رقیب قدرتمندی به نام اصولگرایان دوگروه توسعهگرای سیاسی و اقتصادی را متحدکرد
اتحاد لیبرالها و سوسیالها
این تفکیک که کسانی قائل به توسعه سیاسی باشند و کسانی قائل به توسعه اقتصادی از آغاز به کار حزب کارگزاران شروع میشود. تشکیلدهندگان حزب کارگزاران گروهی از مدیران دولت آقای هاشمی رفسنجانی بودند که با امضای جمعی از کارگزاران سیاسی وارد این حزب شدند. تیتر کوچک این تشکل جمعیت کارگزاران بود و کلمه سازندگی هم از نام دولت آقای هاشمی رفسنجانی گرفته شد؛ دولتی که مبنای آن فعالیتهای اقتصادی بود.
این گروه در مجلس پنجم اقلیت قدرتمندی بودند که حدود 70-60 نفر از اعضا را تشکیل میدادند و بسیار بانفوذ و باقدرت عمل میکردند و این امر در مجلس پنجمی بود که اکثریت آن را اصولگرایان تشکیل میداد.
البته آن زمان نام اصولگرایان وجود نداشت و بعد از تشکیل دولت اصلاحطلبی آقای خاتمی یک مقداری زاویه و تفاوت بین دولت جدید و دولت قبل به وجود آمد. ولی میتوان گفت این زاویه بزرگ و چشم گیر نبود. دولت اصلاحات با تاکید بر توسعه سیاسی بر سر کار آمد. آنها توانستند به قانون احزاب جانی تازه بدهند و با شروع به کارشان احزاب مختلف و گوناگونی در کشور تشکیل شود.
در این دولت انجیاوها رونق گرفت و فضای باز سیاسی در کشور پدید آمد. قانون شوراها به اجرا درآمد و مشارکتهای مردمی بسیاری صورت گرفت. بهطور کلی دولت اصلاحات سیدمحمد خاتمی، وزارت کشور پرتحرک و فعالی داشت و همین امر سبب شد دولت آقای خاتمی متمایز با دولت آقای هاشمیرفسنجانی باشد.
ولی این تمایز و تفکیک خیلی طولانی و مدتدار نبود و بعد از تشکیل مجلس ششم این دو گروه به هم نزدیک شدند و برنامه عمل مشترکی در مجلس ششم ارائه کردند که میتوان به قوانین بودجه، قانون برنامه توسعه و... اشاره کرد و این مساله باعث شد پس از مدتی در فضای سیاسی کشور حزب کارگزاران سازندگی جزیی از اصلاحطلبها تلقی شود.
دو دلیل وجود داشت تا این دو گروه هرچه بیشتر به هم نزدیک شوند: دلیل اول اینکه در جریان کار، کسانی که تاکیدشان روی شعار توسعه اقتصادی بود متوجه شدند موانع اقتصادی که در جامعه وجود دارد، دارای چشمه و ریشهای سیاسی است همانند رانتخواریهایی که وجود داشت. بنابراین برای رسیدن به توسعه اقتصادی نمیتوان چشم بر سیاست و اهرمهایی که جوامع برای توسعه سیاسی در اختیار دارند اعم از روزنامهها، جراید، رسانهها و... بست. در واقع برای دستیابی به یک توسعه اقتصادی ورود به عرصه نشاط و شادابی سیاسی ضروری است.
برای مثال الگوی توسعه کشور چین برای ایران قابل اجرا نبود و میتوان گفت ناکارآمد بود. کشور چین با وجود نداشتن احزاب سیاسی متنوع و مختلف اما دارای آزادیهای بسیار دیگری بود که به پیشرفت و توسعه در بخش اقتصاد و سیاست کمک شایانی میکرد.
