مثلث خوانی ؛
ابر سیاه بالای سر ائتلاف دولت و اصلاح طلبان ؛ عارف و تاجیک هر دو از احتمال جدایی دولت و اصلاح طلبان می گویند
هفته نامه مثلث در شماره جدید خود گزارشی از آخرین وضعیت اصلاح طلبان منتشر کرده است.
هفته نامه مثلث : اصلاحطلبان در آستانه انتخابات مجلس با تحولات تازه‌ای مواجه شده‌اند. آرایش سیاسی میان آنها با تغییراتی مواجه شده و اکنون وزن کشی میان گروه‌های مختلف از جمله میان طیف چپ و راست این جناح شکل و صورت‌بندی سیاسی را در این جریان تغییر داده است. ساده بگوییم از قرار فعلا زور طیف چپ به راست چربیده و فعلا این محمد رضا عارف است که راضی‌تر از بقیه به‌نظر می‌رسد.
داستان یک شورا
وقتی ساز و کاری که اصلاحطلبان برای انتخابات مجلس دهم طراحی کرده بودند با شکست مواجه شد و اختلافات بنیاد باران و کارگزاران که البته همراه شد با مخالفت خوانی‌های دیگرانی همچون اعتماد ملی بالا گرفت تصمیم‌سازان این جناح بر آن شدند که با تشکیل شورای عالی سیاست گذاری تلاشی دوباره را برای همنشینی نیروهای جناح آغاز کنند. نسخه آنها این بار این بود که با تشکیل یک شورای عالی سیاستگذاری که مرکب از چهره‌های همه طیف‌های اصلاح‌طلب باشد در مورد فهرست نویسی تصمیم‌گیری شود. دست نوشته یک چهره ارشد این جناح به افراد و احزاب ارسال شد تا این بار یک شورا با ریاست محمدرضا عارف عنان کار را به‌دست گیرد. این تصمیم البته چندان به مذاق کارگزارانی‌ها خوش نیامد. مصاحبه‌ها و اظهارنظرها باردیگر آغاز شد. آنها اگر چه در سطح نخست از نقش جدید محمد رضا عارف استقبال می‌کردند اما در سطحی دیگر به او یادآوری می‌کردند که نقشش از این فراتر نخواهد رفت. درباره محمدرضا عارف نوشته شد که او نهایتا می‌تواند رئیس فراکسیون اصلاحطلبان در پارلمان آینده باشد و این بار مانند تمام ماه‌های گذشته سخن از حمایت از یک اصولگرا برای ریاست مجلس به میان آمد. حتی در
اظهارنظری مهم حسین مرعشی به یک روزنامه اصلاح‌طلب گفت که در شورای مرکزی اصلاحطلبان تصویب شده است که از علی لاریجانی حمایت شود.
خبرنگار مثلث مطلع شده است که اگر چه محمد رضا عارف برای ریاست شورای عالی سیاستگذاری تعیین شده بوده اما او حاضر به شرکت در اولین جلسه شورا نشده است. براساس گزارش خبرنگار مثلث اعضای شورا حتی زمان جلسه را تا 40 دقیقه متوقف می‌کنند تا محمدرضا عارف خود را به جمع آنها برساند اما او حاضر به شرکت در این جلسه نمی‌شود. محد‌‌رضا عارف خواسته‌هایی داشته که گویا یکی از آنها انتصاب نمایندگان بوده است. بر همین اساس که بلافاصله بعد از این جلسه سید‌حسن رسولی، جعفر توفیقی، صادق بناب، الهه کولایی و سید‌مهدی نادمی به‌عنوان نمایندگان او در این شورا معرفی شدند. بعد از این ماجرا بوده است که او در جلسات به‌عنوان رئیس شرکت می‌کند. این اما تنها تحول انتخاباتی در این مورد نیست. هفته گذشته سایت مثلث آنلاین نوشت: هاشمیرفسنجانی در جلسه‌ای به اعضای حزب کارگزاران در این مورد تذکراتی داده است. براساس این گزارش گویا اعضای حزب کارگزاران به هاشمی رفسنجانی دلایلی را برای مخالفتشان با ایفای نقش سطح بالا توسط محمدرضا عارف ارائه کرده‌اند که گویا در این جلسه در نهایت هاشمیرفسنجانی گفته است که باید روی سرلیستی عارف در تهران و ریاست مجلس او به
تفاهم برسیم.
