جامعه پزشکی و ماجرای «قتل اخلاق» / هیاهوی پزشکی

مثلث آنلاین؛ روز پنج شنبه دکتر اصغر پیرزاده که در زمینه متخصص داخلی و فوق تخصص خون و سرطان داشت، توسط یک جوان 22 ساله سوء قصد قرار گرفت. پزشک اردبیلی بلافاصله با توجه به حضور شبکه‌های اجتماعی به یک اسطوره تبدیل شد. اخبار مربوط به آن به سرعت برق گسترش پیدا کرد. شایعاتی که دست به دست می‌شد، از قتل به خاطر مسائل پزشکی سخن می‌گفت. برخی از این شایعات می‌گفت که جوان به خاطر از دست دادن یکی از بستگانش و عصبانتی ناشی از این اتفاق به دکتر پیرزاده حمله‌ور شده است.

پزشکان به عنوان افرادی که در جامعه مورد اطمینان و وثوق مردم هستند، همیشه مورد توجه بوده‌اند. از سوی دیگر آنها یکی از متشکل‌ترین اصناف در ایران هستد. کافی است در رسانه و یا مطبوعات انتقادی به آنها وارد شود، به سرعت تجمع می‌کنند و شبکه‌های اجتماعی را پر می‌کنند از پست‌های متفاوت در این رابطه. در این باره کافی است تنها به دو نمونه اشاره کنیم. ماجرای انتقاد وزیر بهداشت از زیرمیزی گرفتن پزشکان که به اعتراض و تجمعات پراکنده آنها منجر شد. همچنین مساله اعتراض به فیلم «درحاشیه» که سرنوشت آخرین سریال مهران مدیری را به گونه دیگری رقم زد.

ماجرای یک قتل

پس از قتل دکتر پیرزاده در بررسی‌های ابتدایی، اصابت چاقو به قلب پزشک و پارگی بطن راست قلب وی علت فوت عنوان شده است. پزشکان در فضای مجازی مسئول این اتفاقات را وزارت بهداشت دانسته و حتی دایره اعتراضشان را به برنامه مهران مدیری هم رساندند، آنها تصمیم گرفته‌اند مقابل وزارت بهداشت جمع شوند تا پاسخ مقامات مسئول را جویا شوند.

جزئیات قتل به روایت دادستان

دادستان اردبیل در گفت‌وگویی پس از این حادثه ‌اظهار کرد: مساله قتل پزشک اردبیلی مربوط به رابطه پزشک و بیمار نیست بلکه قاتل دانشجوی پسر 23ساله‌ای است که به خاطر ارتباط نزدیک با این پزشک حاذق با دعوت از او در منزلش درگیر شدند که این جوان 23ساله پزشک را با ضربات چاقو به قتل رسانده است. ناصر عتباتی تصریح کرد: دادستان مسئولیت پیگیری این پرونده را عهده‌دار است و در روزهای آینده جزئیات بیشتری از علل و عوامل این قتل را بیان می‌کند اما برای روشن شدن اذهان مردم باید اعلام کنیم که بین این دانشجوی پسر و پزشک سرطان‌شناس اردبیلی ارتباط دوستانه‌ای برقرار بوده و اینکه در مراجعه این پزشک به منزل این پسر دانشجو چه اتفاقاتی رخ داده باید مورد بررسی قرار گیرد. دادستان عمومی و انقلاب اردبیل گفت: مردم نباید به شایعات توجه کنند چراکه این اتفاق ناگوار به دنبال رابطه دوستانه دانشجو و پزشک اتفاق افتاده و معلوم نیست هنوز علت این حادثه چه بوده است. وی با تائید اینکه این پزشک با ضربات چاقو به قتل رسیده است، افزود: ما قاتل این پزشک را دستگیر کرده‌ایم. اما با این حال شبکه‌های گسترده اجتماعی به همان دلیل مورد وثوق بودن مردم، شروع به گسترش خبرهای احساسی در ارتباط با وی کردند. همکاران این پزشک در حالی که اشک می‌ریختند به رسانه‌ها گفتند: «ما وقتی خودمان امنیت جانی نداشته باشیم، چه طور می‌توانیم جان بیماران را نجات دهیم.»

