چرا ناطق نوری را به عارف ترجیح می‌دهم

عرصه سیاسی ایران ویژگی‌های خاص خود را به لحاظ ساختار قدرت دارد که باید آن را متفاوت از ساختار قدرت پاکستان، ترکیه ، هند، ژاپن و سایر کشورها دید. نقش رقابت‌هایی که بعضا بین روحانیون وجود دارد، نیروهای نظامی، مذهب، نیروهای مذهبی، روحانیت و خیلی از عوامل دیگر را نمی‌توان در ساختار قدرت ایران نادیده گرفت و گفت مستقل از این پارامترها می‌شود مسائل سیاسی ایران را تجزیه و تحلیل کرد. به همین علت من فرض می‎گیرم بنا به دلایلی آقای روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری 92 رد‌صلاحیت می‌شد همچنان که هیچ بعید نبود این اتفاق بیفتد، در چنین حالتی فقط آقای عارف می‌ماند و همه نیروهای اصلاح‌طلب و اقشار تحصیلکرده همه از او حمایت می‌کردند؛ چه بسا آقای عارف از آقای روحانی هم بیشتر رای می‌آورد مثلا می‌توانست 22 میلیون رای جمع کند و رئیس‌جمهور شود، معتقدم کابینه‌ای که آقای دکتر عارف معرفی می‌کرد چهره‌هایی شبیه به اعضای کابینه دکتر روحانی بودند. سوال اساسی این است که عملکرد دولت دکتر عارف بعد از ‌دو سال چقدر متفاوت از عملکرد دولت دکتر روحانی در مدت مشابه می‌شد؟ به هر حال دولت آقای روحانی در این دو سال پیشرفت‌هایی داشت. اگر از مخالفان او سوال شود می‌گویند دولت یازدهم هیچ پیشرفتی نداشته است، منتقدان، پیشرفت دولت روحانی را کم‌ارزیابی می‌کنند و خود آقای روحانی شاید معتقد باشد که روند عملکردی دولتش با شیب ملایم در حال پیشرفت بوده است. فارغ از اینکه آقای روحانی در پیشبرد سیاست‌هایش چقدر موفق بوده، واقعیت امر این است که او توانسته گام‌هایی را رو به جلو بردارد و این گام‌ها محدود و منحصر در توافق هسته‌ای نیست، اگر چه همین مساله نیز خیلی مهم است ولی در زمینه‌های دیگر هم دکتر روحانی پیشرفت‌هایی داشته است. من به‌عنوان صادق زیباکلام معتقدم یکی از بزرگترین پیشرفت‌های آقای روحانی‌ دست گذاشتن روی نظارت استصوابی شورای نگهبان بود که مادر خیلی از مشکلات و معضلات جامعه ایران است. سوال این است که آیا آقای دکتر عارف هم می‌توانست چنین کاری انجام دهد؟ آیا دکتر عارف می‌توانست در روز روشن ‌نظارت استصوابی شورای نگهبان را زیر سئوال ببرد؟ به نظر من نمی‌شد، نمی‌توانست‌و نمی‌کرد، اما آقای روحانی این کار را انجام داد. آیا آقای دکتر عارف می‌توانست کسی مثل دکتر ظریف را وزیر خارجه قرار دهد و برادر خودش را هم به مذاکرات بفرستد و بگوید باید این توافق صورت بگیرد، به نظر چنین اتفاقی اگر آقای دکتر عارف رئیس دولت یازدهم می‌شد بعید بود اتفاق بیفتد. در واقع دکتر عارف نمی‌توانست قاطعیت و حمایت قرص و محکمی ‌که آقای روحانی برای حل‌و‌فصل پرونده هسته‌ای داشت را نشان دهد. در عین حال خطر دیگر این بود که امکان داشت اساسا دولت دکتر عارف یک وضعیت دوقطبی در عرصه سیاسی کشور به وجود آورد یعنی هرچقدر هم که دکتر عارف می‌خواست از اصلاح‌طلبان و آقای خاتمی و آقای هاشمی فاصله بگیرد ولی عملا یک وضعیت دو قطبی به‌رغم عدم تمایل او در کشور ایجاد می‌شد. من معتقدم مخالفت‌ها با دولت آقای عارف به خاطر اصلاح‌طلب و به فتنه نزدیک بودن خیلی خیلی بیشتر بود چون دولت او خواسته یا ناخواسته زیر سایه نام آقای خاتمی قرار می‌گرفت. ضمن آنکه توان آقای عارف برای انجام کارهایی که آقای روحانی کرد کمتر می‌بود. اما در مقابل چه بخواهیم و