گفت وگوی مثلث با مهدی فضائلی
مکانیزم جدید از لاریجانی تا پایداری را پوشش میدهد
با آغاز ثبتنام نامزدهای دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی تحرکات جریانهای سیاسی وارد مرحله جدیدی شده است، در واقع جریانات سیاسی از فاز تئوری به مرحله اجرا و عملیاتیکردن برنامهریزیهای خود میروند، بر همین اساس بفرمایید از نظر شما اصولگرایان در چه وضعیتی قرار دارند؟ آیا آن نظم دروناردوگاهی لازم را برقرار کردهاند یا خیر؟
بهطور طبیعی همواره وقتی ما در آستانه هر انتخاباتی قرار میگیریم بحث آرایش سیاسی در کشور و آخرین وضعیت جریانهای سیاسی جزو موضوعات مهمی میشود که رسانهها و محافل سیاسی بر آن تمرکز پیدا میکنند و به بررسی ابعاد آن مشغول میشوند. در واقع علاوه بر این هندسه سیاسی و وضعیت جریانها ودسته بندیهای کلی که وجود دارد، یک مقدار جزئیتر وارد هر جریانی میشوند و وضعیت درون هر جریانی را به تحلیل مینشینند. این وضعیت اختصاص به جریان اصولگرایی هم ندارد. الان جریان مقابل هم همین شرایط را دارد، شرایط درونیاش با تکثر روبهروست و تنوع سلایق دارند، بنابراین انسجام درونی جریان مقابل هم با چالشهای جدی مواجه است. جریان اصولگرایی هم باتوجه به تکثری که درونش وجود دارد و طیفهایی که هستند این پرسش درباره آنها مطرح است که آیا این تکثر در جریان انتخابات مجلس شورای اسلامی به وحدت منجر میشود یا خیر؟ از مدتها قبل چهرههای مختلف اصولگرایی بهطور طبیعی ذهنشان مشغول این مساله بود و تلاشهای قابل توجهی صورت گرفت برای اینکه بتوانند در مقطع دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی ضمن محترم شمردن این تکثر و تنوع سلایقی که وجود
دارد به یک توافق حداکثری برسند ولی باتوجه به ضروریاتی که هست این همگرایی و رسیدن به یک توافق حداکثری هم مدنظر بوده و این تلاشها به نظر میآید به یک نقطهقابل توجه و ارزشمندی رسیده است.
اینکه میگویید تلاشها به نقطه قابل توجه و ارزشمند رسیده است منظورتان جلسه یکشنبه شب 22 آذرماه است که آیتالله موحدیکرمانی با شخصیتهای حقیقی و حقوقی اصولگرا داشتند؟
بله، تقریبا این آخرین اتفاق در جریان اصولگرایی بود.
فضای جلسه بهطور جزئی رسانهای نشده است، طبیعتا منظور از حضور شخصیتهای حقوقی همان نمایندگان احزاب هستند اما بفرمایید حضور شخصیتهای حقیقی در این نشست چقدر تنوع داشت؟
درباره جزئیات اتفاقی که افتاد و سازوکاری که در آن مجموعه دیده شد طبیعتا اطلاعرسانی انجام میشود. طبیعتا از من نباید انتظار داشت که درباره جزئیات جلسه اظهارنظر کنم و حرف بزنم اما میگویم تلاش شد تا این تنوع بتواند کل جریان اصولگرایی را پوشش دهد. بنابراین اگر به کل افراد دعوتشده نگاه کنیم میتوان گفت تا حدود خیلی زیادی هم این موفقیت حاصل شده است و توانستند سلایق مختلف را در این جلسه گردهم جمع کنند.
یعنی دامنه لاریجانی تا جلیلی پوشش داده شده است؟
اولا دعوت از همه این افراد صورت گرفته است و در حقیقت میتوان گفت اگر روی اسم شخص خیلی حساسیتی نداشته باشیم میتوانیم بگوییم از مجموعه پایداری تا مجموعه آقای لاریجانی در این مجموعه دیده و دعوت شدند و حضور پیدا کردند.
