گفت‌وگوی مثلث با ناصر ایمانی
کار برای اصولگرایان سخت‌تر شده است
ناصر ایمانی معتقد است ائتلاف بین آقای لاریجانی و آقای جلیلی در حال حاضر و برای انتخابات آینده بسیار مشکل خواهد بود
آقای ایمانی! اگر بنا بر گفت‌وگو در مورد شرایط موجود در میان اصولگرایان باشد سوال ابتدایی این مصاحبه می‌تواند این باشد که شما اوضاع فعلی را چگونه می‌بینید؟ چه مولفه‌هایی را در پدید آمدن اوضاع جدید موثر می‌دانید؟
واقعیت این است که یک زمانی جریان وحدتی بین اصولگرایان دیده می‌شد و یک روند مشخصی در این مورد در حال پیگیری بود. اما مدتی است که خبری از آن نیست. یعنی اشتغالات داخل اصولگرایان باعث شد که این وحدت در بین آنها کمرنگ شود. مساله طرح برجام در مجلس یک مقداری نقار را در بین اصولگرایان بیشتر کرد و فاصله بین آنها زیاد شد. البته منظور بنده صرفا جبهه پایداری با دیگر اصولگرایان نیست. هر چند بعد از طرح برجام در مجلس همانطور که مشاهده کردید مخالفان جدی و موافقان جدی این طرح همه از اصولگرایان بودند.
از نظر شما با تمام این مسائل پیش آمده در بین اصولگرایان، شکل روابط بین طیف‌های اصولگرایان چه تفاوتی با قبل از دوران آقای احمدی‌نژاد پیدا کرده است؟
تا قبل از دوران آقای احمدی‌نژاد وحدت بین اصولگرایان بسیار محکمتر بود. دلیل آن هم این بود که در دوران رئیس دولت اصلاحات قرار داشتند. اصولگرایان در آن زمان هم در مجلس و هم دولت در اقلیت محض بودند. در دو سال آخر دولت اصلاحات، اصولگرایان در پارلمان موفق شدند و تلاش کردند که ریاست‌جمهوری را هم از آن خود کنند به همین دلیل وحدتشان بسیار پررنگ بود. ضمن اینکه صف‌بندی طیف‌های اصولگرایان تا این حدی که امروز وجود دارد نبود. عمدتا جبهه پیروان خط‌امام و رهبری بودند و طیف‌های تحول‌خواه. در حال حاضر هم تکثر طیف‌های اصولگرایان و هم اختلاف‌های بین آنان بیشتر شده است. به همین دلیل هم هست که کار برای اصولگرایان به نسبت انتخابات سال 84 سخت‌تر شده است.
اما در همین جا حتما باید به این مساله اشاره کرد که بعد از انتخابات سال 92 شرایط در میان اصولگرایان با تغییرات بیشتری همراه شد. یعنی وقتی آقای روحانی رئیس‌جمهور شد فاصله بین برخی طیف‌های اصولگرا بیشتر شد. حالا بخشی به رقابت‌های زمان انتخابات باز‌می‌گشت و بخشی هم به شخص آقای روحانی و دولت او. شما این مساله را چگونه می‌بینید؟
بحث بر سر شخص آقای روحانی نیست. یک موضوع مهمی‌که وجود دارد این است که اساسا دولت‌هایی که قدرت می‌گیرند، حالاهر دولتی که می‌خواهد باشد، چه دولت آقای روحانی و چه دولت آقای احمدی‌نژاد، برخی چهره‌ها رفتار سیاسی خود را متناسب با همان سیاست تنظیم می‌کنند. یعنی حداقل تلاش می‌کنند دولت موجود را برای‌رای آوری بیشتر تا حد امکان از خودشان ناراضی نکنند. البته این خصلت تنها یک دلیل دارد و آن هم این است که انتخابات در ایران به شکل فردی برگزار می‌شود نه حزبی. بنابراین افراد برای اینکه در حوزه‌های انتخاباتی مخصوصا حوزه‌های انتخاباتی کوچک بتوانند امکان رای‌آوری خودشان را بیشتر کنند، تلاش می‌کنند طوری حرکت کنند که کمتر مخالف جدی داشته باشند. اعم از طرفداران دولت موجود یا بقیه. همین موضوع بر آرایش نیروهای سیاسی تاثیر می‌گذارد. در همین موضوع برجام این مساله کاملا مشهود بود. برخی جریان‌ها و افراد اصولگرا طوری موضع‌گیری کردند که به موضع دولت نزدیک باشند. چون به هر حال اینها هنوز کارهای زیادی دارند. 4، 5ماه دیگر باید اسمشان از صندوق‌های رای بیرون بیاید. نمی‌خواهند دولت موجود را از خودشان مکدر کنند. اگر موافق آنها حرکت نکنند
حداقل مخالفشان هم قدم بر‌نمی‌دارند.