چه نخواهیم بخشی از روحانیت و بخشی از اصولگرایان آقای روحانی را یک اصلاح‌طلب، دوم خردادی و مرتبط با دگر‌اندیشان و ملی- مذهبی‌ها نمی‌دانند به همین خاطر خیلی نسبت به آقای روحانی بغض و کینه نشان نمی‌دهند چون خیلی او را بیرون از دایره روحانیت و اصولگرایی نمی‌بینند. این موارد به نظر من نکاتی است که نمی‌توانیم به کمک تئوری‌های سیاسی استنباط، تبیین و درک داشته باشیم. به همین خاطر من در خرداد 92 به جای آنکه از آقای دکتر عارف پشتیبانی کنم با تمام وجود از آقای دکتر روحانی حمایت کردم که ‌باعث تکدر خاطر بسیاری از دوستان اصلاح‌طلب و حتی فرزندان خودم شد. فرزندانم می‌گفتند اگر قرار به شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری باشد چرا به روحانی رای دهیم لااقل رای خود را به سبد عارف بیندازیم. آن زمان در جامعه چنین نگاهی خیلی زیاد و پررنگ بود که البته الان هم وجود دارد. طرفداران آقای دکتر عارف، اصلاح‌طلبان جوان و رادیکال امروز هم من را سرزنش می‌کنند که چرا می‌گوییم «آقای ناطق‌نوری باید در رأس مجلس دهم قرار گیرد نه آقای عارف». آ‌نها معتقدند که آقای عارف باید سرلیست اصلاح‌طلبان در تهران شود و بعد رئیس مجلس دهم لقب گیرد اما من معتقدم به همان دلیل که کارایی آقای روحانی خیلی بیشتر از آقای عارف است به همان دلیل که نسبت به آقای روحانی کمتر بغض و کینه از جانب اصولگرایان وجود دارد اگر آقای ناطق‌نوری رئیس مجلس آینده شود پیشرفت اعتدال و میانه‌روی در کشور خیلی خیلی بیشتر خواهد شد چراکه مشابه این وضعیت و تجربه را ما یک‌بار دیگر نیز داشتیم. وقتی 1379 مجلس ششم تشکیل شد همه ما نتیجه برخورد زشت، بچگانه و ناپخته اصلاح‌طلبان تند و رادیکال را با آقای هاشمی‌رفسنجانی با بند‌بند وجودمان و پوست و گوشت و خونمان احساس کردیم، اگر آن روز تندروی نمی‌شد و آقای هاشمی بر کرسی مجلس ششم می‌نشست همان مجلسی که پر از اصلاح‌طلبان بود دستاوردش برای مملکت، جامعه مدنی، اصلاحات و دموکراسی خیلی خیلی بیشتر از مجلس ششمی‌می‌شد که در رأسش مهدی کروبی و محمدرضا خاتمی قرار داشتند. اینها واقعیت‌هایی غیر‌قابل انکار است‌. سال 1379من تنها کسی بودم که از آقای هاشمی دفاع می‌کردم و همان زمان چه چیزهایی که اصلاح‌طلبان تندرو به من نگفتند. عرصه سیاست در ایران عرصه آرمانگرایی و عرصه ایده‌آلیسم نیست. من در مقاله،دفاع و نامه اعتراض به دکتر عارف نوشتم که آقای روحانی و آقای ناطق را قطعا صفرخان قهرمانی، عباس امیرانتظام، واسلاوهاول، نلسون ماندلا، سیدحسن مدرس، دکتر محمد مصدق یا مهندس مهدی بازرگان نمی‌دانم اما واقعیت‌های جامعه سیاسی ایران این است که ناطق نوری می‌تواند ما را یک متر به جلو ببرد. البته منظور من این نیست که اگر آقای ناطق نوری رئیس مجلس دهم شود ایران تبدیل به فرانسه، آلمان، نروژ یا ژاپن می‌شود نه فقط او می‌تواند کشور را یک مقدار به‌جلو ببرد. اگر سوال شود که آیا آقای دکتر عارف هم رئیس مجلس شود می‌تواند ما را یک متر جلو‌تر ببرد؟ پاسخ این است که خیلی بعید است، اگر نیم متر هم جلو ببرد من کلاهم را بالا می‌اندازم ولی ناطق حتما ما را یک متر جلو‌تر خواهد برد. البته اگر با وجود همه اصرارها آقای ناطق‌نوری نامزد انتخابات مجلس دهم نشود شرایط طور دیگری می‌شود، در این صورت من با همه وجود در ستاد آقای عارف خدمت می‌کنم، منتها باید واقعیت‌ها را در نظر بگیریم.