اعلام نظر شورای نگهبان و وحدت با اعتدالگرایان دو مشکل بزرگ اصلاحطلبان است
اصلاح طلبان منهای دولت؟
هفته نامه مثلث : جناح اصلاح‌طلب در شرایط عجیبی به سر می‌برد. آنها از یک سو با شوک عدم تمایل حامیان دولت برای ائتلاف مواجه شده‌اند و از سوی دیگر حالا که مهلت ثبت‌نام‌ها تمام شده در انتظار تصمیم شورای نگهبان است.
هفته نامه مثلث : جناح اصلاح‌طلب در شرایط عجیبی به سر می‌برد. آنها از یک سو با شوک عدم تمایل حامیان دولت برای ائتلاف مواجه شده‌اند و از سوی دیگر حالا که مهلت ثبت‌نام‌ها تمام شده در انتظار تصمیم شورای نگهبان است. آنها نمی‌دانند سرنوشت تایید صلاحیت‌ها چه شکلی از آرایش سیاسی را برای آنها ایجاد خواهند کرد. آیا آنها در نهایت مجبور می‌شوند تا به سمت یک فهرست حداقلی بروند یا اینکه می‌توانند مجوز حضور چهره‌های معروفشان را بگیرند؟چه اینکه آنها در مصاحبه‌های متعددی گفته‌اند که رایزنی‌هایی با شورای نگهبان برای تایید صلاحیت چهره‌های مهم‌شان داشته‌اند. اما در این میان یک مساله دیگر هم رخ می‌نماید و آن اینکه آن بخشی از اصولگرایان که آنها جهت ائتلاف حساب باز کرده بودند حالا به صورت رسمی اعلام کرده که تمایل به ائتلاف با اصلاحطلبان ندارد. به همین دلیل هم هست که محمد‌رضا عارف رسما اعلام کرده که لیست اصلاحطلبان کاملا اصلاح‌طلبانه خواهد بود.
اصلاحطلبان با خروج حزب اعتدال و توسعه از جلسات شورای عالی سیاستگذاری اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که جریانی در دولت که در تصمیم‌گیری نهایی موثر است، راه حسن روحانی را در این انتخابات از اصلاحطلبان جدا کرده است. معنای چنین حرکتی البته برای اصلاحطلبان به خوبی قابل لمس است. آنها متوجه شده‌اند که حسن روحانی نمی‌خواهد برای آنها جهت ورود به مجلس نقش دوپینگی داشته باشد. شاید آنها فکر می‌کردند که انتخابات هفتم اسفند روز ادای دین روحانی به اصلاحطلبان خواهد بود. رئیس‌جمهوری که حالا با به سرانجام رساندن برجام گویا دیگر نیازی به اصلاحطلبان ندارد.
فرمان نوری!
عبدالله نوری که خود در دوره‌ای طرفدار تحریم انتخابات بود حالا به اصلاحطلبان می‌گوید باید به هر قیمتی که شده در انتخابات باقی بمانند. او هفته گذشته دیداری داشته و در این دیدار بر این موضع خود تاکید کرده است. عبدالله نوری در پاسخ به سوالی درباره راهبرد اصلاحطلبان در انتخابات پیش رو و تدابیر اندیشیده شده برای اینکه دوباره به هشت سال قبل از ۹۲ بازنگردیم، گفته است: «اصلاحطلبان هم باید بدانند و به‌خوبی می‌دانند که چنانچه در محدوده اقتضائات کشور هم مجال حضور یابند به فضل الهی به دستاورد مناسبی خواهند رسید و در خبرگان، مجلس خبرگان مطلوب‌تری تشکیل خواهد شد و در مجلس شورای اسلامی هم نیروهای معتدل و متخصص و دلسوز، پیروز نهایی انتخابات خواهند بود. اما اگر فضا سخت شود، باید منتظر ماند و دید آنچه از شورای نگهبان بیرون می‌آید چیست و بر‌اساس آن تصمیم گرفت.»
عبدالله نوری همچنین در پاسخ به سوالی درباره نحوه مواجهه با ردصلاحیت‌های احتمالی در این انتخابات، گفت: «برخی ممکن است تایید صلاحیت نشوند ولی اصلاحطلبان بازهم نباید عقب‌نشینی کنند و با افرادی که تایید می‌شوند باید شرکت کنند تا کشور از مجلس مناسب‌تری برخوردار شود. البته معنای این حرف این نیست که جریان اصلاحات به همین مقدار راضی است و از آرمان‌ها و اهداف اصلاح‌طلبی دست برداشته است. اصلاحطلبان در هر حال به‌دنبال سقف مطالبات و اهداف خود هستند.»