تشکیل چنین نشستی چقدر ابعاد عملی خواهد داشت؟ یعنی موجب میشود که اصولگرایان در فضای انتخابات سازمانیافته و تشکیلاتی ورود کنند؟
در این مقطع زمانی اولا نفس تشکیل این جلسه مهم است و موضوعیت دارد. یعنی نشستی اتفاقی و مقدمهای نبود. همین که افراد میدانند چنین جلسهای با چه اهدافی تشکیل میشود و در آن شرکت میکنند، یعنی اصل برگزاری چنین جلسهای اهمیت دارد و نشانههای خوبی است از برداشتن گامهای بلند به سمت همگرایی و وفاقی که باید صورت گیرد. اینکه سرانجام این نشست به آن نقطه مطلوب حداکثری میرسد، طبیعتا باید این جلسات ادامه پیدا کند و یک مقداری به اصل موضوع تعیین مصادیق، موارد مشخص و عینی نزدیک شوند. در واقع این اتفاق باید بیفتد تا بشود یک اظهارنظر دقیقتری کرد ولی به نظر میآید که چشمانداز نسبتا مثبتی برای این جلسات میتوان تصور کرد.
آقای مصباحیمقدم، عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز تهران چندی پیش گفته بود که درصددیم یک شورای هماهنگی اصولگرایان تشکیل دهیم. آیا این شورایی که تشکیل شده است را میتوان مصداق شورای هماهنگی اصولگرایان نامید؟
بله، حالا اسم برایش تعیین نکنیم ولی نقشی که میخواهد ایفا کند همین است؛ قاعدتا ایجاد هماهنگی و رسیدن به توافق حداکثری میان نیروهای اصولگراست.
چرا جلسه با حضور آیتالله موحدیکرمانی بود و دیگر فقها یعنی آیتالله محمد یزدی و آیتالله مصباحیزدی در جلسه حضور نداشتند؟
چند دلیل دارد، نخست آنکه درباره کلیت جلسه آن آقایان هم در جریان بودند، یعنی مقدماتی که طی شد به تشکیل این جلسه انجامید، هر سه آقایان در جریان مقدمات آن بودند و به نوعی حرکت را تایید کردند. تحلیل شخص خودم این است که طبیعتا بحث وضعیت سنی و استقرار آن آقایان در قم و حضور اکثریت شخصیتهای اصولگرا در تهران منجر به این شد که جلسه در تهران با حضور آیتالله موحدیکرمانی تشکیل شود.
تشکیل چنین شورایی به معنای متوقف شدن مکانیزمهای قبلی ائتلاف اصولگرایان همچون مذاکره سه حزب پایداری، موتلفه و ایثارگران است؟
قاعدتا بله، همین طور است. البته نتایج آن نشستها نیز در تشکیل سازوکار جدید تاثیر داشته است. قطعا آن مذاکرات مقدمات خوبی بوده برای اینکه این حرکت بتواند بهتر و سریعتر انجام شود ولی بهطور طبیعی وقتی چنین سازوکار جدیدی تشکیل میشود طبیعتا بعضی سازوکارهای دیگر تعطیل میشود. به عبارت دیگر جلساتی که قرار بود تشکیل شود یا احیانا یکی، دو جلسهاش تشکیل شد آنها متوقف شده و در حقیقت همه بهنوعی در خدمت این سازوکار جدید قرار گرفتند که خود همین نشانه مهمی از جهت همگرایی و موفقشدن این سازوکار جدید است.
