آمانو از یک ساختمان در پارچین بازدیدکرد و ایرانیان از 3 نقطه پارچین نمونه برداری کردند
بازدید از یک ساختمان در پارچین
یوکیا آمانو، پیرمردی68 ساله که حالا نقش مهمی در توافق هسته‌ای ایران با غرب پیدا کرده است، بر‌اساس توافق وین قرار است او مهر تایید بر تعهدات ایران زده تا غرب هم بر این اساس تعهداتش را اجرایی کند. او که از سال 2009 جایگزین البرادعی در سمت مدیرکلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شده فارغ‌التحصیل دانشکده حقوق دانشگاه توکیو است که از سال ۱۹۷۲ میلادی در وزارت امورخارجه ژاپن مشغول به کار شده بود. او هفته گذشته میهمان ویژه تهران بود؛ هم دیدارهایی هم انجام داد و هم البته بازدیدی پرحاشیه از یک سایت نظامی.
آمانو در بهارستان
هر‌چه قدر که دولتی‌ها اصرار داشتند مجلس وارد ماجرای برجام نشود اما با تاکید مقامات عالی و البته تشکیل یک کمیسیون ویژه بهارستان روزهای مهمی را با موضوع بررسی برجام پشت سر گذاشت. آنها مقامات مذاکره‌کننده فعلی و سابق را به این کمیسیون آوردند و البته همین مساله بحث‌های داغی در مورد برجام ایجاد کرد. اما در رخدادی مهم این کمیسیون، یوکیا آمانو که در تهران حضور داشت را نیز به‌عنوان میهمان ویژه دعوت کرد. میهمانی که برای حضور در جلسه یک شرط گذاشت؛ «دوربین‌ها باید خاموش شوند!» آنچه اکنون از محتوای جلسه منتشر شده فقط روایتی است که برخی نمایندگان حاضر در جلسه در اختیار رسانه‌ها قرار داده‌اند. مهمترین اظهارنظر در این مورد را علیرضا زاکانی مطرح کرده، او که رئیس کمیسیون برجام است گفته: «آمانو را برای اتمام حجت به کمیسیون برجام دعوت کرده بودیم نه ارائه مفاد توافق محرمانه. کمیسیون برجام برای دستیابی به اطلاعات مربوط به توافق محرمانه، قطعا به تیم هسته‌ای فعلی رجوع می‌کند.کمیسیون برجام برای دستیابی به اطلاعات مربوط به توافق محرمانه، قطعا به تیم هسته‌ای فعلی اعتماد داشته و به آنها رجوع کرده و خواهد کرد و بر همین اساس نیازی به
اظهارنظر آمانو در این باره نداشت.»
زاکانی با اشاره به این نکته که کمیسیون برجام در راستای تکمیل زحمات تیم مذاکره‌کننده، رفع اشکالات احتمالی و کسب اطمینان از لغو تحریم‌ها قدم برمی‌دارد، اظهار داشت: «اعضای کمیسیون در دیدار با آمانو به روشنی به وی یادآور شدند که خواهان برخورد غیرسیاسی، فنی و شفاف آژانس با مساله هسته‌ای ایران هستند. به آقای آمانو و همراهانش این نکته را متذکر شدیم که توقع ما این است که آژانس نه‌تنها نسبت به حفظ اطلاعات هسته‌ای ایران قدم بردارد، بلکه در راستای توسعه این فناوری و تسهیل تحقیق و توسعه دانش هسته‌ای نیز وظیفه خود را دنبال کند.» اما روایت دیگری از این جلسه را سید‌حسن نقوی‌حسینی که سخنگوی کمیسیون برجام است در اختیار رسانه‌ها قرار داده. او به صحبت‌های آمانو اشاره کرده و البته حاشیه‌های پدید آمده در این جلسه. او گفته است: «پس از اظهارات آمانو، نجابت، نقوی‌حسینی، بروجردی، احمدی، بذرپاش، زاهدی و ابوترابی‌فرد اظهارنظر و طرح پرسش کردند که عمده‌ترین مطالب مطرح شده از سوی همکاران عبارت بود از علت بی‌اعتمادی مردم ایران به آژانس، علت لاینحل ماندن PMD، سایه انداختن دیوار بی‌اعتمادی میان ایران و آمریکا بر روابط ایران و آژانس، علت
لو رفتن اطلاعات محرمانه که در اختیار آژانس بوده و هزینه‌های جانی که ملت ایران پرداخت کرده‌اند. شهادت جمعی از دانشمندان هسته‌ای کشور، بی‌اعتمادی جامعه دانشگاهی به آژانس به خاطر ترور دانشمندان ایرانی و تعارض میان بیانیه‌های مختلف آژانس طی دو دهه اخیر از جمله این موارد بود.»