عبدالله نوری با تاکید بر اینکه البته سقف مطالبات جریان اصلاحات هیچ‌گاه برهم زدن قواعد و قوانین نظام و کشور و فروپاشی آن نبوده و نیست، افزود: «کسانی که حضور جریان اصلاحات را به ضرر خود و از دست رفتن منافعشان می‌دانند و احساس می‌کنند با آمدن اصلاحطلبان از عرصه حذف می‌شوند، ممکن است به شورای نگهبان و نهادهای بالا‌تر این‌گونه القا کنند که اصلاحطلبان به‌دنبال فروپاشی‌اند، تا برای ماندن خودشان زمینه را فراهم کنند.»
عبدالله نوری همچنین در پاسخ به سوال یکی دیگر از دانشجویان درباره نسبت دولت روحانی با اصلاحطلبان و تکلیف مطالبات بدنه اجتماعی اصلاحطلبان از دولت روحانی هم تصریح کرد: «به عقیده من دولت آقای روحانی تاکنون در حد مقدوراتش، خوب عمل کرده است. البته نه اینکه همه انتظار‌ها را برآورده باشد، بلکه فکر می‌کنم باوجود اینکه دولت خواستار اصلاحات جدی‌تری بود، اما بیش از آنچه تاکنون انجام شده، برای آن ممکن نبود.
مسائل و گلایه‌هایی که آقای روحانی گهگاه در سخنرانی‌هایش، مطرح می‌کند، نشان می‌دهند که با وجود انگیزه و خواست انجام برخی کار‌ها، امکانش فراهم نیست، از این رو ناچار است در حرف‌هایش، خواسته‌های خود را بیان کند. شاید شما و بسیاری از مردم بگویید که به همین حرف‌هایی که می‌زند، عمل کند، ولی محدودیت‌هایی دارد. موانع فرا‌روی او تنها سیاسی نیست، بلکه به لحاظ اقتصادی هم دست این دولت بسته است، به‌طور مثال الان بسیاری از سرمایه گذاران خارجی آمادگی سرمایه‌گذاری در کشور ما را دارند، ولی با چند موضع‌گیری یا ایجاد تشنج ممکن است احساس ناامنی کرده، عقب‌نشینی کنند و لکن در عمل، این آقای روحانی است که باید پاسخگوی حل مشکلات باشد.»
وی تاکید کرد که عملکرد آقای روحانی فرا‌تر از چیزی است که من قبل از ریاست‌جمهوری از ایشان انتظار داشتم و در عمل هم کسانی که درگیر کار اجرایی بوده‌اند مشکلات او را بهتر درک می‌کنند.
عبدالله نوری خطاب به دانشجویان گفت: «شرایط کشور ما واقعا سخت است و به عقیده من در این شرایط آقای روحانی مناسب‌ترین فردی است که می‌توانست مسئولیت ریاست‌جمهوری را به عهده بگیرد و تا اینجا هم در حد امکان خودش خوب عمل کرده است. او به‌عنوان کسی که اصلا مدعی اصلاح‌طلبی نبود، فرا‌تر از حد انتظار ظاهر شده و چه‌بسا همین موضع‌گیری‌ها و کارهایی که کرده است، برایش محدودیت‌ها و مشکلاتی درست کرده باشد و خیلی محدودیت‌های دیگر هم برایش به وجود خواهد آورد. البته شاید با تغییر ترکیب مجلس، فضا قدری تغییر کند.»
نگرانی از فرزندان هاشمی
اما یکی از مهمترین مواضع در مورد انتخابات مجلس به مطلب هفته گذشته روزنامه شرق اختصاص دارد. این روزنامه که رسانه نزدیک به هاشمی‌رفسنجانی به شمار می‌رود نسبت به آسیب‌پذیری مدعیان اصلاح‌طلبی و اعتدال در انتخابات ابراز نگرانی کرد.
روزنامه شرق در یادداشتی نوشت: «به نظر می‌رسد بیشترین تلاش رقابتی اصلاحطلبان به دلیل ضعف حافظه تاریخی و تمایل مشهودمان به تکرار تجارب گذشته، یادآوری دوره قبل و نقد رفتارها و نتایج سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اصولگراها خواهد بود که در دولت آقای احمدی‌نژاد متبلور شده بود؛ ضمن اینکه سعی خواهند کرد با بزرگنمایی کنش‌ها و نتایج مثبت دو سال اخیر، بیم و امید اجتماعی ایجاد کنند تا مردم را نسبت به برخورد انفعالی، هشدار دهند و به پاره‌ای از اصلاحات امیدوار کنند.
از سوی دیگر، اصولگراها تلاش خواهند کرد روی نقاط ضعف حریف و نواقص موجود کار کنند که تا حد امکان تمرکز رقیب را به هم بریزد و از میزان رای آنها بکاهد.»