بلافاصله بعد از قتل این پزشک و در واکنش به پروپاگاندای جامعه پزشکی وزیر بهداشت هم نتوانست نسبت به آن بی‌تفاوت باشد. قاضی‌زاده هاشمی به اردبیل سفر و در صفحه شخصی‌ خود در شبکه اجتماعی سخن منطقی را بیان کرد. وزیر بهداشت حادثه قتل دکتر پیرزاده را تلخ و غیرانسانی دانست و تاکید کرد که قضاوت شتاب‌زده برخی اشخاص و گروه‌ها و طرح شایعاتی که ممکن است رسیدگی را از روال قانونی و مسیر حقیقت منحرف کند، ربط دادن حادثه به فرایند حرفه‌ای «بیمار- پزشک» و توسعه یک درگیری شخصی به ناهنجاری صنفی و عمومی نیز چیزی جز «قتل اخلاق» نیست.

انگیزه‌های از دست رفته

اما در سوی دیگر ماجرا پزشکانی قرار داشتند که همچنان بر طبق «انگیزه‌های پزشکی برای بهبودی بیمار» می‌کوفتند. آنها تهدید می‌کردند که با این وضعیت جامعه پزشکی و پزشکان از درمان بیماری‌های سخت فرار خواهند کرد. این در واقع ارتباط دادن ماجرای قتل پزشک با حرفه‌ پزشکی بود که وزیر آن را رد کرده و از آن به عنوان «قتل اخلاق»‌ یاد کرده بود.

دکترعابد فتاح چشم پزشکی که پیش تر به عنوان ناظر شورای عالی سازمان نظام پزشکی فعالیت کرده، در این باره گفته بود: «جامعه پزشکی را تا کنون این‌قدر متاثر ندیده بودم. اما با توجه به رویه صداوسیما و توهین‌هایی که از طرف مطبوعات جامعه پزشکی را نشانه گرفته، احتمال این ‌که شاهد مسایل بیش تری از این قبیل باشیم، وجود دارد.» هنوز از انگیزه قاتلی که دکتر پیرزاده را به قتل رسانده، خبری در دست نیست اما فتاحی می‌گوید: «انگیزه هر چه بوده، شوک و وحشت بزرگی به جامعه پزشکی وارد کرده است.»

دکترعابد فتاح همچنین گفته بود: «بیش از 20 پزشک بعد از این جریان با من تماس گرفتند که حال و وضعیت روحی مناسبی نداشتند. همه آن ها هم با قدرت گفتند دیگر انگیزه‌ای برای درمان بیمارانی که ریسک بالا دارند و دچار بیماری حاد هستند، ندارند. آن ها به راحتی گفتند که از این پس به جای این‌که به بیماران با ریسک بالا بیش تر توجه کنند، از آن‌ها دوری می‌کنند. می‌دانید از دست رفتن این انگیزه یعنی چه؟ این یک فاجعه بزرگ بر بدنه جامعه پزشکی و برای بیماران جامعه است؛ یعنی فرار پزشکان از درمان بیماری‌های سخت.»

سخنگوی ناجا: این قتل ارتباطی با مسائل پزشکی نداشت

حالا و بعد از تایید دادستان، سخنگوی نیروی انتظامی نیز بی‌ارتباط بودن این قتل با مسائل پزشکی را مطرح کرده و معتقد است که «در تحقیقات تکمیلی پلیس نیز مشخص شد که وقوع قتل، کوچکترین ارتباطی با مسایل پزشکی نداشته است.»

با توجه به تمام این موارد جای این سئوال به جد وجود دارد که از جامعه پزشکی پرسیده شود، چرا بدون اطلاع و آگاهی کامل دست به قضاوت زده و با اتکاء به توان بسیج همکاران خود بار دیگر اقدام برای تجمع اعتراضی را کلید زدید؟ به چه علت مردم (بیماران) را محکوم می‌کنید و طلبکارانه آنها را تهدید به عدم ارائه خدمات پزشکی به خاطر بی‌اعتمادی می‌کنید؟

* محسن حسین پور عرب