نقوی‌حسینی ادامه داد: «رئیس سازمان بین‌المللی انرژی اتمی در پاسخ به این پرسش‌ها اظهارداشت که من یک دیپلماتم ولی از حرف‌های شما ناراحت نشدم و خوشحالم و بهتر می‌توانم شما را درک کنم و سعی می‌کنم به تمام سوالات پاسخ دهم.» رئیس سازمان بین‌المللی انرژی اتمی با اشاره به تکرار طرح مساله ترور دانشمندان هسته‌ای ایران از سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی، هرگونه دخالت آژانس در این مورد را رد کرد و با تصریح بر اینکه این ترورها هیچ ارتباطی با آژانس نداشته گفت که در اساسنامه شورای حکام جایی برای ترور دانشمندان و اعمال زور وجود نداشته و تنها راستی‌آزمایی وظیفه ماست. قبلا هم گفته‌ام اگر اطلاعات مستندی در این زمینه دارید به ما نشان دهید تا پیگیری کنیم ولی چیزی به ما داده نشده است؛ اطمینان می‌دهم که ما و آژانس هرگز به‌دنبال چنین چیزهایی نیستیم زیرا حفاظت از اطلاعات در آژانس دارای رژیمی مشخص است و همه آن را مهمترین وظیفه آژانس می‌دانیم. آمانو ضمن رد این ادعا که آژانس صد‌در‌صد دقیق است تصریح کرد که در دوران ریاست وی مشکلی نبوده است. وی همچنین گفت: «شاید مدیران ارشد مشکلاتی هم داشتند ولی من هم برخورد می‌کنم؛ البته افشای
اطلاعات ممکن است از کانال‌های دیگری باشد و نباید در این باره قضاوت عجولانه کنیم چرا که کانال‌های دیگری برای لو رفتن اطلاعات وجود دارد.»
اما این جلسه یک حاشیه دیگر هم داشته است. حسین نجابت، عضو کمیسیون برجام گفته است که نمایندگان از توضیحات آمانو در این جلسه قانع نشدند. یکی از سوالات اساسی ما این بود که حضور ایران در معاهده ان‌پی‌تی چه فایده‌ای دارد زیرا کشورهایی که عضو این معاهده نیستند راحت‌تر فعالیت می‌کنند. آمانو در پاسخ به این سوال اعلام داشت، این سوال سخت است و من نمی‌توانم به آن پاسخ دهم.