شرق می‌افزاید: «اصولگرایان ضمن بزرگنمایی و بسط مشکلات اقتصادی موجود که دولت به دلایل ساختاری یا مدیریتی، هنوز نتوانسته است در آنها به موفقیت قابل دفاع و نمایانی دست یابد، تلاش خواهند کرد روی نگاه منفی دولت و اصلاحطلبان درباره پرداخت یارانه‌های نقدی کار کنند، موضوعی که می‌تواند اقشار کمتر برخوردار و متوسط به پایین را به ویژه در شهرهای کوچک و روستاها که به نوعی مخاطب اصلی و جامعه هدف اصولگراهاست، متاثر کند.»
شرق در ادامه اشرافی‌گری را از جمله نقاط ضعف طیف متبوع خود به‌ویژه در سطح خانواده هاشمی عنوان کرد و نوشت: «نکته مهم دیگری که اصولگراها می‌توانند با مانور رسانه‌ای خود از پتانسیل آن در مبارزه انتخابی بهره ببرند، تقابل اشراف‌گرایی و ساده‌‌زیستی است، پدیده‌ای که در سال‌های ۸۴ و ۸۸ به خوبی پی به قدرتش برده‌اند. آنها باتوجه به حجم رسانه‌های رسمی و غیررسمی خود از رسانه‌های مکتوب و رسانه ملی تا هیات‌ها، مسجدها و منبرها این توانایی را دارند که برخی از افراد برخوردار درون یا حاشیه دولت را با بدنه دولت و احزاب اصلاح‌طلب مرتبط بدانند و این گونه تلقین کنند که ویروس اشرافی‌گری تمام پیکره اصلاح‌طلبی و دولت را بیمار کرده است. در همین راستا یکی از افرادی که اصولگراها در فرصت باقیمانده بر ایشان تمرکز ویژه‌تری خواهند کرد آقای «هاشمی‌رفسنجانی» است.»
این روزنامه خاطرنشان کرد: «به نظر می‌رسد حضور آقای رفسنجانی در انتخابات خبرگان برای پیشبرد اهداف اصلاح‌طلبانه نه‌تنها لازم بلکه یک ستون قابل اتکاست؛ بنابراین حضور و نام‌نویسی اطرافیان و فرزندان آقای هاشمی را چندان نمی‌توان به نفع اصلاحطلبان دانست.»
حرکت با تمام قوا
نگاهی به فهرست ثبت‌نام‌ها به ما می‌گوید اصلاحطلبان تلاش کرده‌اند با تمام پتانسیل خود در این انتخابات حاضر شوند. آنها حالا از همه طیف‌های خود نمایندگانی در این مرحله دارند. چنین است که هم مصطفی معین عزم نامزدی کرده و هم ابراهیم اصغرزاده و مهرعلیزاده. آنها فعلا بنا دارند تا زمان اعلام صلاحیت‌ها سکوت کنند اما آنچه از تحولات این جناح به گوش می‌رسد این است که از هم‌اکنون برخی چهره‌های معترض به نحوه تصمیم‌گیری‌ها بنا دارند تا در صورت عدم اختصاص سهمیه مناسب لیست‌های مجزایی منتشر کنند. این همان چیزی است که برخی از چهره‌های مطرح اصلاح‌طلب در مصاحبه‌های خود از آن ابراز نگرانی کرده‌اند.
نامزدی 50 عضو مردمسالاری
اما از نکات قابل توجه انتخابات این دوره از پارلمان ثبت نام پر تعداد اصلاحطلبان است. میرزا بابا مطهری‌نژاد، عضو حزب مردمسالاری در این مورد گفته است: «50 عضو طلایی حزب مردمسالاری با تصمیم‌گیری حزب، داوطلب دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی شدند.» وی در ادامه افزوده است: «تعدادی از داوطلبان اصلاح‌طلب از اعضای حزب مردمسالاری به حساب نمی‌آیند اما درخواست داده‌اند تا مورد حمایت ما واقع شوند، البته هنوز نمی‌توان آمار دقیقی از آنها ارائه داد.»
عضو حزب مردمسالاری با بیان اینکه در جریان انتخابات با شورای عالی اصلاحطلبان همگام هستیم، گفت: «پس از تایید داوطلبان از سوی شورای نگهبان، اولویت اصلی ما رسیدن به حزب واحد در شورای عالی اصلاحطلبان است.»
یورش برای ثبت‌نام؟!
