گفتوگوی مثلث با حسین سبحانینیا
اگر شرایط مهیا باشد، کارگزاران، نجفی را به لاریجانی ترجیح میدهد
حسین سبحانینیا نایبرئیس فراکسیون رهروان ولایت مجلس معتقد است: «اگر شرایط به نفع طیف کارگزاران باشد، به شخصی مثل آقای لاریجانی قانع نیستند. حتما دنبال گزینه نزدیکتر به اندیشه و تفکر خودشان میروند.»
مجلس شورای اسلامی پنجم اسفند امسال برگزار میشود، بر همین اساس گروهها و سلایق مختلف سیاسی هرچه زمانثبت نام نامزدها نزدیکتر میشود بر تحرکات خود بیشتر میافزایند، موضوعی که هماکنون مطرح میشود بحث آقای لاریجانی و تصمیم او برای حضور در عرصه انتخابات است. مدلهای مختلفی در همین زمینه مطرح میشود یک تحلیل آن است که او در قالب ائتلاف با اصولگرایان وارد انتخابات مجلس می شود، تحلیل دیگر میگوید آقای لاریجانی تشکیلاتی راه میاندازد و با تابلوی آن تشکیلات قدم به انتخابات مجلس میگذارد، تحلیل سوم این است که با جریان اعتدال پیوند میخورد و در آن قالب پیش میرود، به نظر شما کدام یک از تحلیلهای یادشده قرین به واقعیت است؟
همانطور که اشاره شد طبعا او بهعنوان یک چهره تاثیرگذار در تحولات سیاسی و بهخصوص انتخابات آینده حضور فعال خواهد داشت. حالا اینکه در چه قالبی باشد هنوز روشن نیست ولی قطعا حضور فعال خواهد داشت اما اینکه مطرح شد شاید حضور آقای لاریجانی در قالب یک حزب جدید باشد، این اتفاق را دیگر ممکن نمیدانم چون الان خیلی ورود به انتخابات مجلس تحت این عنوان حاصلی ندارد یا ممکن است او آمادگیاش را نداشته باشد ولی اینکه مجموعه دوستان عضو فراکسیون رهروان ولایت بخواهند در مجموعهای حضور داشته باشند و آقای دکتر لاریجانی هم حمایت کند درباره این نمیتوانم الان چیزی بگویم. در مجموع اعضای فراکسیون رهروان ولایت مجلس حتما در انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی فعال خواهند بود.
آیا از آقای لاریجانی دعوتی شده تا به ائتلاف اصولگرایان بپیوندد؟
حتما تلاشهایی که برای وحدت و همگرایی شده و میشود یک ضلع این مجموعهها دکتر لاریجانی است، چه دوستانی بخواهند چه نخواهند پایگاه سیاسی و جایگاه اجتماعی آقای لاریجانی اصولگرایی است. نیروهای سیاسی تاثیرگذار در مجموعه شهرستانها و آنهایی که عضو فراکسیون رهروان ولایت هستند و در مجلس حضور دارند میتوانند شاخههای مجموعه دکتر لاریجانی باشند. اگر آن شکل کلی وحدت اصولگرایان در قالب منشور روحانیت اتفاق بیفتد آقای لاریجانی این روش را بیشتر میپسندد تا مجموعههای دیگر بخواهند برای تشکیل ائتلاف انتخاباتی تلاش کنند. آقای لاریجانی چون با روحانیت، علما و مراجع عظام تقلید، جامعه روحانیت مبارز تهران و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ارتباط نزدیکی داشته و دارد بنابراین در این شکل ائتلاف اگر محور روحانیت باشد همگرایی و وحدت را میپسندد وگرنه اگر گروههای دیگری بخواهند محور باشند شاید آقای لاریجانی چنین همگرایی و ائتلافی را جای تامل بداند.