بازدید پرحاشیه
اما سفر آمانو به تهران با یک رویداد مهم و اعلام نشده همراه شد. اگر برخی منابع خبری تا قبل از ورود او به تهران برخی شایعات در مورد احتمال مصاحبه او با دانشمندان هسته‌ای را علت این سفر اعلام می‌کردند اما در آخرین روز از این سفر معلوم شد که آمانو برای بازدید از پارچین به تهران آمده است؛ رخدادی که گویا بر‌اساس توافق محرمانه ایران و آژانس به وقوع پیوسته است. خبری که بلافاصله به موضوع مهم مورد توجه رسانه‌های داخلی و خارجی تبدیل شد. حضور آمانو در یک سایت نظامی در تهران به سرعت با تحلیل‌ها و گمانه‌هایی متفاوت مواجه شد. در اولین اظهارنظر در این مورد که در ادامه با انتقادهایی مواجه شد سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت که مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ادامه سفر
یک روزه خود به ایران، به‌عنوان میهمان جمهوری اسلامی، یک بازدید تشریفاتی نیز از پارچین به عمل آورده است. او در توضیح این خبر گفت که یوکیا آمانو در این بازدید، از برخی نقاط کارگاهی این مجموعه که ادعاهای واهی در خصوص آنها مطرح بود، به‌ویژه روند تعمیر و بازسازی جاده دسترسی به سد ماملو در جوار پارچین که در اثر بارندگی‌های اخیر نشست کرده نیز دیدن کرد. تا اینجای ماجرا با این اظهارنظر رسمی گمان می‌رفت که آمانو تنها یک دیدار غیررسمی از پارچین داشته است اما در ادامه خبرهای مهم‌تری منتشر شد. از قرار معلوم یوکیا آمانو برای بازدید از یک ساختمان در پارچین به تهران آمده و نمونه‌برداری چند روز قبل از او توسط ایرانیان و با نظارت دوربین‌های آژانس از سه نقطه صورت گرفته است. یک اتفاق مهم که گویا بر‌اساس توافق میان ایران و آژانس در وین رخ داده است. بر‌اساس نقشه راهی که روز ۲۳ تیر (۱۴ جولای) همزمان با اعلام توافق هسته‌ای، میان ایران و آژانس به دست آمد، تمام گام‌های لازم برای حل‌و‌فصل مساله ابعاد ادعایی نظامی برنامه هسته‌ای ایران، باید تا روز ۲۳ مهر (۱۵ اکتبر) برداشته شود. ایران همانطور که در نقشه راه قید شده بود، تا روز ۲۴
مرداد (۱۵ اوت) توضیحات مکتوب خود در مورد مسائل باقیمانده را به آژانس ارائه کرد و این نهاد هم تا ۲۴ شهریور (۱۵ سپتامبر) ابهامات باقیمانده را با ایران در میان گذاشت. هر چه هست در حالی که در ایران مقامات رسمی ترجیح می‌دادند اطلاعات بیشتری از این بازدید منتشر نکنند، یوکیا آمانو پس از بازگشت از ایران جزئیات این دیدار را اعلام کرد. آمانو گفت: «معاون مدیرکل و من روز یکشنبه به این سایت رفتیم. این اولین‌بار بود که آژانس از این نقطه بازدید می‌کرد. ما وارد ساختمانی شدیم که آژانس پیش از این تنها می‌توانست با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، شاهد آن باشد.داخل ساختمان، ما نشانه‌هایی از فعالیت‌های جدید نوسازی مشاهده کردیم. هیچ تجهیزاتی داخل ساختمان وجود نداشت. کارشناسان ما این اطلاعات را تحلیل کرده و همانطور که در نقشه راه آمده، در هفته‌های آینده با ایران در این رابطه گفت‌وگو خواهیم کرد. همانطور که در گزارش‌هایم به شورای حکام اعلام کرده‌ام، فعالیت‌های زیادی که از اوایل سال ۲۰۱۲ در این نقطه انجام گرفته، توان آژانس برای راستی‌آزمایی موثر در آنجا را تضعیف کرده است. پیش از بازدید ما، فعالیت‌های مشخص پادمانی آژانس در نقطه مشخصی
در سایت پارچین صورت گرفت. این فعالیت شامل نمونه‌برداری‌های محیطی بود. نمونه‌برداری، فرآینده پیچیده‌ای است.»