حالا با این تحول انتخاباتی می‌توان گفت کارگزارانی‌ها نتوانسته‌اند در وزن کشی مقابل بنیادبارانی‌ها موفق باشند. این شرایط البته در فاصله سه مانده به انتخابات حاکم شده و ممکن است در روزهای پیش‌رو تکنوکرات‌های اصلاح‌طلب با طرحی دیگر بار دیگر محمدرضا عارف را به حاشیه برانند.
ماجرای یک لیست
تازه‌ترین خبر در مورد لیست انتخاباتی اصلاحطلبان این است که براساس دستور‌العمل شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان قرار بوده است که طیف‌های مختلف لیست پیشنهادی خود را به محمد رضا عارف ارائه دهند. این خبر را حسین مرعشی سخنگوی حزب کارگزاران اعلام کرده است. او گفته که این لیست به هیات‌رئیسه خواهد رفت تا در مورد آن رایزنی شود. این خبر اما با واکنش محسن رهامی‌مواجه شد. او گفت: «چنین خبری صحت ندارد چرا که هنوز افرادی که از سوی مراجع ذی‌صلاح تائید صلاحیت می‌شوند، مشخص نیستند.»
رهامی‌که عضو شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان است گفته: «در جلسات این شورا به اعضا تاکید شد تا از افرادی که فکر می‌کنند حضورشان در انتخابات مجلس یا خبرگان رهبری موثر است، درخواست کنند تا در این دو انتخابات ثبت‌نام کنند. اصلا تاکنون بحث اسامی‌برای لیست‌های انتخاباتی مطرح نشده است چرا که تمامی اعضا معتقدند که نباید در بحث لیست‌های شهرستان‌ها از سوی تهران دخالت شود و از طرف دیگر هم هنوز افرادی که امکان تائید صلاحیت آنها وجود دارد، در تهران مشخص نیست.» به گفته وی، چنین خبرهایی در واقع گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای بوده که موجب ایجاد شبهاتی در فضای انتخاباتی کشور می‌شود.
اما در تحولی دیگر در این مورد هفته گذشته مسئولان میز استان‌های شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان معرفی شدند.
براین اساس محمدرضا عارف: تهران/ سیدمحمود میرلوحی: استان‌های همجوار تهران شامل البرز، سمنان، قزوین و شهرستان‌های تهران / سیدحسین مرعشی: منطقه جنوب شرق شامل استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان / فرج کمیجانی: منطقه مرکزی ۱ شامل استان‌های مرکزی، قم و زنجان / مرتضی مبلغ: منطقه مرکزی ۲ شامل استان‌های اصفهان، یزد، چهارمحال و بختیاری / محسن ترکاشوند: منطقه غرب شامل استان‌های همدان، کرمانشاه و کردستان و ایلام / رسول منتجب‌نیا: منطقه جنوب غربی شامل استان خوزستان و لرستان / محمدجواد حق‌شناس: منطقه جنوب مرکزی شامل استان‌های فارس، بوشهر و کهکیلویه و بویراحمد / علی صوفی: منطقه شمال شامل استان‌های گیلان، مازندران و گلستان / احمد صادق بناب: منطقه شمال غرب شامل استان‌های آذربایجان غربی، شرقی و اردبیل /حسن رسولی: منطقه شمال شرقی شامل استان خراسان رضوی و خراسان شمالی و خراسان جنوبی مسئولیت خود را بر‌عهده گرفته‌اند.