حالا که به اینجای بحث رسیدیم باتوجه به گفته‌های شما، اگر بخواهیم صریح‌تر صحبت کنیم دلیل این تغییر فضا، آمدن شخص آقای روحانی است یا موضوع هسته‌ای و برجام؟
البته همانطور که عرض کردم هر دو عامل در ایجاد و به‌وجود آمدن این فضا در میان اصولگرایان بی‌تاثیر نیست. زمانی که موضوع برجام مطرح شد عده‌ای از نمایندگان نمی‌خواستند در میان مردم طوری نشان دهند که مخالف برجام هستند. به این دلیل که اکثریت مردم موافق برجام هستند و تصور عمومی این است که بحث برجام نقش مهمی در معیشت آنها دارد، بنابراین تلاش می‌کنند جلوی این موج ذهنی که به درست یا غلط وجود دارد ایستادگی نکنند و خلاف جهت آن حرکت نکنند.
بههرحال مساله برجام در مجلس با تمام حاشیه‌های آن تمام شده است، حالا شما در همین راستا و جریان‌های اتفاق اخیر فکر می‌کنید ممکن است موقعیت سیاسی اصولگرایان به قبل از سال 92 بازگردد؟
در زمان آقای احمدی‌نژاد وحدت میان اصولگرایان بیشتر از الان بود، زیرا در میان اصولگرایان در خصوص دولت موجود(دولت آقای احمدی‌نژاد)و جریان انحرافی وحدت بیشتری در این موضوع داشتند. الان باتوجه به مولفه‌هایی که نام بردم یعنی دولت موجود و موضوع برجام ایجاد وحدت بین اصولگرایان مشکل‌تر از سال 92 شده است.
در مجلس و در فضای این روزهای آن‌که بحث توافق هسته‌ای و برجام پیش آمد، نوعی صف‌بندی و تفاوت نظر بین نمایندگان اصولگرا دیده شد، شما این آرایش درونی پارلمان را چگونه به تصویر کشیدید؟
این داستان برجام نشان داد که اصولگرایان هیچگونه تصمیم مشترکی نگرفتند و یا نتوانستند بگیرند. به تعبیر دیگر فراکسیون اصولگرایان مجلس در جریان برجام کاملا منفعل بود. هیچ وحدت نظری که از طریق فراکسیون سازماندهی شده باشد وجود نداشت و هر کسی نظر خودش را می‌داد. همین موضوع باعث شد که هر کس به مسیری که می‌خواهد برود. همین مساله باعث شد که بر سر موضوع برجام طیف‌ها و افراد موثر در جریان اصولگرایی در مجلس مقابل هم بایستند. البته وجه مثبت آن را هم می‌توان دید. آن هم اینکه جریان اصولگرایی، یک جریان باز است و در مورد موضوعات مختلف مانند برجام یک چهره کاملا دموکراتیک از خودش به نمایش می‌گذارد. یعنی تندترین مخالفان، تندترین موافقین و حتی افراد میانه همه از جریان اصولگرا بودند.
شما در مجموع این جریانات سیاسی و فضاسازی‌های سیاسی ایجاد‌شده در مجلس، نسبت آقای لاریجانی را با دولت چگونه می‌بینید؟ به نظر شما حالا که در نهایت برجام به تصویب رسیده است رابطه دکتر لاریجانی با دولت در طول عمر باقی‌مانده مجلس تغییر خواهد کرد؟
البته درباره رفتار آقای لاریجانی به چند شکل می‌توان بحث کرد. ایشان مساله برجام را از آنجایی که مساله دولت نمی‌دیدند بلکه مساله ملی می‌دانستند که لازم است باتوجه به شرایط کلی کشور و توافقی که حاصل شده بود برجام تصویب شود. بنابراین تلاش می‌کردند که این برجام را در مجلس به تصویب برسانند. از طرف دیگر رفتار ایشان را می‌توان به نوعی بده و بستان با دولت تلقی کرد که ایشان به هر حال پیام‌هایی را برای انتخابات به دولت دادند.