از طرف دیگر کسانی که به فکر توسعه سیاسی بودند متوجه شدند که نمیشود چشم بر معیشت، رفاه و آسایش اقتصادی مردم بست و این مسائل را نادیده گرفت و همچنین انتظار پیشرفت در عرصه سیاست را هم داشت. در واقع جامعهای که در زمینه اقتصادی به آسایش نرسیده باشد انگیزهای برای شرکت در زمینه فرهنگ و سیاست ندارد.
این گروههای توسعهگرا متوجه شدند که نه تنها باید با هم بلکه باید در کنار هم حرکت کنند و در این راه وجود رقیب مشترک سرسخت و قدرتمندی به نام اصولگرایان آنها را با هم متحدتر کرد و باعث شد در عرصه انتخابات دست به ائتلاف زده و لیست مشترکی از نامزدهای مورد نظر ارائه دهند.
با این تفاسیر مجلس ششم تشکیل شد و در نتیجه آن دوستیهایی بود که در این مجلس به وجود آمد و حملاتی که از طرف برخی اصولگرایان که در حدود10 سال اخیر صورت گرفته، سبب شد بیش از پیش این دو گروه به هم نزدیک شوند. به عبارت دیگر باعث شد در عرصه سیاسی کشور این دو گروه را جزیی از هم بدانند و همانطور که میدانید در انتخابات ریاستجمهوری سال 92 قبل از ردصلاحیت آقای هاشمیرفسنجانی، ایشان نامزد حزب اصلاحطلبان معرفی شدند.
در رابطه با اینکه اولویت در توسعه سیاسی است یا توسعه اقتصادی نمیتوان گفت کدام یک بر دیگری مقدمتر است. عقل و منطق حکم میکند که هر دو توسعه اعم از سیاسی و اقتصادی در کنار هم و در راستای یکدیگر پیش برده شوند.
در واقع در هر مقطعی اولویت بر این است که ببینیم چه کاری شدنیتر و دست به نقدتر است. اولویت و هدف باید خدمترسانی به مردم ایران باشد تا جایی که رفاه و آسایش بیشتری برای مردم فراهم آورده شود. این امر چه میخواهد از مسیر توسعه اقتصادی باشد و چه میخواهد از مسیر توسعه سیاسی باشد، شاید در نظر عموم با پرداختن به بحث اقتصادی و توسعه آن بتوان به رفاه و آسایش مردم کمک کرد اما این زمانی است که موج اقتصادی خوبی وجود داشته باشد که آن هم بستگی به شرایط جامعه و چگونگی شرایط احزاب آن جامعه دارد.
ما در مجلس ششم برای طرحهای سیاسیای که داشتیم با مانع شدید شورای نگهبان مواجه شدیم و تا حدی که توانستیم لوایح را جلو بردیم اما از یک جایی به بعد دیگر این امکان وجود نداشت. به همین علت روی مسائل اقتصادی تمرکز کردیم که متأسفانه در آن زمان دیده نشد اما از خود اصولگرایان و از کسانی که در اتاق بازرگانی ایران بودند میتوان به آقای خاموشی و آقای عسگراولادی اشاره کرد، اذعان داشتند که بهترین مصوبات اقتصادی ایران در مجلس ششم شورای اسلامی صورت گرفته است.
قانون مالیاتهای مستقیم، قانون یکسانسازی نرخ ارز، قانون مالیات بر ارزش افزوده، قانون برنامه چهارم توسعه از جمله قوانینی بود که در مجلس ششم تصویب شد اما متأسفانه در دولت آقای احمدینژاد روی زمین ماند و اقدامی برای آن انجام نشد. همچنین دیگر مصوبات اقتصادی مهم و ارزشمند دیگر که نشان داد اگر نمیشود در یک زمینهای کار کرد و اقدامی پیش برد، در زمینه دیگر باید دست به کار شد و حرکت کرد.
بههرحال بنده تقدم هیچ کدام از این توسعهها - توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی - را بر دیگری قبول ندارم و معتقد هستم پیشرفت و توسعه هر کدام از اینها در کنار دیگری و در راستای هم امکانپذیر و شدنی است.
دیدگاه تان را بنویسید