بهشتی‌پور در گفت‌وگو با مثلث
اختصاصی مثلث / طرف ما کاخ سفید است، نه کنگره
آقای بهشتی‌پور! منشا اقدامات اخیر آمریکا پس از تصویب برجام و در مرحله اجرایی شدن آن، مانند مساله ویزا و اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران به دلیل آزمایش موشکی چیست؟
لابی صهیونیستی باتوجه به اینکه نتوانست جلوی تصویب توافق هسته‌ای میان ایران و 1+5 را بگیرد، بر همین اساس تمام امکانات رسانه‌ای، دیپلماتیک خود را به‌خصوص در کنگره آمریکا به کار گرفته است تا از اجرایی شدن برجام جلو گیری‌کند. این لابی برای رسیدن به این هدف اقدامات مختلفی را انجام داده است. به‌طور مثال چندی پیش روزنامه نیویورک‌تایمز گزارشی را علیه ایران به توصیه لابی صهیونیستی درباره آزمایش موشکی عماد منتشر کرد و در همین راستا برخی جمهوریخواهان در کنگره این آزمایش موشکی را بهانه‌ای برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران قرار دادند. در مقابل این تحرکات، کاخ‌سفید اعلام کرد که این مساله را به تعویق انداخته و در حالت معلق قرار می‌دهد. پس از مدتی این‌بار مساله ویزا مطرح می‌شود؛ در لایحه‌ای که قرار بود که تنها عراق و سوریه به‌عنوان مناطق تروریستی شناخته شود، ایران و سودان نیز گنجانده می‌شود و بر لزوم اتخاذ تدابیر و احتیاط‌هایی در برابر این کشورها تاکید می‌شود. این طرح را در بند 3 لایحه بودجه قرار می‌دهند تا باراک اوباما رئیس‌جمهوری آمریکا نتواند آن را وتو کند زیرا در صورت وتو، طبق قانون تمام لایحه بودجه وتو شده
و دراین‌صورت لایحه بودجه آمریکا دو ماه عقب می‌افتاد. همچنین به‌عنوان اقدام سوم آمریکا، می‌توان به پرداخت غرامت به گروگان‌های ماجرای گروگانگیری در تهران در اوایل انقلاب اسلامی اشاره کرد. براساس بیانیه کلی توافق الجزایر به صراحت اعلام شده که در آینده امکان مطالبه غرامت وجود ندارد. ولی آنها این مساله را مطرح کردند و دادگاهی در آمریکا نیز در این مساله به نفع آنها رای داده و ایران نیز به اعتراض خود را این مساله اعلام کرده است. در واقع مجموعه این اقدامات پس از توافق هسته‌ای، در راستای ایجاد کارشکنی و بی‌اعتمادی ایران به آمریکا است. اما باید به این نکته اشاره کرد که دولت آمریکا چه موافق و چه مخالف، مسئول مستقیم اجرای برجام است و باید وقوع این مسائل را خنثی کرده و آنها را اجرا نکند، زیرا این مسائل با روح برجام ضدیت دارد.
باتوجه به این اقدام آمریکا، ایران باید چه موضعی اتخاذ کند؟
در پاسخ به این سوال می‌توان گفت که باید درک دقیقی از اتفاقات رخ داده در داخل آمریکا چه در کنگره و چه در کاخ‌سفید داشته باشیم و تفکیکی میان اقدامات این دو نهاد قائل شویم. باتوجه به اینکه توقف اجرای برجام نه به نفع ایران است نه گروه 1+5، در واقع تنها صهیونیست‌ها از عدم اجرای توافق خشنود خواهند شد. بر همین اساس باید از راهکارهای قانونی و پیش‌بینی شده چه کمیسیون ویژه رسیدگی به نقض برجام و چه از دادگاه‌های بین‌المللی و محلی آمریکا استفاده کرد و باید از تمام امکانات خود استفاده کنیم تا مانع تحقق نقشه‌های صهیونیست‌ها شویم.
آیا این اقدامات آمریکا به معنای نقض برجام پیش از اجرای آن است؟
درباره پرتاب آزمایشی موشک عماد توسط ایران و واکنش برخی در آمریکا، باید گفت که هیچ کس در ایران تردیدی ندارد که این موشک برای کشور جنبه حیاتی داشته و موضوع امنیتی برای کشورمان است، زیرا دورتا دور ایران، تهدیدات امنیتی وجود دارد و این موشک، تامین‌کننده امنیت ملی کشور است. بر‌همین اساس چه دولت، چه مجلس و چه دستگاه‌ها و جناح‌های مختلف در کشور هیچ شک و تردیدی ندارند که ایران باید با توان و قدرتش، توان موشکی خود را ارتقا دهد و همه در این زمینه موضع محکمی اتخاذ کرده و کوتاه نمی‌آیند.