اینکه گفته میشود آقای لاریجانی شرط ورود خود به ائتلاف اصولگرایان را این گذاشته که پایداری جزو ائتلاف نباشد صحت دارد؟
من این را نمیدانم، ضمن آنکه جایی هم از ناحیه ایشان مطرح نشده است.
با همین شرایطی که شما طرح کردید آیا جامعتین (جامعه روحانیت مبارز تهران و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم) از آقای لاریجانی دعوت داشتند؟
البته دیدارهایی بین او و نمایندگانی از جامعه روحانیت مبارز تهران بوده است.
همانی که چند ماه پیش اتفاق افتاد؟
بله همین طور است.
اخیرا نیز آقای لاریجانی دیداری با آیتالله یزدی داشت. آیا ملاقات انجامشده در همین چارچوب بود؟
حالا ممکن است دیدار دوستانه باشد، دیداری که همیشه آقای لاریجانی بهعنوان نماینده قم با علما، مراجع عظام تقلید و اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم انجام میدهد ولی به دلیل اهمیت موضوع انتخابات در این خصوص هم احتمالا بحثهایی داشتند.
کارگزاران چندی پیش یک موضوعی را مبنی بر سرلیستی و حمایت از کاندیداتوری آقای ناطقنوری بهطور مستمر دنبال و مطرح میکرد و وقتی با اعلام موضع صریح آقای ناطق مبنیبر نامزد نشدن در انتخابات مواجه شد پیشبرد همین رویکرد را با نام آقای لاریجانی ادامه داد، بهطوریکه آقای عطریانفر عضو شاخص شورای مرکزی این حزب گفت «ما نقد لاریجانی را به نسیه عارف ترجیح میدهیم»، یعنی کارگزاران هم به نوعی استقبال میکند از اینکه آقای لاریجانی به صحنه بیاید و به جبهه اعتدال نزدیک شود، به نظر شما هدف حزب کارگزاران چیست؟
اینکه آقای لاریجانی بخواهد به حزب کارگزاران نزدیک شود را خیلی قرین به واقع نمیبینم ولی نگاه مثبت نیروهای معتدل در مجموعههای مختلف را به ریاست اعتدالی آقای لاریجانی در مجلس ممکن میدانم.
شما از مدیریت و ریاست اعتدالی آقای لاریجانی در مجلس صحبت کردید اما اخیرا وقتی گزارش کمیسیون ویژه برجام در صحن علنی مجلس شورای اسلامی قرائت شد و طرح یک فوریتی طرح اقدام متناظر و متقابل جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام در دستورکار قرار گرفت، خیلی از اصولگرایان به نحوه مدیریت آقای لاریجانی در روند بررسی کلیات و جزئیات این طرح نقد جدی داشتند، نظر شما چیست؟
طرح اقدام متناظر و متقابل جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام با مدیریت بحران و بسیار خوب و قوی آقای لاریجانی رئیس مجلس به تصویب رسید چرا که برای آقای لاریجانی و اکثریت مجلس مهم بود که قانونی تصویب کنیم که هم دغدغههای مردم در آن در نظر گرفته شود و هم دغدغههای نظام مدنظر باشد، ضمن آنکه منافع ملی مخدوش نشود. باتوجه به آنچه در این قانون وجود دارد، به نظر ما دقتها انجام گرفت که ملاحظات لازم در نظر گرفته شود و چون زمان اجرای برجام از 26 مهر آغاز میشد، باید این قانون را سریعتر تعیین تکلیف میکردیم و به شورای نگهبان میفرستادیم تا این شورا نظر خود را تا 26 مهر اعلام کند و اگر ایرادی داشت دوباره مجلس ایراد را برطرف کند تا در موعد مقرر عملیاتی بشود و ما بهانه به دست طرف مقابل ندهیم. این اتفاق افتاد و شورای نگهبان نیز مصوبه مجلس را تایید کرد یعنی این مصوبه را خلاف شرع و قانون اساسی تشخیص نداد و به همین ترتیب مصوبه مجلس شکل قانون به خود گرفت. البته طبیعی بود که برخی نمایندگان نیز مخالف این طرح باشند کمااینکه مخالفت خود را نیز با رایی که دادند و نطقی که در مخالفت مطرح کردند اعلام داشتند. در کل من انجام این
مخالفتها را مثبت میبینم چون نشاندهنده شادابی و نشاط مجلس است. در کل مجلس آنچه را که مصلحت نظام و کشور بود تصویب کرد.
