معنای دعوت از لاریجانی به جلسات شورای هماهنگی اصولگرایان چیست؟
محافظه کاران در برابر ناب‌گرایان
شورای هماهنگی اصولگرایان در اقدامی تازه از چهره‌هایی مانند علی لاریجانی ، محمدباقر قالیباف ، محسن رضایی و علی اکبر ولایتی دعوت کرده است
جلسات انتخاباتی اصولگرایان اگر چه پشت درهای بسته برگزار می‌شود و جز‌ئیات چندانی از محتوای آن رسانه‌ای نشده، اما از آن بخش اخبار که توسط برخی از اعضای حاضر در جلسات منتشر شده می‌توان به نشانه‌هایی دست یافت که توسط آن به گمانه‌زنی رسانه‌ای پرداخت. تازه‌ترین خبر این است که آقایان علی لاریجانی، محمدباقر قالیباف، علی‌اکبر ولایتی و محسن رضایی به شورای هماهنگی اصولگرایان دعوت شده‌اند.
این خبر را سخنگوی جبهه پیروان داده و البته گفته است که جامعه روحانیت از قالیباف، رضایی و ولایتی برای پیوستن به شورای هماهنگی اصولگرایان دعوت خواهد کرد و آنها شاکله این شورا را تشکیل می‌دهند.
سجادی در عین حال گفته است که قرار است دبیران کل احزاب و تشکل‌های اصولگرا از اعضای این شورا باشند و توسط روحانیت مبارز انتخاب شوند، وقتی این مساله صورت گرفت به جز 18 تشکل که عضو جبهه هستند نمایندگان جبهه پایداری، ایثارگران و تحولخواهان و نیز شخصیت‌های بانفوذ اصولگرایی از جمله آقایان ولایتی، رضایی و قالیباف از مصادیق شورای هماهنگی خواهند بود که از بین آنها یک هیات امنای 15-10 نفره تشکیل می‌شود و اقدامات عملی را سامان می‌دهد.
سجادی با بیان اینکه از بین این سه نفر خودشان یا نمایندگان آنها در جلسات شورای هماهنگی حضور خواهد یافت یادآور شده که قرار است از جامعه روحانیت با این افراد صحبت شود و در واقع آنها دعوت‌شدگان و شاکله شورای هماهنگی را تشکیل می‌دهند که از میان این افراد یک جمع کوچک‌تر به‌عنوان هیات امنا تشکیل می‌شود که طرح‌های شورا از جمله فهرست واحد و شعارهای شورای هماهنگی را اجرایی می‌کند. خبر سجادی را البته حجت‌الا‌‌سلام تقوی هم تایید کرده و به صورت خاص گفته که از علی لاریجانی برای حضور در جلسات دعوت شده است.
چالش شورای فقها
اما چرا دعوت از علی لاریجانی پراهمیت است و اساسا این خبر چه نشانه‌ای از تحولات درونی اصولگرایان دارد؟ برای تحلیل این موضوع باید به سخنان اخیر غلامرضا مصباحی مقدم، عضو ارشد جامعه روحانیت بازگردیم و بررسی شرایط را از آنجا آغاز کنیم. سخنگوی جامعه روحانیت مبارز از رد الگوی شورای فقاهتی مد نظر جبهه پایداری در بین اصولگرایان می‌گوید و معتقد است این با الگویی که از گذشته تاکنون در میان مجموعه اصولگرایان - به استثنای پایداری که بعدا متولد شد- وجود داشته است، قابل جمع نیست.
