گفت‌وگوی مثلث با محمدجواد حق‌شناس
ائتلاف با لاریجانی برای بعد از انتخابات است
مدیریت آقای لاریجانی در جلسات بررسی برجام و مقاومت در برابر مخالفت‌های برخی جریانات سیاسی با تصویب توافق ایران و 1+5 در مجلس شورای اسلامی، رئیس مجلس نهم را در وضعیت جدیدی قرار داده است. براساس این اتفاقات، پیش‌بینی شما از آینده سیاسی ایشان چیست؟
من فکر می‌کنم که رفتار و مدیریت آقای لاریجانی در جلسات بررسی برجام یکی از درخشان‌ترین و تاریخی‌ترین فرصت‌هایی بود که ایشان توانست در پرونده هسته‌ای خلق کند و در جامعه، خاطره خوشی از خود بر جای بگذارد. اگر بخواهیم مهمترین روزهای مدیریت دو دوره‌ای آقای لاریجانی در مجلس شورای اسلامی را به یاد بیاوریم، قطعا یکی از اصلی‌ترین آنها، تدبیر ایشان در عبور از پرونده هسته‌ای است.
آیا آقای لاریجانی در آینده از سوی طیف‌های مختلف اصولگرا مورد پذیرش واقع خواهد شد یا مانند برخی چهره‌های سیاسی که پیش از این در دایره اصولگرایی بودند، وضعیت جدیدی پیدا می‌کند؟
پرونده هسته‌ای و موضوع برجام، یک مساله ملی است و من فکر می‌کنم یک مدیریت راهبردی که در راس یکی از قوا وجود دارد، باید بتواند با شم سیاسی و تیزبینی خود تشخیص بدهد که در هر حوزه‌ای، چه رفتاری را از خود به نمایش بگذارد. به‌طور کلی آقای لاریجانی در سال‌هایی که به شکل آشکار وارد عرصه سیاست شده، نشان داده است که در گذر زمان اشتباهات کمتری از خود بروز می‌دهد؛ بدین‌معنا که مسیر رو به رشدی را طی کرده و به چهره‌ای پخته و باتجربه تبدیل شده است. عملکرد آقای لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی قطعا نمره بیشتری از عملکرد وی در صداوسیما کسب می‌کند و عملکرد علی لاریجانی در قامت ریاست مجلس نیز در مقایسه با شورای عالی امنیت ملی، صداوسیما و وزارت ارشاد، از رشد کمی و کیفی مناسب و قابل‌قبولی برخوردار بوده است. در دوره‌ای که آقای لاریجانی اداره مجلس را برعهده داشته است، از یک‌سو توانسته است در برابر رفتار تقابل‌جویانه جبهه پایداری علیه ریاست مجلس، آرامش را در مجلس حفظ کند و از سوی دیگر، همراهی‌های لازم با دولت و سیاست‌های کلان نظام را از خود به نمایش گذاشته است. باتوجه به اینکه امسال سال همدلی و همزبانی دولت و ملت نامگذاری شده
است، لاریجانی سعی کرد که با تنش کمتر و مدیریت توام با تدبیر، کنترل مناسبی بر مجلس و نمایندگان آن داشته باشد؛ هرچند برخی از نمایندگان رادیکال مجلس سعی می‌کردند که پیام دیگری را به جامعه و مخاطبان القا کنند. اگرچه جریان رادیکال، رفتار علی لاریجانی در پرونده هسته‌ای را هیچ‌گاه از یاد نخواهد برد اما نگرانی و دلخوری این جریان از رئیس مجلس نهم مربوط به امروز نیست. روزی که آقای احمدی‌نژاد در جریان استیضاح وزیر کار دولت دهم، پرونده تامین اجتماعی و فیلمی را که توسط آقای مرتضوی از فاضل لاریجانی تهیه شده بود به مجلس آورد و به نمایش گذاشت، نشان از تقابل راس جریان رادیکال با لاریجانی داشت. یا زمانی که در قم و در مراسم بزرگداشت 22 بهمن، آقای لاریجانی با کفش و سنگ مورد هجمه یاران جریان رادیکال و تندرو در مسجد اعظم قم قرار گرفت، مشخص بود که مخالفت این جریان با لاریجانی مربوط به این پرونده و این زمانه نیست بلکه یک پرونده قدیمی است.
یعنی شما می‌گویید که آقای لاریجانی در مقابل آن رفتارها به‌طور شفاف، جدایی خود را از آن جریان اعلام می‌کند و حتی رفتارهای آنها با شخص خود را به موضوع مهمی همچون بررسی برجام گره می‌زند؟
به نظر می‌رسد که آقای لاریجانی باید در این ماجرا بیشترین هم و غم خود را صرف این موضوع می‌کرد که بتواند براساس یک قاعده ملی عمل کند که این کار را انجام داد؛ فارغ از اینکه در داخل و خارج از مجلس چه تبعاتی برای او به همراه خواهد داشت. رئیس مجلس به شکل هوشمندانه‌ای سعی کرد که هم جایگاه مجلس را حفظ کند و هم اینکه صدایی غیرهمسو با نظام و صدای مخالفی از مجلس بیرون نیاید. هرچند جریان رادیکال با فرافکنی‌هایی که از خود نشان داد و با نام بردن از برخی اعضای بیت بلند‌پایه سعی کرد که صراحت و شفافیت را به‌طور علنی از میان نخبگان به میان آحاد جامعه ببرد، اما لاریجانی با مدیریت شایسته در اداره مجلس، توانست در این پرونده نمره قبولی بگیرد.