اما یک وجه دیگری هم که رفتار ایشان داشت، این بود که ایشان اصلا اعتنایی به مساله وحدت اصولگرایان برای انتخابات آتی نکردند. یعنی توجهی به اینکه با این کاری که دارد می‌کند اصطلاحا چه بلایی بر سر اصولگرایان برای انتخابات آینده می‌آید نکردند. به اعتقاد بنده ایشان می‌توانست حرکت‌هایی را پیش بگیرد که هم مقصود یعنی تصویب برجام حاصل شود و هم تا این مقدار آسیب به وحدت اصولگرایان برای انتخابات وارد نشود.
این روزها درباره مساله برجام و موضوعات مربوط به آن بحث‌های بسیاری می‌شود و اظهارنظرهای فراوانی صورت می‌گیرد، آقای قاضی‌زاده هاشمی در مصاحبه‌ای که با سایت مثلث‌آنلاین داشتند گفتند که از این پس مبنای غربالگری اصولگرایان برجام است نه فتنه، شما صحبت ایشان را چگونه تفسیر می‌کنید؟ و اینکه شما فکر می‌کنید این مساله مبنای شکل‌گیری جدید در میان اصولگرایان می‌شود یا خیر؟
درباره سوال اول، تا منظور ایشان را از این گفته‌شان کامل متوجه نشوم، اظهارنظر دقیقی نمی‌توانم کنم. اما در پاسخ به سوال دوم باید بگویم تصور نمی‌کنم که مساله برجام به خط قرمز در میان اصولگرایان مطرح شود؛ یعنی موافقین و مخالفین برجام. البته من دقیق نمی‌دانم منظور آقای قاضی‌زاده هاشمی چه بوده است اما اگر این باشد که ما می‌گوییم تصور می‌کنم یخ این موضوع نخواهد گرفت.
دلیل آن هم این است که اولا رهبر معظم انقلاب تاکید زیادی داشتند که جامعه دوقطبی نشود (مخالف برجام و موافق برجام) و ثالثا اینکه اصولگرایان برای این انتخابات پیش رو نیازبه وحدت جدی دارند. پس به اعتقاد بنده این مساله برجام شاخص و ملاک خوبی برای تقسیم‌بندی اصولگرایان نیست.
بههرحال نمی‌توان از سخنان برخی اصولگرایان به سادگی گذشت. آنها لابد تصمیماتی در این مورد گرفته‌اند. می‌خواهم بپرسم این مساله چه تاثیری بر ائتلاف اصولگرایان خواهد داشت؟
البته بنده این را موضع جبهه پایداری تلقی نمی‌کنم. یکی از اعضا اظهارنظری کرده است که شاید فقط یک اظهارنظر شخصی باشد. باید بایستیم و ببینیم جبهه پایداری در مجموع باتوجه به کارهایی که در مساله برجام انجام داده است و وحدتی که برای انتخابات نیاز دارند به چه جمع‌بندی خواهند رسید و چه سیاستی را پیش می‌گیرند. از چنین اظهارنظرهایی نمی‌توان نتیجه گرفت.
با تمام اتفاقاتی که رخ داده است، هنوز هم می‌توان به این موضوع فکر کرد که ائتلافی سراسری میان اصولگرایان شکل بگیرد شبیه آن چیزی که آقای فدایی گفته بود، اینکه به‌دنبال ائتلاف جلیلی تا لاریجانی هستیم، این صحبت ایشان هنوز هم امکان‌پذیر است؟ مثلا می‌توانیم به این فکر کنیم که تحول‌خواهان و پایداری‌ها حاضر شوند با رهروانی‌ها بر سر یک میز بنشینند و مذاکره انتخاباتی کنند؟
این کار در حال حاضر و مخصوصا با رفتار اخیر جبهه پایداری و آقای لاریجانی(منظور طیف آقای لاریجانی است) بسیار مشکل شده است. به اصطلاح می‌توان گفت چاقوها تیزتر شده است. نزدیک کردن این دو سر طیف دیگر خیلی پهلوانی می‌خواهد. البته امیدواریم که این اتفاق بیفتد.
شما فکر می‌کنید در نهایت و در جریان انتخابات چه اتفاقی برای اصولگرایان می‌افتد؟
بنده فکر می‌کنم برای قضاوت درباره این موضوع هنوز زود است. ولی اگر با این فضایی که در حال حاضر شاهد آن هستیم و پنج ماه مانده به انتخابات بخواهیم اظهارنظر کنیم تصور می‌کنم اصولگرایان یا اکثریت در مجلس آینده خواهند بود و یا اکثریت شکننده خواهند داشت و یا اقلیت جدی خواهند بود. احتمال اینکه این اکثریت فعلی را که الان هستند حفظ کنند خیلی کم است.
دیدگاه تان را بنویسید