اما ماجرای این شورای فقاهتی که جبهه پایداری روی آن اصرار دارد چیست؟ غلامرضا مصباحی مقدم ماجرا را اینگونه شرح داده است: «شورای فقها اصطلاحی است که دوستان پایداری آن را دنبال می‌کنند و برای آنها مقبولیت بالایی دارد، اما بعدا دو نفر از فقهایی که آنها قبولشان داشتند فوت کردند و فقط آیت‌الله مصباح‌یزدی باقی مانده‌اند. مرحوم آیت‌الله حق‌شناس و مرحوم آیت‌الله تهرانی، به‌همراه آیت‌الله مصباح‌یزدی، عضو شورای فقهای مدنظر پایداری بودند. آقایان می‌خواستند همین الگو را در ادامه فعالیت خودشان دنبال کنند و طبعا باتوجه به وجاهت آیت‌الله موحدی‌کرمانی و آیت‌الله محمد یزدی دنبال این بودند که یک شورای فقهای جایگزینی داشته باشند. این خواسته آنهاست و ما هم نگران نیستیم که چرا چنین چیزی را می‌خواهند، اما این با الگویی که از گذشته تاکنون در میان مجموعه اصولگرایان - به استثنای پایداری که بعدا متولد شد - وجود داشته است، قابل جمع نیست. چون الگویی که مجموعه اصولگرایان از آغاز پیروزی انقلاب دنبال کردند، جامعه روحانیت و جامعه مدرسین بوده است، یعنی دو مجموعه بزرگی که غالبا از فقها هستند، معنی ندارد که دو مجموعه بزرگ فقها را کنار
بگذاریم و فقط سه بزرگوار را مبنا قرار دهیم، مبنای ما به‌جای اتکا به شخصیت‌های معتبر علمی و فقاهتی، دو تشکیلات با این اوصاف است. حذف دو جریان سیاسی - علمایی با سابقه ٤٠، ٥٠ ساله - به مصلحت کشور هم نیست. وقتی که الگوی جایگزین می‌گذارید، لازمه طبیعی آن، کنارگذاشتن این دو نهاد است، البته حذف واقعی نیست ولی حذف تاثیرگذاری است.»
پس حالا با این تفاسیر ماجرا شفاف‌تر شده است. فعلا مهمترین مساله مورد بحث اضافه شدن یک ضلع به دو محور اصلی تصمیم‌گیری اصولگرایان در دوره‌های قبل است. اکنون پایداری‌ها اصرار دارند آیت‌الله مصباح‌یزدی تحت‌عنوان شورای فقهی به پروسه تصمیم‌گیری اضافه شود. آنها معتقدند تحت چنین مدلی می‌توان به وحدتی دست یافت که در آن همه طیف‌ها از جمله خود آنها حضور داشته و به نتیجه تمکین خواهند کرد اما مخالفان اینکه موسسه امام خمینی(ره) ضلع سوم اصولگرایان باشد معتقدند:
1- اینکه جبهه پایداری عامل انشعاب انتخابات پیشین بوده دلیل نمی‌شود تا با اعطای چنین امتیازی به موسسه آموزشی آیت‌الله مصباح، روند وحدت را به شکل دیگری پیگیری کرد.
2- اعطای چنین امتیازی به موسسه آموزشی آیت‌الله مصباح این سوال را برای سایر تشکل‌های و احزاب اصولگرا پدید می‌آورد که چرا آنها نباید ضلعی از اضلاع بالادستی باشند. برای مثال جبهه پیروان خط‌امام و رهبری که محل اجتماع بیش از 14 تشکل و حزب راست سنتی است می‌تواند همچون موسسه آیت‌الله مصباح خواهان حضور در این اضلاع هدایت‌کننده باشد. در صورت چنین درخواستی چه ادله‌ای وجود دارد تا خواسته آنها را رد کرد. ممکن است گفته شود که جامعه روحانیت مبارز می‌تواند این تشکل را همپوشانی کرده و نماینده این سنتی‌ها باشد اما در مقابل این مساله هم از سوی منتقدین مطرح می‌شود که آیت‌الله مصباح هم عضوی از جامعه مدرسین هستند و این جامعه می‌تواند نوعی همپوشانی را برای آنها انجام دهد.