او اما یک نکته مهم هم گفته است که حاشیه‌هایی ایجاد کرده است. آمانو با بیان اینکه ایران در فرآیند نمونه‌برداری «ایفای نقش» کرده است، گفت: «آژانس می‌تواند صحت فرآیند نمونه‌برداری و اصالت نمونه‌ها را که از محل‌های مورد‌نظر آژانس در نقطه‌ای مشخص در پارچین برداشته شده‌اند، تائید کند. اصالت نمونه‌های آژانس با استفاده از یک روند استاندارد راستی‌آزمایی حاصل شد. این روند تحت مسئولیت و نظارت ما انجام گرفت. نمونه‌ها به وین منتقل شده و توسط کارشناسان آژانس مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت. اجرای نقشه راه، به مرحله مهمی رسیده است. فعالیت‌های راستی‌آزمایی در پارچین به نحو همخوان با اقدامات استاندارد پادمانی ما صورت گرفت. تمامی اطلاعات به دست آمده، اکنون در حال ارزیابی توسط آژانس است.»
با این تفاسیر سخنان آمانو دو نکته مهم داشت:
1- بخشی از فرآیند و اقداماتی که آژانس خواستار آن بوده توسط ایرانی‌ها البته با نظارت آژانس انجام شده است.
2- آمانو در یک شیطنت باز اظهارات دو‌پهلویی داشته که می‌تواند در ادامه کار محل بحث شود. آنجا که از نوسازی و تغییرات در سایت گفته و مسائلی را در این باره مطرح کرده است.
این گزارش و ادعاهای جدید آمانو البته با پاسخ ایران هم مواجه شد. رضا نجفی، سفیر و نماینده ایران در آژانس در این مورد گفته است: «بازدید آقای آمانو از پارچین که بنده هم وی را همراهی می‌کردم، فقط یک بازدید عمومی و تشریفاتی بود. این روش بر‌اساس توافقی بود که طبق نقشه راه کردیم. در این بازدید آقای آمانو و معاونش با چشمان خود دیدند که تبلیغات اخیر در خصوص بازسازی وسیع در پارچین فقط تعمیر یک جاده تخریب شده به وسیله سیلاب بوده است. آسفالت نو جاده فقط برای تعمیر جاده بوده و نه آسفالت‌کاری برای پوشاندن چیزی. آنها همچنین دیدند که اضافه شدن یک بخش کوچک به یک ساختمان فقط یک رختکن بود. به همین دلیل در گزارشش تایید کرده این دیگر مورد نگرانی آژانس نیست.
آنها همچنین دیدند که ساختمانی که ادعا می‌شد در آن فعالیت مشکوک انجام می‌شود یک ساختمان معمولی است که هیچ فعالیت ممنوعه‌ای هم در آن انجام نمی‌شود و هیچ تجهیزاتی هم ندارد. این با ادعاهایی که قبلا می‌شد کاملا در تضاد است. اینکه آمانو در گزارشش گفته آنجا علائمی از renovation اخیر یا به‌عبارتی بازسازی اخیر دیده، بر‌اساس اظهارات خود ایران است که هم قبل از ورود به پارچین و هم در حین بازدید، به آنها گفته شد که یک اتاق استراحت کارگران و یک سرویس بهداشتی در این ساختمان به تازگی ساخته شده است. همچنین بوی مواد شیمیایی متعارف که در داخل سالن پیچیده شده بود، نشان از این بود که این مواد شیمیایی مدت‌هاست در این سالن وجود داشته‌اند و نه یک اتاقک انفجاری که برخی موسسات آمریکایی مدت چهار سال است تبلیغ می‌کنند. همچنین آن موسسات آمریکایی طبق عکس‌های ماهواره‌ای قبلا ادعا کرده بودند که نشانه‌هایی از شست‌وشو برای پاکسازی در خارج این ساختمان مشاهده می‌شود در حالی که در این بازدید در محل ورود به ساختمان مشاهده کردند که آب‌ریزی‌ها به علت یک ترکیدگی لوله مقابل ساختمان بوده است.»
دیدگاه تان را بنویسید