آیا می‌توان گفت که کار آقای لاریجانی با جریانی که به آن اشاره می‌کنید، تمام شده است یا اینکه هنوز امکان ائتلاف جبهه پایداری با جریانی که آقای لاریجانی در راس آن است وجود دارد؟
ائتلاف این دو جریان از ابتدا یک امر بعید بود؛ لاریجانی در این پرونده چه این‌گونه رفتار را می‌کرد و چه رفتار دیگری را در پیش می‌گرفت، چنین ائتلافی هرگز امکان شکل‌گیری نداشت. همان‌طور که عرض کردم، سابقه این اختلاف در فضای جدید نیست. جریانی که به تقابل با آقای لاریجانی رسیده، آقای حدادعادل را برای ریاست مجلس نامزد کرده بود و هیچ‌گاه در هفت سال گذشته روی خوشی به علی لاریجانی نشان نداده است.
در انتخابات پیش‌رو، رابطه اصلاح‌طلبان با آقای لاریجانی چگونه خواهد بود؟ آیا ممکن است در انتخابات اسفند 94 شاهد رفتاری باشیم که با آقای روحانی در خرداد 92 کردند و او را به‌عنوان یکی از موتلفین خود انتخاب کنند؟
من فکر می‌کنم که مساله ائتلاف فعلا موضوعیت ندارد. تا زمانی‌که اصلاح‌طلبان و اصولگرایان در حوزه‌های سیاسی مختلف در جامعه دیدگاه‌ها و ایده‌های خود را دنبال می‌کنند، شاهد حوزه‌ای رقابتی هستیم اما مهمترین مساله در این رقابت، مساله اخلاق سیاسی و اخلاق حرفه‌ای در رقابت است. جریان اصلاح‌طلب در گذشته و در انتخابات اخیر نشان داده است که به‌شدت به اخلاق سیاسی پایبند خواهد بود و برای پیروزی در انتخابات به هر رفتاری متمسک نخواهد شد و حفظ حرمت سرمایه‌های اجتماعی را در دستورکار خود قرار می‌دهد. امروز آقای لاریجانی به‌عنوان رئیس قوه دارای جایگاه ویژه‌ای است و موقعیتی دارد که نباید نسبت به آن بی‌توجه باشیم. به نظر می‌رسد که حوزه انتخابیه‌ای که لاریجانی قصد دارد از آنجا وارد عرصه انتخابات شود، مشکل چندانی برای او ایجاد نخواهد کرد و طبیعتا در این مرحله، مساله ائتلاف موضوعیت ندارد. اگر قرار باشد زمانی مساله ائتلاف یا همکاری تعریف شود، بعد از انتخابات و اعلام نتایج خواهد بود.
در عین حال این احتمال وجود دارد که حضور نامزدها و چهره‌های اصلی اصلاح‌طلبان در عرصه انتخابات امکان‌پذیر نباشد و آنها ناگزیر باشند که پلن جدیدی را برای ورود به عرصه انتخابات تدارک ببینند. شاید بتوان این‌گونه تحلیل کرد که در چنین شرایطی، ائتلاف با یک نامزد اصولگرای معتدل می‌تواند یکی از گزینه‌های جریان اصلاح‌طلب باشد. آیا آقای لاریجانی می‌تواند یکی از این گزینه‌ها باشد؟
اگر بخواهیم فازبندی و پلن‌بندی کنیم، طبیعتا اصلاح‌طلبان علاقه‌مند هستند که بتوانند با پلن اصلی خود وارد عرصه انتخابات مجلس دهم شوند و فعلا به پلن دوم و سوم فکر نمی‌کنند؛ مگر اینکه انتخابات به سمت و سویی برود که شاهد یک انتخابات غیررقابتی باشیم. به وجود آمدن چنین شرایطی، کار را برای ما سخت می‌کند و از همه مهم‌تر با اهداف و چارچوب‌هایی که رهبری برای یک انتخابات حداکثری تعیین و تعریف کرده و آنها را در انتخابات 92 بیان کردند، مغایر است؛ از جمله توصیه به شکل‌گیری یک انتخابات حداکثری، حضور همه سلا یق در انتخابات، رعایت حق‌الناس، حضور همه ایرانیان برای مشارکت در انتخابات و عدم‌دخالت نهادهای غیرمسئول. اگر به این توصیه‌ها عمل شود، دلیل چندانی برای نگرانی جریان اصلاح‌طلب برای انتخابات وجود نخواهد داشت؛ مگر اینکه نهادهای نظارتی و غیرمسئول بخواهند خلاف منویات رهبری را در دستورکار خود قرار دهند.
دیدگاه تان را بنویسید