پایان پروژه ائتلاف
اما محمد رضا عارف هفته گذشته اظهارنظر مهم‌دیگری هم داشته که از چشم رسانه‌ها پنهان مانده است. او از پایان نسخه ائتلاف خبر داده است. گویا دیگر این مساله در دستورکار اصلاح‌طلبانی که برای ائتلاف با حامیان دولت و یا بخشی از اصولگرایان تلاش می‌کردند، نیست. یا حداقل محمد رضا عارف دیگر تمایلی به این ماجرا ند ارد. عارف که چندی پیش در هشداری به حامیان دولت گفته بود: «توصیه ما به دوستانمان در جریان اعتدال این است که همان‌گونه که در انتخابات 92 با وحدت و همگرایی موجب پیروزی آقای روحانی شدیم در انتخابات مجلس هم بهتر است با ارائه یک لیست واحد زمینه ساز پیروزی تفکر اصلاح‌طلبی و اعتدالگرایی شویم و تدبیر حکم می‌کند دوستان جریان اعتدال راه خود را از اصلاحطلبان جدا نکنند تا ان‌شاءالله در انتخابات ریاست‌جمهوری سال 96 هم با مشکلاتی رو به رو نشویم.» حالا در اظهارنظری جدید و البته پر اهمیت گفته است: «اصلاحطلبان برای انتخابات پیش روی مجلس ابتدا بحث ائتلاف از دو جریان را پیش کشیدند تا 30 نماینده مشترک به‌عنوان حلقه وصل بین دو جریان وجود داشته باشد. ما دست همکاری به سوی رقیب بلند کردیم اما جوابی نگرفتیم. به همین دلیل اعلام
می‌کنیم لیست انتخاباتی اصلاحطلبان کاملا اصلاح‌طلبانه است.»
در سطح نخست تحلیل از این اظهارات محمدرضا عارف می‌توان گفت او به‌عنوان رئیس شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان اعلام کرده است که دیگر بنایی برای ائتلاف وجود ندارد و اصلاحطلبان مستقل از حامیان دولت وارد انتخابات خواهند شد. او در واقع اعلام کرده است که حامیان دولت تمایلی برای ائتلاف با آنها نداشته است. چه اینکه حزب اعتدال و توسعه که بدنه حزبی حسن روحانی است بعد از شرکت در اولین جلسه شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان از ادامه حضور در میان آنان خودداری کرده است. حتی با اینکه براساس اطلاعات خبرنگار هفته‌نامه مثلث درخواست برای حضور آنها در جلسات شورای عالی سیاستگذاری از سوی رئیس دولت اصلاحات با ارسال دست نوشته بوده است. آنچه رخ داده البته خلاف خواست طیف راست اصلاحطلبان بوده است. کارگزارانی‌ها که نماینده اکبر هاشمی رفسنجانی در جریان اصلاحات هستند تا همین اواخر تلاش فراوانی داشتند تا فهرست نهایی به صورت ترکیبی از اصلاحطلبان و حامیان دولت باشد. البته در این مورد تصمیم سازانی همچون سعید حجاریان نیز بارها در این مورد سخن گفته بودند اما حالا هر چه هست حامیان دولت راه خود را از اصلاحطلبان جدا کرده‌اند و شاید به همین
دلیل است که اکبر هاشمی رفسنجانی به بدنه حزبی خود در جناح اصلاح‌طلب دستور داده است که حمایت از عارف را با وجود همه اختلافاتشان در دستورکار قرار داده و حتی در مورد ریاست مجلس او نیز آمادگی داشته باشند.
عبور از روحانی
در میان خبر‌های مربوط به اصلاحطلبان یک مصاحبه هفته گذشته بازتاب‌های فراوانی داشت. محمدرضا تاجیک که مشاور رئیس دولت اصلاحات است حرف‌های مهمی‌زده که نشانه‌هایی از اختلافات اصلاحطلبان و حامیان دولت را نمایان کرده است. او البته از شکاف‌های حامیان روحانی و برنامه‌های آنها برای عبور از رئیس‌جمهور مستقر سخن به میان آورده است. محمد رضا تاجیک گفته است: «به دوستان اعتدال‌گرا توصیه می‌کنم برای شکل دادن به بازی دیگر و طرحی «دگر» تلاش نکنند. بدون شک هیچ تضمینی برای بقا و دوام آنها در آینده سیاسی ایران در صورت جدا شدن از جریان اصلاحات وجود ندارد.