الان دو نگاه در جریان اصلاحات وجود دارد، یک دیدگاه میگوید «به هیچ عنوان ما تا گزینهای داریم نباید سراغ لاریجانی برویم.» نگاه دیگر میگوید «حتی اگر هم اصلاحطلبان میخواهند گزینه خودشان را در انتخابات تقویت کنند و شریک اصولگرا همچون لاریجانی و ناطق نگیرند نباید اقدام به تخریب این شخصیتها کنند. باید تا بعد از انتخابات صبر کنند ببینند ترکیب سیاسی منتخبان مجلس دهم به چه صورت میشود»، با این مقدمه بفرمایید به نظر شما اصلاحطلبان کدام رویکرد را دنبال کنند؟
اصلاحطلبان تند در عین حال یک نگاه خاص خودشان را دارند و شاید راغب نباشند با آقای لاریجانی کنار بیایند ولی افراد میانه و معتدل آنها ممکن است خلاف نگاه تندروهای اصلاحطلب عمل کنند.
یعنی قبل از انتخابات از آقای لاریجانی حمایت داشته باشند؟
این شاید در نگاه آنها مطرح باشد.
این حمایت اثری روی پایگاه اجتماعی آقای لاریجانی دارد یا خیر؟
اگر آقای لاریجانی بخواهد با مجموعههای اصولگرا کنار بیاید و با آنها فعالیت کند ممکن است طیفی از نیروهای اصولگرا در این صورت ریزش داشته باشند ولی من فکر میکنم آقای لاریجانی بهعنوان یک شخصیت اعتدالی و منطقی اصولگرا حرکت همگام و همراه با روحانیت را میپسندد که تایید و دنبال کند.
اگر آقای لاریجانی به صورت مستقل از قم کاندیدا شود (اقدامیکه مورد تایید علما است) اما اصولگرایان از کاندیداتوری او حمایت نکنند و وی را در لیست حمایتی خود قرار ندهند در مقابل اصلاحطلبان اعلام حمایت و پشتیبانی از آقای لاریجانی داشته باشند، به نظر شما این به نفع آقای لاریجانی است یا به ضرر او تمام میشود؟
نمیدانم گفتوگوهای مجموعههای اصولگرا در چه مرحلهای قرار دارد و تا چه حد نتیجه داده است ولی به هر صورت او از قم کاندیدا میشود همانطور که در دوره هشتم و نهم این اتفاق افتاد. همینجا یادآور میشوم در انتخابات دوره نهم مجلس شورای اسلامی بهرغم فضاسازی بسیاری که علیه آقای لاریجانی انجام شد او رای اول را در قم آورد بنابراین پایگاه اجتماعیاش در قم محکم است. علما و مراجع عظام تقلید و خیلی از متدینان علاقهمند به آقای لاریجانی هستند. او روحانیزاده و فرزند خانواده علم و علما است. مشی منطقی در مسائل مختلف دارد و بر مبنای اصول حمایت از جایگاه ولایت و رهبری حرکت میکند.
بنابراین اگر از قم با همان شرایط دوره نهم کاندیدا شود به این معنا که همچون دوره گذشته مورد هجمه باشد برداشتم این است که باز هم رای اول را در آن حوزه انتخابیه میآورد. حالا چه به شکل منفرد کاندیدا شود یا در لیست اصولگرایان باشد.
