی هستند و چندان به استقلال کشور نمی‌اندیشند. اینها آرمانخواه نیستند.
به دو نکته مهم اشاره کردید؛ هم بحث استقلال را مطرح کردید و هم نوع حرف‌زدن و گفتمان را. آقای روحانی سخن بسیار مهمی در مورد اینکه باید مراقب حرف‌زدنمان باشیم را گوشزد کرده‌اند. شاید اصل حرف‌شان این بوده که طوری حرف نزنیم که به آنها بربخورد! این خیلی حرف مهمی است برای ما که همیشه سعی کرده‌ایم حرف اول را در دنیای اسلام بیان کنیم، نترسیدیم اگر از فلسطین دفاع کردیم و علیه آمریکا در خلیج‌فارس یا عراق حرف زدیم. بیان این سخن از زبان رئیس‌جمهور مهم و قابل‌توجه است. این چقدر با دو مبحثی که درمورد حرف‌زدن و استقلال ما بیان کردید، قابل جمع‌شدن و دیده‌شدن است؟
البته پاسخ ایشان را سردار جعفری دادند و به‌نظرم خیلی در مورد این مساله صحبت نکنیم، بهتر است. چون بهترین پاسخ را آقای جعفری به این مطلب دادند.
البته مبنای سوال من جواب به آقای روحانی نبود. این ایده‌ای است که الان در بخشی از حاکمیت یا بخشی از نیروهای ما وجود دارد که چرا آن‌قدر راجع به غرب یا آمریکا حرف می‌زنیم؟ بیایید و کارمان را بکنیم. بالاخره این حرف مهم است. آیا این گفتمان درست است و الان موقع سکوت مقابل غرب است؟
این حرف کاملا غلط، نسنجیده و ناپخته است. اما بحث این است که برخی از دوستان با همین استدلالی که می‌فرمایید صحبت کنند. اگر ایران آن‌قدر مهم نیست و نباید با آمریکایی‌ها آن‌قدر چالش داشته باشیم، چرا برای آمریکایی‌ها این‌قدر ایران مهم است؟ چرا آنها 35 است که با ما مساله دارند؟ در مقابل باید این سوال را کرد. آنها از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی برای ما در این کشور آرامش نخواسته‌اند. الان در همین بحث هسته‌ای، 18 روز وزیر‌خارجه آمریکا در نقطه‌ای ساکن می‌شود و تکان نمی‌خورد. چقدر این ایران مهم است؟ چرا آن‌قدر برایشان اهمیت دارد؟ این مهم است.
من قبول ندارم که قدرت منطقه‌ای هستیم، ما امروز به قدرت جهانی تبدیل شده‌ایم. قدرتی که نه به اعداد تسلیحات و وسعت جغرافیایی و جمعیت‌مان بلکه مولفه‌های نرم قدرت امروز در ایران، ایران را به یک قدرت جهانی تبدیل کرده است. با این قدرت جهانی چرا نتوانیم حرف‌هایی که دلمان می‌خواهد، بزنیم؟ اگر چنین قدرت و اقتداری در دنیا داریم چرا نباید حرف بزنیم؟ بله البته حرف باید سنجیده باشد. اما از طرف مقابل بترسیم؟ آیا آنها تاکنون از حرف‌زدن علیه ما کم گذاشته‌اند؟ همین الان هم که با آنها مذاکره کرده‌ایم، بدترین تهدیدها را می‌کنند. ما باید نگاهمان را عوض کنیم. این نکته را هم بیان کنم که درواقع هم پاسخ هاشمی رفسنجانی است و هم پاسخ دیگران. از قول هاشمی نقل شده که ما خدمت امام رسیدیم و گفتیم که تا در قید حیات هستید این مساله را حل کنید، چرا باید با آمریکا دعوا کنیم؟ من می‌گویم این افراد که این حرف‌ها را بیان می‌کنند واقعا مکتب امام را درک نکرده‌اند.
مگر با آمریکا دعوای موضوعی یا خصومت شخصی داشته‌ایم؟ اینکه امام از ابتدا فرمودند که آمریکا شیطان بزرگ است، یا اینکه رابطه ما گرگ و میش است، یعنی این یک نظامی است که بنیان‌هایش بر مبنای سلطه‌گری است و ما هم نظامی هستیم که بنیان‌هایمان با تکیه بر قرآن «لاَ تَظْلِمُونَ وَ لاَ تُظْلَمُونَ» است. نباید زیر بار ظلم برویم و نباید ظلم بکنیم. ما که نباید زیر بار ظلم برویم، نمی‌توانیم با آمریکا دعوا نداشته باشیم. یک‌بار مقام معظم رهبری فرمودند که یا باید ماهیت ما عوض شود یا ماهیت آمریکایی‌ها. یعنی یا آمریکایی‌ها باید از ماهیت ظالمانه‌شان دست بردارند و دیگر نظام سلطه نباشند و خود را کدخدای دنیا ندانند که وارد عراق، افغانستان و هرجای دنیا شوند یا ما باید دست از آرمان‌هایمان برداریم و مانند عربستان و ترکیه شویم.
دیگر آرمان‌های بلند اسلامی و مکتبی نداشته باشیم. پس این چه حرفی است که ما تا کی باید با آمریکایی‌ها دعوا کنیم؟! اصلا مگر دعوای ما بر چه مبنایی بوده که الان باید دست برداریم؟ این اشکال مبنایی دارد که اصلا فردی که ادعای 50 سال مبارزه دارد هنوز ندانسته که قطع رابطه ما با آمریکا بر سر چه بوده است؟ فکر می‌کند دعوایی بوده و دوز زمانی داشته و الان زمانش تمام شده و رفته است.
دیدگاه تان را بنویسید