آنچه بیش از همه چیز در نظرسنجی‌های انتخاباتی در ادوار مختلف انتخابات نمود دارد، ایجاد یک دوقطبی است.

30 درصد مردم حزبی رای می‌دهند؛ نظرسنجی‌ها درباره انتخابات مجلس چه می‌گویند؟
پایگاه خبری تحلیلی مثلث آنلاین:

مثلث آنلاین- گروه جامعه شناسی: در دوره‌های مختلف برگزاری انتخابات، یکی از مواردی که در تحلیل آرای مردم و پیش‌بینی آن مدنظر قرار می‌گیرد نظرسنجی‌های انتخاباتی است که از سوی موسسات و نهادهای دولتی و غیردولتی انجام می‌گیرد. در هفته‌های اخیر نتایج چندین نظرسنجی درباره انتخابات مجلس دهم که از سوی موسسات معتبر انجام گرفته، منتشر شده است که نتایج جالب‌توجهی را به‌دست می‌دهد. آنچه بیش از همه چیز در نظرسنجی‌های انتخاباتی در ادوار مختلف انتخابات نمود دارد، ایجاد یک دوقطبی است که در انتخابات ریاست‌جمهوری حول محور افراد و در انتخابات مجلس، میان فهرست‌های ارائه‌شده از سوی جریان‌های سیاسی شکل می‌گیرد.
بر اساس این دوقطبی، نوعی رقابت جدی میان دو جریان سیاسی اصلی در کشور ایجاد می‌شود که رفتار انتخاباتی مردم را هدایت می‌کند.
نخستین نکته‌ای که باید پیرامون نظرسنجی‌های انتخاباتی به آن توجه شود این است که چه میزان از مردم خود را در دسته‌بندی‌های رایج سیاسی موجود در کشور قرار می‌دهند. براساس جدیدترین نظرسنجی انتخاباتی که از سوی موسسه ایسپا صورت گرفته است، 37 درصد از مردم ایران، خود را در چارچوب یکی از گرایش‌های مرسوم سیاسی همچون اصولگرایی، اصلاح‌طلبی و اعتدال‌گرایی جای داده‌اند. این بدان معناست که 63 درصد مردم جامعه ایران براساس معیارهایی که از سوی این جریان‌ها در نظر گرفته می‌شود، تصمیم انتخاباتی نمی‌گیرند و رفتار آنها مستقل از این گرایش‌ها و چارچوب‌های سیاسی است. پیرامون شهر تهران این میزان اندکی متفاوت است و نسبت شهروندانی که خود را در چارچوب یکی از سه جریان اصولگرا، اصلاح‌طلب یا اعتدال‌گرا دسته‌بندی کرده‌اند، 45 درصد است.
نکته مهم اما این است که آیا اصولگرایان و اصلاح‌طلبان می‌توانند روی رای این 37درصد حساب کنند و آیا همه این 37درصد از افراد جامعه، براساس گرایش سیاسی کاندیداها رای می‌دهند؟ در آخرین نظرسنجی انتخاباتی ایسپا در تهران که اول دی ماه 94 انجام گرفته است، 30 درصد از افرادی‌که خود را اصلاح‌طلب دانسته‌اند برای رای دادن به یکی از چهره‌های شاخص اصولگرا - که معمولا سرلیست اصولگرایان است - اعلام‌آمادگی کرده‌اند و در عین حال، 22 درصد از کسانی که خود را اصولگرا نامیده‌اند برای رای دادن به یکی از چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب اعلام‌آمادگی کرده‌اند. این داده‌ها نشان می‌دهد که حداقل 30 درصد از افرادی که خود را در درون گرایش‌های سیاسی طبقه‌بندی کرده‌اند در عمل و در رفتار انتخاباتی خود به آن پایبند نیستند. نتیجه‌ای که می‌توان تا اینجای کار گرفت این است که تنها 25 تا 30 درصد مردم بر‌اساس گرایش سیاسی کاندیداها رای می‌دهند. اگر مولفه تبلیغات انتخاباتی را نیز در نظر بگیریم می‌توان از نتایج این نظرسنجی‌ها به نتایج قابل‌تاملی دست یافت. در نظرسنجی انجام‌شده از سوی ایسپا از مردم تهران پرسیده شده است که اگر در انتخابات شرکت کنید کاندیدای موردنظر خود را چگونه انتخاب خواهید کرد؟ از بین 7 گزینه ارائه‌‌شده به مردم گزینه «حمایت طیف‌های سیاسی» با 4 درصد در رتبه آخر قرار گرفته است. در این میان، گزینه «سوابق فردی کاندیدا» و «شعارها و برنامه‌های کاندیدا» در رتبه اول و دوم قرار گرفته است.