بر اساس همین نکتهای که فرمودید یک تحلیل وجود دارد که میگوید «آقای لاریجانی نیازی به حمایت مستقیم برخی گروههای اصولگرا مثلا پایداری، رهپویان و ایثارگران ندارد، این گروهها چه حمایت کنند چه نکنند تاثیری روی رای آقای لاریجانی ندارد» چون در دوره گذشته هم بعد از انتخابات دنبال کاندیدای خودشان برای ریاست مجلس رفتند، آیا این تحلیل را قبول دارید؟
بله همین طور است، من هم برداشتم همین است.
یعنی به نظر شما آقای لاریجانی نیازی نمیبیند که نظر پایداری، ایثارگران و رهپویان را جلب کند و به آنها نزدیک شود؟
من بعید میدانم اصلا بشود و آقای لاریجانی بتواند نظر این دوستان را جلب کند چون امکانش بعید است. او در انتخابات دوره گذشته نیز بدون نظر و حمایت این گروهها کار را شروع کرد و رای هم آورد. این دوره هم احتمالا همین طور شود. یعنی بدون حمایت رهپویان و ایثارگران و پایداری وارد انتخابات مجلس شورای اسلامی شود چون در قم پایگاه خاص خودش را دارد ضمن آنکه از ارتباط خوب، منطقی و نزدیکی با حوزه، علما و مراجع عظام تقلید برخوردار است. عملکرد او هم در موضوعات مختلف همواره مثبت و اعتدالی و به دور از افراط و تفریط بوده بنابراین آقای لاریجانی در ذهن بسیاری از مردم جایگاه مثبت دارد.
شما گفتید فرقی نمیکند پایداری، ایثارگران و رهپویان از آقای لاریجانی در انتخابات حمایت داشته باشند یا نداشته باشند، چون موضع آنها تاثیری روی آرای آقای لاریجانی ندارد. درباره تلاشهای موتلفه برای برقراری پیوند میان آقای لاریجانی با پایداری، ایثارگران و رهپویان ارزیابیتان چیست؟
من فکر نمیکنم موتلفه بتواند این توفیق را پیدا کند که مشکل را حل کند.
چرا این پیشبینی را دارید؟
با فاصله خیلی زیادی که ایجاد شده، بعید میدانم موتلفه بتواند اینجا ایفای نقش کند. چون بعضی تندرویها در این گرایشها وجود دارد، گاهی موضعگیری میکنند و این موضعگیریها نشان میدهد که خیلی فاصله وجود دارد تا آنها به همگرایی و همفکری برسند.
آیا آقای لاریجانی برای ریاست مجلس ائتلاف بعد از انتخابات را با جریان اصلاحات و اعتدال بررسی میکند؟
الان نمیتوان ترکیب مجلس آینده را خیلی پیشبینی کرد طبیعتا این مساله به بعد از انتخابات برمیگردد، یعنی زمانی که ترکیب حضور گروهها و احزاب درمجلس آینده مشخص میشود. اگر اکثریت کرسیهای دوره آینده مجلس در اختیار نیروهای اصولگرا، منطقی و اعتدالی باشد قطعا آقای لاریجانی گزینه اصلی ریاست خواهد بود.
در مقایسه با شخصیتهای دیگر نگاه آقای روحانی به تداوم ریاست آقای لاریجانی در مجلس آینده چطور است؟ در واقع او بین آقایان عارف و لاریجانی کدامیک را برای ریاست مجلسترجیح میدهد؟
برداشتم این است که باز هم آقای لاریجانی راترجیح میدهد چون سال آینده برای دولت یازدهم به ویژه شخص آقای روحانی مهم است. آقای روحانی فردی منطقی و معقول و دور از تصمیمگیریهای احساسی است بنابراین هرچه رئیس مجلس دهم منطقیتر باشد به نفع آقای روحانی خواهد بود. یعنی از نظر آقای روحانی، آقای لاریجانی میتواند گزینه مناسبتر نسبت به آقای عارف تلقی شود.