از سوی دیگر بهانه آمریکایی‌ها در تصویب لایحه ضد‌ایرانی درباره روادید این است که هدف آمریکا جلوگیری از وقوع عملیات تروریستی در این کشور است و برای نقض برجام و در چارچوب مساله‌هسته‌ای ایران نیست. اما ایران معتقد است که این اقدامات به معنای نقض برجام است زیرا در بندهای مختلف برجام به‌صراحت اعلام شده که نباید به بهانه‌های جدید، تحریم‌های جدید علیه تهران اعمال شود.
در این میان اگر افرادی در داخل کشور بخواهند از این اتفاقات سوءاستفاده و بهره‌برداری کنند، قطعا این اقدام در راستای منافع‌ملی کشور نیست. نباید مسائل جناحی به مصالح و منافع ملی کشور ارجحیت داده شود. طرف آمریکایی باید بداند با 75 میلیون ایرانی یکپارچه و حامی دولت در زمینه هسته‌ای مواجه است و براساس آن گام بردارد. این وحدت و یکپارچگی به‌خصوص در شرایط کنونی که عربستان سعودی روابط خود را قطع کرده و برخی از کشورهای کوچک دیگر مانند جیبوتی، بحرین و سودان نیز این راه را در پیش گرفته‌اند، بسیار لازم و ضروری است.
به نظر می‌رسد اختلافاتی میان قانون‌گذاران در کنگره و دولتمردان در کاخ سفید وجود دارد، ارزیابی شما در این‌باره چیست؟
بدون شک اختلافاتی میان کاخ‌سفید و کنگره چه قبل از برجام و چه بعد از توافق‌هسته‌ای وجود داشته و دارد. به‌گونه‌ای که مقام معظم رهبری نیز در اظهاراتی به صراحت به این اختلافات اشاره کرده‌اند. اما آنچه ما باید در تحلیل نهایی به آن توجه کنیم، اینکه مسئول اصلی اجرای برجام کاخ سفید است نه کنگره. ایران دراین‌باره کاخ‌سفید را می‌شناسد و دولت آمریکا باید در برابر ایران پاسخگو باشد، بر همین اساس وجود هرگونه اختلاف میان کنگره و کاخ‌سفید جزومسائل داخلی آمریکا محسوب می‌شود.
آیا می‌توان نامه جان کری، وزیرخارجه آمریکا به محمدجواد ظریف، وزیرخارجه کشورمان پس از مطرح شدن مساله ویزا و اعتراضات گسترده به این اقدام را در همین راستا تلقی کرد؟ این اقدام تاچه حد ضمانت اجرایی دارد؟
ارسال این نامه به ایران از سوی دولت آمریکا اقدام خوبی است، اما چندان کفایت نمی‌کند. زیرا اگرچه این یک اقدام حقوقی است اما به معنای لغو آن نیست. زیرا کری در این نامه اعلام نمی‌کند ما این طرح را لغو می‌کنیم بلکه تنها می‌گوید این قانون درباره تجار و بازرگانان اجرا نمی‌شود که چندان ضمانت اجرایی ندارد و ممکن است این مساله به شکل اهرم فشار برای ایران اعمال شود. حتی مطرح شدن این خبر، مبنی بر اینکه 37 کشوری که لغو روادید با آمریکا دارند، اگر قصد سفر به ایران را دارند، باید برای ورود به آمریکا درخواست ویزا کنند، یک جو روانی ایجاد می‌کند.
این اقدام اخیر آمریکا درباره اخذ ویزا بر پایه سیاست‌های دوگانه انجام گرفته، زیرا در میان کشورهای ذکر شده، کشورهایی مانند پاکستان و عربستان‌سعودی حضور ندارند، اما نام کشوری مانند ایران که عملیات تروریستی به اسم این کشور در هیچ کجای دنیا انجام نشده است، مشاهده می‌شود .
به‌عنوان آخرین سوال، باتوجه به اینکه در نوامبر 2016 شاهد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا هستیم، ارزیابی شما نسبت به آینده برجام چیست؟
رئیس‌جمهور آمریکا هر کسی باشد، مجبور است برجام را اجرا کند. زیرا هم منافع ملی آمریکا بالاتر از منافع جمهوریخواهان و دموکرات‌ها، هم ایران و هم اعضای دیگر 1+5 ایجاب می‌کند که توافق هسته‌ای اجرایی شود. البته باید بر این نکته تاکید کرد که در سیاست نمی‌توان مطلق صحبت کرد اما باتوجه به شواهد موجود، رئیس‌جمهور آتی آمریکا چه دموکرات باشد و چه جمهوریخواه برجام را اجرا خواهد کرد.
همچنین باتوجه به شواهد، اگر اتفاق فوق‌العاده‌ای رخ ندهد، به نظر می‌رسد که شانس پیروزی دموکرات‌ها یعنی هیلاری کلینتون در انتخابات بیشتر از افرادی مانند دونالد ترامپ درمیان جمهوریخواهان است.
دیدگاه تان را بنویسید