استقبال اصلاحطلبان برای ثبت‌نام در انتخابات مجلس شورای اسلامی در شرایطی است که به گفته احمد شیرزاد این جریان با مازاد کاندیدا در مجلس روبه‌رو خواهد شد و این موضوع باعث شکسته‌شدن آرای مردمی و به ضرر جریان اصلاحات است. وی معتقد است ایده ثبت‌نام حداکثری راه به‌جایی نخواهد برد و اصلاحطلبان باید به‌دنبال کنش معطوف به نتیجه باشند.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اشاره به مازاد کاندیداهای اصلاح‌طلب می‌گوید: «مساله جوانگرایی در جای خودش ارزش خوبی است و من از آن دفاع می‌کنم اما برخی اقتضائات حکم می‌کند بیشتر از کاندیداهای موردنیاز در انتخابات ثبت‌نام کنند ولی اینکه ما فراخوان بدهیم که هرکسی می‌تواند، ثبت‌نام کند، به نظر من معقول نیست. حتما باید بیشتر از افراد موردنیاز ثبت‌نام کنند تا افرادی بمانند که با آنها بتوان لیست‌های انتخاباتی را بست. من مطمئنم می‌شود این کار را با مقداری غمض عین و تخفیف نسبت به ایده‌آل‌ها انجام داد.
اما فراخوان گسترده را کار درستی نمی‌دانم. البته زمان از این حرف‌ها گذشته و دیروز آخرین روز ثبت‌نام بود. به‌طور طبیعی بعدازاینکه نام افرادی که صلاحیت‌شان تاییدشده اعلام شد افرادی باید بروند انصراف دهند و صحنه نباید صحنه شلوغی باشد که بتوان لیست‌ها را بست. بنابراین کار عاقلانه و طبیعی این است که بعد از اعلام تایید صلاحیت‌ها، عده‌ای کنار بکشند تا جا برای کاندیداهایی که شانس بالاتری برای برنده شدن دارند، باقی بماند.»
شیرزاد با بیان اینکه نفع ما در فهرست‌های جداگانه نیست، بیان می‌کند: «ما از اینکه لیست‌های متعدد اصلاح‌طلبی وارد عرصه شود، سودی نخواهیم برد. اگر ما شانس برد داشته باشیم در یک لیست واحد و یکپارچه است.»
سایت مشرق در تحلیلی در این مورد نوشته است: «جریان اصلاح‌طلب با نوعی به هم‌ریختگی تاکتیکی روبه‌روست که سبب انشقاق بیشتر این جریان می‌شود.»
این درحالی است که در انتخابات‌های گذشته نیز به همین منوال شاهد یورش و بعد ریزش داوطلبین انتخابات هستیم. نجار، وزیر وقت کشور در مورد انتخابات نهم مجلس شورای اسلامی بیان می‌دارد: «در روند اجرایی انتخابات از مجموع 21942 نفر از داوطلبان مراجعه‌کننده 5405 نفر داوطلب انصراف دادند و نهایتا 3444 نفر از سوی شورای نگهبان تایید صلاحیت شدند که 223 نفر در مرحله اول به مجلس راه یافتند.»
به نظر می‌رسد که باتوجه به سخنان شیرزاد نفع اصلاحات بر این است که داوطلبین زیادی انصراف دهند زیرا اگر این افراد از نامزدی در انتخابات منصرف نشوند شاهد مشکل بزرگ انتخاباتی در این جریان و سر برآوردن لیست‌های مختلفی باشیم که به سود این جریان نیست. به هر جهت انفعال تاکتیکی و بی‌نظمی که در این جریان سیاسی مشاهده می‌شود نشان از عدم برنامه‌ریزی صحیح و همچنین انشقاق کلی در این جریان دارد که با وجود ساختارسازی‌های مختلفی که در این جریان از سال‌های قبل صورت گرفته این جریان نتوانسته خود را برای این انتخابات همگرا کند.
پست جدید صوفی
اما خبر دیگر در مورد اصلاحطلبان این است که علی صوفی به‌عنوان رئیس ستاد ائتلاف اصلاحطلبان در شهر تهران انتخاب شده است. علی صوفی که عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت ایران است در تازه‌ترین اظهارنظرش گفته است: «دغدغه همیشگی جبهه اصلاحات مساله تائید صلاحیت‌ها بوده است و طرف مقابل از این نظر احساس آرامش می‌کند. اصلاحطلبان رویکردی که در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ اتخاذ کرده‌اند و به آن اجماع تاریخی دست یافتند را همچنان ادامه می‌دهد و در همان استراتژی حرکت
می‌کنند.»
صوفی با بیان اینکه اصلاحطلبان در شرایط کنونی به‌دنبال دستیابی به یک لیست واحد در سراسر کشور هستند، تصریح کرد: «در ذیل شورای عالی سیاستگذاری، شوراهای استانی و مجمع‌هایی در حوزه‌های انتخابیه تشکیل شده است تا خود راسا دست به انتخاب بزنند.»
او همچنین گفته است: «برخی از بزرگان اصلاحات با اعضای دولت و شورای نگهبان رایزنی‌هایی برای تائید صلاحیت‌ها داشته‌اند تا از این طریق در برخی مواضع آنها تعدیل‌هایی ایجاد شود و سوءتفاهم‌های آنها را برطرف کنیم.»
دیدگاه تان را بنویسید