نظرسنجی ایسپا همچنین هشت شاخص را پیش‌روی شهروندان تهرانی قرار داده و از آنها خواسته است که اعلام کنند هر کدام از این شاخص‌ها تا چه حد برای یک نماینده لازم است. دو گزینه «از جناح اصلاح‌طلبان باشد» و یا «از جناح اصولگرایان باشد» به ترتیب با 20 و 12 درصد در رتبه‌های آخر جای گرفته‌اند. در این سوال گزینه‌های «متخصص باشد» و «اولویت کاری‌اش بهبود اوضاع اقتصادی باشد» با 70 درصد به صورت مشترک شاخص اول برای یک نماینده از نظر مردم تهران شناخته شده‌اند. گزینه‌های «به دین اسلام متعهد باشد» و «به نظام جمهوری اسلامی متعهد باشد» با 67 درصد در رتبه‌های بعدی جای گرفته‌اند. در این سوال همچنین شاخص‌های «اولویت کاری نماینده بهبود سیاست خارجی باشد» با 54 درصد و «اولویت کاری نماینده گسترش آزادی بیان و آزادی سیاسی باشد» با 50 درصد در رتبه‌های پنجم و ششم جای گرفته‌اند.
علاوه بر این، از میان پاسخ‌دهندگانی که خود را اصولگرا خوانده‌اند ۸۵ درصد گفته‌اند که قطعا یا به احتمال زیاد در انتخابات شرکت خواهند کرد. عدد میزان مشارکت در انتخابات مجلس برای شهروندان تهرانی که خود را اعتدال‌گرا دانسته‌اند، ۷۱ درصد و برای کسانی که خود را اصلاح‌طلب نامیده‌اند ۵۶ درصد است.
همچنین نتایج یک نظرسنجی دیگر گه از سوی یک نهاد معتبر کشوری انجام گرفته، از احتمال پیروزی طرفداران دولت در انتخابات مجلس خبر می‌دهد. براساس این نظرسنجی که اواخر آذرماه 94 از سوی یک سازمان معتبر در سراسر کشور انجام گرفته، شانس پیروزی ائتلافی از طرفداران دولت و اصلاح‌طلبان در انتخابات هفتم اسفند افزایش یافته است. ۲۴ درصد از افرادی که در این نظرسنجی در سراسر کشور شرکت کرده‌اند، گفته‌اند که به اعتدال‌گرایان طرفدار دولت رای می‌دهند. ۲۲ درصد نیز از نامزدهای اصلاح‌طلب حمایت کرده و ۲۱ درصد نیز اعلام کرده‌اند که به جریان اصولگرا رای خواهند داد. نتایج این نظرسنجی در تهران اندکی متفاوت از دیگر استان‌های کشور است. در تهران ۲۸ درصد از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی گفته‌اند که به نامزدهای اصلاح‌طلب، ۲۲ درصد به اعتدال‌گرایان طرفدار دولت و ۲۰ درصد به نامزدهای اصولگرا رای می‌دهند. در این نظرسنجی از شرکت‌کنندگان پرسیده شده است که طرفدار کدام جریان سیاسی هستید؟ در تهران، ۳۴ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که از جناح اصلاح‌طلب حمایت می‌کنند، ۱۶ درصد به اعتدال‌گرایان و ۱۳ درصد نیز به جریان اصولگرا تمایل دارند. اما در سراسر کشور، اصلاح‌طلبان با ۲۹ درصد، اعتدال‌گرایان با ۱۹ و اصولگرایان با ۱۶ درصد، به ترتیب در رده اول تا سوم حمایت مردمی‌قرار دارند. 9 درصد از جامعه آماری مورد پرسش در این نظرسنجی در تهران و 10 درصد از سراسر کشور هم از نامزدهای مستقل حمایت می‌کنند. ۲۱ درصد از تهرانی‌ها و ۲۰ درصد پاسخ‌دهندگان در سراسر کشور نیز در پاسخ به این سوال، گزینه «نمی‌دانم» را انتخاب کرده‌اند. در همین حال نتایج یک نظرسنجی دیگر که توسط یک نهاد معتبر پیش از این صورت گرفته نتایجی تقریبا مشابه دارد. در این نظرسنجی، ۳۰ درصد از پرسش‌شوندگان گفته‌اند در انتخابات آینده مجلس به اعتدال‌گرایان طرفدار دولت، ۲۷ درصد به اصلاح‌طلبان و ۱۵ درصد به اصولگرایان رای خواهند داد. ۱۵ درصد نیز گفته‌اند که هنوز تصمیم‌شان برای انتخابات مشخص نیست. نظرسنجی‌هایی که در ماه‌های آتی انجام می‌گیرد و نتایج آن در رسانه‌ها منتشر خواهد شد، مشخص خواهد کرد که تا روز برگزاری انتخابات بخت کدام جریان سیاسی برای پیروزی در انتخابات هفتم اسفند بیش از سایر جریان‌هاست.