غرامت حمله به سفارت را باید خود افراد بپردازند

درباره اتفاقات اخیر مرتبط با ایران و عربستان که حمله به سفارت این کشور نیز ذیل آن قرار دارد معتقدم که باید یک نگاه راهبردی و کلان به موضوع داشت. بارها این موضوع را در محافل و نوشتارهای متعدد عنوان کردم که «عربستان از سوم آذر 92» در سیاست خارجی خودش به سمت یک سیاست «انتحاری» و به‌شدت «انفعالی» حرکت کرده است. سوم آذر ماه 92 ایران و غرب توانست به توافق ژنو دست پیدا کند؛ توافقی که پایه‌ای بود که بعدها برمبنای آن توافق هسته‌ای نیز صورت گرفت. در آن تاریخ ایران عملا نخستین ضربه را به راهبرد ایران‌هراسی زد. پروژه‌ای که به محوریت ارتجاع عرب و در واقع راستگرای صهیونیستی شکل گرفته بود. ایرانی‌ها در این تاریخ توانستند به بیش از دوازده سال تلاش برای ایران‌هراسی پایان دهند. این پروژه‌ای بود که در تل‌آویو، ریاض و برخی پایتخت‌های عربی، همچنین برخی سازمان‌های اطلاعاتی مانند سیا طراحی شده بود. از آن زمان عملا این موضوع همراه شد با موضع دموکراسی‌خواهی مردم در منطقه که از سه سال پیش از آن در منطقه به راه‌افتاده بود. در این وضعیت عربستان متهم شد به اقدامات ضد‌انسانی و تروریستی و ضدبشری. به این معنا که بیشترین قربانیان حقوق بشر با پول یا اسلحه عربستان قربانی شده بودند. تروریسم با اسلحه‌های عربستان گسترش پیدا کرده بود. در این شرایط دموکراسی‌خواهی در دنیای عرب با خاکریز عربستان و ارتجاع عربی مواجه شده بود. به ویژه اینکه باید خاطرنشان کرد بعد از صدام‌حسین اولین تجاوز به خاک کشوری دیگر برای اولین بار توسط عربستان شکل گرفت. عربستان این تجاوز را با ورود به خاک بحرین انجام داد. طبیعتا باتوجه به نگاه مترقی امروز دنیا به روابط سیاسی، عربستان در سراشیبی تحولات قرار دارد. طبیعتا در این شرایط و با همزمان شدن توافق ژنو این قابل پیش‌بینی بود.
خوب به خاطر دارم که قبل از اعزام زائران به مراسم حج در یک مصاحبه اعلام کردم که اعزام زائران به عربستان به منزله فرستادن گوشت قربانی است برای کسانی که در مورد جان، مال، گوشت و خون شیعیان فتوا صادر می‌کنند. اما متاسفانه این هشدارها مورد توجه قرار نگرفت و آن جنایات را در منا شاهد بودیم. بعد از آن نیز ما می‌بینیم که شیخ نمر به وحشیانه‌ترین شکل به شهادت می‌رسد. اما می‌بینیم که اعتراضی که شکل گرفت به‌طور ناخودآگاه بازی کردن در زمینی بود که عربستانی‌ها طراحی کرده بودند.
ایرانی‌ها احساسات پاکی را در دفاع از شیخ نمر دارند. اما باید بدانیم که عربستان دقیقا به‌دنبال چنین فرصتی می‌گشت. در شرایطی که شورای امنیت باید قطعنامه در محکومیت شهادت شیخ نمر می‌داد، ما می‌بینیم که حمله به سفارت محکوم می‌شود و تحولات مسیری انحرافی را به خود می‌گیرد.
بعد از آن هم دیدیم که محکومیت کشورهای غربی نیز بسیار آرام‌تر و تعدیل شده‌تر عنوان شد. سوئیس کاردار سفارت عربستان را احضار کرد. سخنگوی وزارت‌خارجه آمریکا هم دیدیم که شهادت نمر را محکوم کرد. آلمان نیز اعلام کرد که فقط مسائل تجاری را مورد تجدیدنظر قرار خواهد داد و در کنار آن انگلستان هم به همین ترتیب. بنابراین بر این باورم که ما باید در قبال هر‌گونه تحول در حوزه دیپلماسی عمومی یا رسمی توجه داشته باشیم که عربستان در شرایط انتحاری و انفعالی قرار دارد. اگر حتی چنین اقدامی ‌را در ایران شاهد نباشیم و اجازه دهیم مسیر عادی تحولات دنبال شود، من معتقدم که عربستان در سراشیبی بیشتری قرار خواهد گرفت. عربستان از دشمنی عمیق کشورهای غربی با ایران استفاده می‌کند تا ایران را به‌عنوان دشمن معرفی کنند و روی اقدامات ضدانسانی، ضد‌حقوق بشری و ضد‌اسلامی خودشان سرپوش بگذارند.
اما در حوزه اعتراضات و اینکه مردم چگونه باید هم اعتراضات‌شان را بیان کنند و هم مانع از این شویم که این اعتراضات به سمت خشونت و افعال غیرقانونی کشیده شود، معتقدم که مردم کشور ما می‌توانند اعتراضات خیابانی خودشان را داشته باشند و در راهپیمایی‌ها علیه سیاست‌های کشوری که در سال‌های اخیر علیه سیاست‌های ما اقدام کرده است، اعتراض کنند. اما به هرحال ایرانیان این را هم نباید از نظر دور داشته باشند که ایران از نظر سازمان‌های بین‌المللی مسئول امنیت سفارتخانه‌هاست و این اتفاقات به صورت احساسی عمل شده است.
اما باید نسبت به این موضوع تاسف بیشتری خورد که از زمان سفارت انگلیس در تهران یک سری افراد این اعمال را انجام می‌دهند اما دولت جمهوری اسلامی غرامت آن را پرداخت می‌کند. کسانی باید این غرامت را پرداخت کنند که در این کار شرکت کردند، دستور دادند یا دیگران را تشویق و‌ ترغیب کردند به این کار. متاسفانه تا زمانی که این اتفاق در ایران نیفتاده و خود مباشران، مسئولان و آمران اقدام علیه سفارتخانه‌ها هزینه و خسارت آن را نپردازند، این دولت جمهوری اسلامی است که هزینه آن را می‌پردازد.
در جریان حمله به سفارت انگلیس شاهد بودیم برخی‌ آمدند در مجلس و‌ تریبون خودشان را روشن کردند و گفتند که فلان روز مقابل سفارت می‌روند و همان روز این اتفاق افتاد و متاسفانه غرامت آن از جیب مردم و بیت‌المال پرداخت شد. به اعتقاد من این جرم است که یک مسئول بخواهد این غرامت را از بیت‌المال مسلمین پرداخت کند. باید این مسببین مشخص شوند و خود آنها این غرامت را پرداخت کنند.
با این حال من این موضوع را می‌پذیرم که برخی از مخالفان می‌گویند موضع‌گیری‌های دولت در این زمینه از شدت کافی برخوردار نبوده است. این کاملا درست است. به باور من نیز دولت محافظه‌کارانه عمل کرد. اما راهکار این مساله تخلف نیست. تصور کنید حتی کار جلوتر رفته و یک سری با احساسات‌شان بروند و یک دیپلمات را به قتل برسانند. به هر بهانه‌ای که این کار صورت بگیرد جرم است. اینکه دولت در این زمینه محافظه‌کارانه عمل کرده است، نمی‌تواند مجوزی برای اقدامات غیرقانونی آنها باشد. من بر این باورم که هر فردی که این کار را انجام داده است باید هزینه‌های آن را پرداخت کند.