3- جبهه پایداری اخلاف‌نظرهایی با طیف‌هایی از اصولگرایان دارد که مهمترین آنها در چند محور قابل مشاهده است:
الف - ناب‌سازی: جبهه پایداری می‌گوید می‌باید در مورد افراد حاضر در میان اصولگرایان تصمیم‌گیری کرد و دامنه مشخصی از آنها را به‌عنوان اصولگرا پذیرفت. از دید آنها برخی افراد از تعریف اصولگرایی خارج شده و وحدت با آنها غیر‌ممکن است؛ «بنده به‌عنوان کسی که آیت‌الله مصباح را به‌عنوان عقبه فکری قبول دارم، تفاوتی بین سخنرانی اخیر ایشان با سخنرانی دو سال گذشته که در اولین همایش جبهه پایداری داشت، ندیدم. نظر ایشان دوسال پیش هم این بود که وحدت باید روی مبانی و یکسری اصول مشخص باشد و توسط کسانی ایجاد شود که پایبندی به این گفتمان داشته باشند. اکنون هم ایشان همین را گفتند که این وحدت باید روی اصول و مبانی صورت گیرد، والا به صورت طبیعی اختلافات بروز خواهد کرد. من تفاوتی در دیدگاه ایشان نسبت به دو سال قبل ندیدم.» (مصاحبه حمید رسایی با هفته‌نامه مثلث)
ب - صالح مقبول و اصلح نامقبول: آیت‌الله مصباح‌یزدی می‌گوید: «گاهی باید فرد اصلح - ولو رای‌آوری نداشته باشد - مطرح شود تا حداقل مشخص شود هنوز بین مردم اعتقاد و ایمان به اسلام و انقلاب اسلامی وجود دارد. آیا خوب بود از میان کاندیداهای ریاست‌جمهوری هیچ‌کس حرفی از اسلام و انقلاب نزند و همه به فکر ارزانی اجناس و رفع تحریم‌ها باشند؟ آیا نباید از کسی که ولو رای‌آوری ندارد، اما دغدغه انقلاب و اسلام را دارد، حمایت کرد؟» به بیان روشن‌تر جبهه پایداری همچنان بر این ایده است که باید اصلح نامقبول را به صالح مقبول ترجیح داد. عقیده‌ای که البته مخالفانی در میان اصولگرایان دارد. منتقدین این ایده می‌گویند اصرار بر چنین عقیده‌ای شانس پیروزی در انتخابات را کاهش خواهد داد و احتمال پیروزی رقیب را نیز در نسبتی عکس، بالا خواهد برد.
یک کارت دعوت پراهمیت
حالا درست همین‌جاست که باید به مساله دعوت از علی لاریجانی بازگردیم. او اختلافات قابل مشاهده‌ای با جبهه پایداری دارد. مجادله سیاسی آنها نه فقط در گعده‌های سیاسی غیررسمی بلکه به صورت واضح در صحن علنی مجلس قابل رویت است. مجادله‌ای که از زمان آمدن حسن روحانی به پاستور شدتی مضاعف یافته و نمادی از آن را می‌توان در همان پلاکاردی دید که حمید رسایی بعد از پایان یک جلسه استیضاح مقابل خبرنگاران گرفت. آنجا که او نوشته بود: «دوپینگ لاریجانی جواب نداد.» پایداری‌ها علی لاریجانی را بر‌نمی‌تابند. آنها حالا که او موتلف دولت هم شده است تند‌تر از همیشه با او برخورد می‌کنند. درگذشته حمید رسایی در سخنانی گفته بود: «مواضع رئیس مجلس در دوران فتنه قابل دفاع نبود، هر زمان که می‌رفت نفس فتنه قطع شود با موضع‌گیری‌های دو پهلوی لاریجانی به این جریان نفس مصنوعی داده می‌شد.»
درکنار آن البته بارها لقب ساکت فتنه هم به علی لاریجانی از سوی این طیف داده شده بود. در پاسخ به همین اتهام علی لاریجانی اینگونه واکنش نشان داده: «برخی مدام از ساکتین و مارقین و راکبین فتنه سخن می‌گویند. معلوم نیست این تئوری‌ها از کدام کره نازل شده است. تا کی قرار است این سخنان را مطرح کنید و ادامه دهید؟ چه چیزی عاید شما می‌شود؟ شما چقدر به فکر جامعه اعتنا می‌بخشید؟ مگر آنکه دنبال قبیله‌گرایی هستید، فکر شهید مطهری با این قبیله‌گرایی‌ها مخالف است. اگر قصد شما خیر است و هرکدام بلدید جامعه را اداره کنید، برای اداره کشور بلد بودن و کاردان می‌خواهیم نه اینکه با این تئوری‌ها که معلوم نیست از کدام کره نازل شده، دنبال آن هستید که یک قبیله‌ای را حاکم کنید ولی این‌طور نمی‌شود.»
این مساله و تحرکات غیر‌تشکیلاتی پایداری‌ها اعتراضاتی هم در پی داشته است چنانکه باهنر می‌گوید: «اکثر اصولگرایان قبول دارند که اگر ائتلافی بین همه هم ممکن باشد سخت‌ترین کار ائتلاف با پایداری است. مشخصا در انتخابات هیأت‌رئیسه هم می‌بینیم که آقای حسینیان به‌عنوان نماد طیف فکری مقبول جبهه‌پایداری در مقابل آقای لاریجانی اعلام کاندیداتوری می‌کند و اینها پیام دارد. یعنی خط ما از اینها جداست.»