درباره آقای نجفی چطور؟ بین آقای لاریجانی و آقای نجفی ریاست کدامیک بر مجلس برای رئیس دولت یازدهم بهتر است؟
حالا هنوز معلوم نیست چه کسی نامزد انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی میشود و در مقابل چه کسی بهرغم تبلیغات نامزد نخواهد شد. بعد از این مرحله باید دید چه نامزدی رای میآورد و چه نامزدی رای نخواهد آورد. این فرضیاتی است که خیلی نمیتوان برایش حساب باز کرد بنابراین باید منتظر ماند تا ببینیم چه میشود. آقای روحانی را یک شخصیت اصولگرای اعتدالی میشناسیم، گرچه دور او را نیروهای اصلاحات بیشتر محاصره کردند اما یکی از همین نیروهای اصلاحاتی چندی پیش مطرح کرده بود که آقای روحانی قبل از آنکه مورد حمایت اصلاحطلبان قرار گیرد این درصد پایگاه اجتماعی داشت ولی بعد از حمایت اصلاحطلبان مقبولیت اجتماعیاش به این درصد رسید، در واقع او یک درصد کمی را برای قبل و درصد بالایی را برای بعد از حمایت اصلاحطلبان اعلام کرد و همین مساله را عامل رای آوری آقای روحانی خواند. در واقع نگاه اصلاحاتیهای تند نسبت به آقای روحانی این است ولی من فکر میکنم آقای روحانی نگاهش به اعتدال نزدیکتر است تا افراط و تفریط در موضوعات.
گویا گزینه اصلی کارگزاران برای ریاست مجلس آقای نجفی است اما چرا نام آقای لاریجانی وترجیح دادن او را به عارف مطرح کردند؟
طبعا اگر شرایط به نفع طیف کارگزاران باشد به شخصی مثل آقای لاریجانی قانع نیستند و حتما دنبال گزینه نزدیکتر به اندیشه و تفکر خودشان میروند.
شخصی مثل آقای نجفی؟
بله، نیروهایی که به آن طیف و سلیقه سیاسی نزدیکتر بوده و پایگاه اجتماعی هم داشته باشد.
چون آقای نجفی در دورهای که برای شورای شهر تهران نامزد شد رای آورد بنابراین پایگاه اجتماعی در تهران دارد؟
حالا باید دید کدام گزینه آنها مطرح است، سرلیست میشود و بعد هم رای میآورد، بعد از آن تازه میشود این فرض را مطرح کرد که ترجیح آنها چه کسی است.
به نظر شما نگاه آقای هاشمی به ریاست آقای لاریجانی بر مجلس چطور است؟
آقای لاریجانی مشی معتدلی را مطرح کرد حتی قبل از دولت یازدهم شعار اعتدال را در مجلس هشتم توانست دنبال و اجرا کند، در نگاه رهبری و سایر دستاندرکاران و مسئولان عالی رتبه نظام نیز این مشی مثبت است. در واقع نظام هم این مشی را میطلبد که با نگاه اعتدالی و با پرهیز از افراط و تفریط از همه ظرفیتها استفاده شود.
آقای هاشمی هم همین نگاه را دارد؟
بله.
به نظر شما آقای خاتمی هم مشی آقای لاریجانی را اعتدالی میداند؟
نمیدانم، این طیف تند اصلاحات اگر زمینه برای تحقق اندیشههای شان مطرح باشد حتما ترجیحشان این است که از نزدیکان خودشان کسی رئیس مجلس شود، بعد مرحله به مرحله انتظارات شان را کم میکنند تا اینکه بین انتخاب میان آقای لاریجانی یا یک نفر دیگر قرار میگیرند یعنی مقایسه میکنند آقای لاریجانی ترجیح دارد یا آن شخص.
دیدگاه تان را بنویسید