آیا با تشکیل مکانیزم جدید انتخاباتی در جریان اصولگرا همه کارها از صفر شروع خواهد شد؟ آقای ترقی میگفت در 175 حوزه انتخابیه تک نماینده اصولگرایان تکلیف خود را روشن کردند و فقط در 30 حوزه انتخابیه که دارای چند نماینده هستند باید تصمیمگیری لازم انجام شود؟
قاعدتا تا آنجا که من اطلاع دارم یک بحث کلی است که استانها و حوزههای انتخابیه در سراسر کشور یک استقلالی برای تعیین نامزد داشته باشند، اگر سازوکارهای استانی و حوزههای انتخابیه محلی که پیشبینی شده، نتیجه دهد طبیعتا بحث دیگری نخواهد بود اما یکسری شهرهای بزرگ بهخصوص تهران میماند که باید در قالب این سازوکار جدید تعیین تکلیف شود و احیانا بعضی از حوزههایی هم که به جمعبندی نرسیده و یک اختلاف نظر و دیدگاه بر سر تعیین مصداق دارند، میتواند در این سازوکار مطرح و درباره آن
تصمیم گیری شود.
به نظر شما مهمترین چالش این مکانیزم در مدت باقی مانده، باتوجه به اینکه عمده کارهایش به بعد از ثبت نام نامزدها و بستن لیستهای انتخاباتی موکول میشود، چه خواهد بود؟
قاعدتا همیشه در این موارد که بحث مصادیق یا تعداد افراد مربوط به هر جریانی پیش میآید، احیانا اختلافات بروز پیدا کرده و مشکلاتی را به وجود میآورد اما فکر میکنم باتوجه به تدارک جریان مقابل برای ایجاد اختلاف در جریان اصولگرایی و حتی استفاده از حربه نفوذ در این جریان برای اینکه اجازه ندهند این همگرایی به نتیجه قطعی خودش برسد، مهمترین چالش این است که مجموعه جریان اصولگرایی و رسانههای این جریان مراقبت کنند در دام جریان رقیب نیفتند و اجازه ندهند که برنامهریزی و هدف گذاری و تدارکی که جریان رقیب برای کارشکنی دیده، به نتیجه منجر شود. نکته دوم هم اینکه مجموعه نیروهای حزباللهی و اصولگرا و کسانی که خود را در جبهه انقلاب میبینند با تنوع سلایقی که وجود دارد بتوانند شرایط موجود را درک کنند و با یک واقع بینی و در عین حال در نظر گرفتن الزامات و اقتضائاتی که برای رسیدن به یک همگرایی نیاز است با این فرآیند همراهی کنند. چون در این بین ممکن است بعضی دوستان با بیان تحلیلها و نگاههایی این همراهی را از خودشان نشان ندهند، اینها میتواند جزو چالشها باشد بنابراین باید تبیینها و روشنگریهایی صورت گیرد تا علاوه بر آن همدلی
و همگرایی که در نیروهای شاخص و مطرح و تعیین کننده جریان اصولگرایی است، بتواند در بدنه هم این همراهی تقویت شود و فاصلهای بین رأس و بدنه اتفاق نیفتد.
تکلیف تحرکات انتخاباتی جریان آقای لاریجانی و شورای چهارنفره آقایان لاریجانی، ناطق نوری، مقتدایی و ولایتی چه خواهد شد؟
اشاره شد که بعضی از سازوکارهای دیگر متوقف شده است. یکی از آن مجموعههایی که دیگر جلساتش ادامه پیدا نکرده و ادامه پیدا نمیکند همین مجموعه است، یعنی با تشکیل این سازوکار جدید فعالیت آن مجموعه متوقف میشود.
چه مکانیزمهای دیگری فعالیت شان متوقف میشود؟
جلسات آقای تقوی که مدتهاست همانند گذشته دنبال نمیشود، قاعدتا چون خود آقای تقوی هم در این سازوکار جدید است، باتوجه به تصمیمات سازوکار جدید اگر هم قرار است حرکتی هم باشد با هماهنگی خواهد بود.سازوکار دیگر مجموعه مذاکرات سهحزب موتلفه، پایداری و ایثارگران است که متوقف میشود چون آنها درون این مکانیزم جدید هستند. بنابراین آن سازوکارهای قبلی متوقف میشود یا اگر هم بخواهد تداوم یابد با هماهنگی و در طول این سازوکار و فرآیند جدید خواهد بود.
دیدگاه تان را بنویسید