من معتقدم آقای روحانی عاقلانه و هوشمندانه حرکت کرده است. آقای روحانی تلاش می‌کند نسبت به اجماع جریان اصلاحات در حمایت از خود خدشه وارد نکند و بازی «دگری» درنیندازد. با این وجود مشکل اصلی آقای روحانی نیست و بلکه افرادی هستند که در تیم و دولت ایشان قرار دارند و تلاش می‌کنند صدای متفاوتی داشته باشند و در اجماع حول محور آقای روحانی انشقاق ایجاد کنند. این عده به تازگی مطالب جدیدی را در محافل خصوصی عنوان می‌کنند که به گوش ما نیز رسیده و ما از آن بی‌اطلاع نیستیم. من از این مساله هراس دارم که همین افراد پروژه «عبور از روحانی» را از درون دولت آغاز کنند و برای رسیدن به منفعت و قدرت از گفتمان اعتدال عدول کنند.»
او البته به جریان اعتدال و خاستگاه و سرمایه اجتماعی آنها حمله کرده و گفته است: «اعتدالگرایان یک جمعیت خاص هستند که از همگرایی درونی نیز برخوردار نیستند. به نظر من جریان اعتدالگرایی دارای «گرانیگاه» و پایگاه اجتماعی نیست.»
اما محمدرضا تاجیک در بخش دیگری از اظهاراتش از آنچه در اتاق فکر اصلاحطلبان می‌گذرد نیز سخن به میان آورده است. او گفته:« هدف جریان اصلاحات نباید صرفا تسخیر مجلس باشد. ما باید از هم‌اکنون به فردای پس از تسخیر مجلس بیندیشیم. عملکرد نمایندگان اصلاح‌طلب پس از ورود به مجلس دهم در ۱۴ ماهی که تا انتخابات ریاست‌جمهوری باقی مانده بسیار بااهمیت است. نکته دیگر اینکه نمایندگان اصلاح‌طلب مجلس می‌توانند در طول این ۱۴ ماه نمایش کارآمدی از خود نشان بدهند. این مساله که نمایندگان اصلاح‌طلب در مجلس آینده دری را بگشایند یا اینکه دری را ببندند دارای اهمیت است و در سرنوشت آینده جریان اصلاح‌طلب تاثیرگذار است. اگر اصلاحطلبان اکثریت مجلس و ریاست مجلس را در اختیار داشته باشند اما موفق نشوند دری را بگشایند با چالش بزرگ‌تری در آینده مواجه خواهند شد. در نتیجه عملکرد اصلاحطلبان در مجلس از تسخیر مجلس بسیار با اهمیت‌تر است. حرکت اصلی و جدی اصلاحطلبان باید از فردای تشکیل مجلس آغاز شود. عملکرد نمایندگان اصلاح‌طلب در مجلس دهم بیانگر این مساله خواهد بود که در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده آیا قرار است از یک رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب حمایت کنند
یا اینکه دوباره پشت سر آقای روحانی اجماع خواهند کرد. ما در اتاق فکر اصلاح‌طلبی درباره دوران پس از حسن روحانی اندیشه کرده‌ایم و یکی از دغدغه‌های بزرگان جریان اصلاح‌طلبی همین مساله است. البته وضعیت به این شکل نیست که تمام دغدغه جریان اصلاحات به دوران پس از روحانی معطوف باشد بلکه در شرایط کنونی اصلاحطلبان دغدغه دیگری دارند که بیشتر به انتخابات مجلس و برخی سیاست‌ها در عرصه داخلی و بین‌المللی مربوط می‌شود.» به یک معنا او خواسته با این اظهارات اعلام کند که اصلاحطلبان به انتخابات 96 فکر می‌کنند؛ به گزینه‌ای که ممکن است آنها مقابل روحانی قرار دهند. این مساله را وقتی در کنار سخنان محمدرضا عارف قرار می‌دهیم که گفته اعتدالگرایان حاضر به ائتلاف با آنها در انتخابات مجلس نشده‌اند به این تحلیل می‌رسیم که آنها از هم‌اکنون به روزهای جدایی فکر می‌کنند. یک خواست دو طرفه که هم از درون دولت تمایلاتی برای دنبال شدنش لااقل در مجلس دهم دیده شده و هم یک اشتیاق محتاطانه که از بخش‌هایی از جریان اصلاحات قابل مشاهده است. اصلاحطلبان و اعتدالگرایان عبور از یکدیگر را آغاز کرده‌اند.
دیدگاه تان را بنویسید