شاید چنین است که سروری، قائم‌مقام جمعیت رهپویان به سایت مثلث آنلاین گفته است: «ائتلاف از لاریجانی تا جلیلی امکان‌پذیر نیست.»
پس آنچه رخ داده را چگونه می‌توان تحلیل و جمع‌بندی کرد. اینکه شورای هماهنگی تصمیم به دعوت از علی لاریجانی گرفته چه معنایی در معادلات سیاسی دارد. اگر به سخنان غلامرضا مصباحی مقدم به‌عنوان یک چهره نزدیک به موحدی کرمانی و نیز از عناصر تصمیم‌ساز جامعه روحانیت با دیده یک سخن تشکیلاتی و نه فردی نگاه کنیم عجالتا می‌توانیم به این نتیجه برسیم که جامعتین به‌دنبال حفظ علی لاریجانی در مجموعه اصولگرایان است و تمایلی ندارد به اینکه شایعات در مورد احتمال ائتلاف بین حامیان دولت و علی لاریجانی را در عالم واقع ببیند.
به یک معنا آنها می‌خواهند در مرحله نخست جلوی کسانی که می‌خواهند علی لاریجانی را به سمت چنین معادله‌ای هل دهند بایستند و در مرحله بعدی حتی او را در پروسه تصمیم سازی برای اصولگرایان قرار دهند.
پای «محمود» در میان است؟
در اینجا اما یک مساله مهم دیگر هم قابل بررسی است. آنچنان که از برخی اخبار و نشانه‌ها پیداست گویا احتمالاتی برای حضور محمود احمدینژاد در انتخابات اسفند ماه پدید آمده؛ احتمالی که با اشتیاق پایداری‌ها هم همراه شده است.
در تازه‌ترین اظهارنظر در این مورد روح الله حسینیان عضو شورای مرکزی جبهه پایداری، با اشاره به طرح اتهامات تخلفات اقتصادی و اختلاس هزاران میلیاردی در زمان ریاست‌جمهوری احمدینژاد، گفته است «پرونده‌های مفاسد اقتصادی به هیچ وجه مربوط به دولت احمدینژاد نیست و به دولت‌های قبل‌تر آن بر‌می‌گردد، این مسائل شایعاتی است که دشمنان برای تخریب چهره احمدینژاد درست کردند.» روح‌الله حسینیان، با اشاره به احتمال حضور احمدینژاد گفته است: «من بارها اعلام کرده‌ام و امروز نیز باز می‌گویم که در صورت شرکت احمدینژاد در عرصه انتخابات، از وی حمایت می‌کنم. به نظر من پایگاه اجتماعی احمدینژاد در کشور بسیار بالاتر از دیگران است، زیرا وقتی که مردم دوران مدیریت احمدینژاد، سازندگی و توسعه تولید را به یاد می‌آورند، همگی حسرت آن دوران را می‌خورند.» این اما تنها اظهارنظر او در این
مورد نیست.
او بار دیگر در پاسخ به سوالی درباره بازگشت احمدینژاد به عرصه انتخابات اظهارکرده بود: «ما امیدواریم این اتفاق بیفتد و احمدینژاد برای شرکت در انتخابات حاضر شود. تنها دولتی که پس از انقلاب باعث خدمت به مردم و آبادانی این کشور شده است دولت سابق بوده و در دولت احمدینژاد مردم در رفاه بودند.» او در پایان گفت: «باید مجموعه دولت سابق را در نظر گرفت و این مجموعه دولت مطابق شاخص‌ها و معیارها مطلوب عمل کرده و بنده امیدوار به بازگشت احمدینژاد هستم.»
این اظهارات که در آن شوق بازگشت احمدینژاد به وضوح نمایان است می‌تواند این گمانه را تقویت کند که پایداری‌ها روی محمود احمدینژاد حساب باز کرده‌اند. رویدادی که البته بعید است با استقبال سایر اصولگرایان مواجه شود. آنها حتما نمی‌خواهند در مقام دفاع از احمدینژاد در انتخابات پیش رو ظاهر شوند. شاید جبهه پایداری و اصولگرایان راهی متفاوت از هم انتخاب کرده‌اند. شاید معنای دعوت از لاریجانی
همین باشد.
دیدگاه تان را بنویسید